Ауалану

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Он томдық «Түсіндірме сөздікте» аталған сөздің екі түрлі мағынасы берілген. Оның екіншісі — көңілін алдау, тоқмейілсу. Алайда, сөздікте мысал үшін берілген сөйлем ішіндегі «ауаланудың» мағынасы түсінікте берілген ұғымға көп жанаса бермейді. Ондағы келтірілген сөйлемнің бірі — «қызығып дүние үшін ауаланба, Бер ақыл, білім барда өзіңе өзің!» (Үш ғасыр жырлайды). Сөйлем ішіндегі «ауаланба» мағынасы «көңіл алдама», «тоқмейілсімеден» гөрі «ынтықпа», «құмартпа» дегенге әлдеқайда жақындығын сезіну қиын емес. Бұлай болудың басты себебі — «ауалану» сөзінің қазақ тіліне жүйесі басқа тілдерден ауысып келгендігнен. Бір тілден екінші тілге сөз ауысқанда мұндай жағдайлар ұшыраса береді. Мысалы, парсыларға түркі тілдерінен енген «йайағ» (қазақша — жайлау) сөзі «дача» мағынасына ие болған. Дәл сол сияқты «ауалану» сөзінің төркіні парсы тілі: ынтығу, құмарлану, сұқтану мағынасын береді.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6