Ахтала
| Қала | |
| Ахтала | |
| арм. Ախթալա | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Марз | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
41°08′ с. е. 44°46′ ш. б. / 41.133° с. е. 44.767° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 41°08′ с. е. 44°46′ ш. б. / 41.133° с. е. 44.767° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты |
1939 |
| Жер аумағы |
4,3 км² |
| Орталығының биiктігі |
634 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
2 400 адам (2026) |
Ахтала шекарасы
| |
Ахтала (арм. Ախթալա) — Арменияның Лори облысындағы қала.[1] Ахтала қаласының халқы 2026 жылғы мәліметтер бойынша 2 400 адамды құрады. Ахтала - Армениядағы 59 қаланың бірі және халқының саны бойынша Арменияда 53-ші орында.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Дебед өзенінің сол жағалауындағы шатқалда, Лалвар тауының етегінде орналасқан. Қаладан Алавердиге дейінгі қашықтық 10 км, ал Ереванға дейінгі қашықтық 185 км. Гюмри-Тбилиси желісіндегі теміржол стансасы.[3]
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Ахталаның тарихы X ғасырға, яғни бұл жерлерде Курикян-Багратидтер билік құрған кезеңге жатады. Бұл туралы хачкардағы (армян крест тасындағы) жазулар баяндайды. Қала ормандармен қоршалған. Қаланың атауы түркі тілінен аударғанда «ақ шалғын» дегенді білдіреді. Қазіргі қаланың орнында орналасқан ежелгі қоныс бұл атауды Темір заманынан, 14 ғасырдан бастап сақтап келеді. Археологиялық қазба жұмыстары біздің заманымызға дейінгі VIII ғасырға жататын көптеген темір және қола артефактілері мен заттарын тапты.
Франциядан келген геолог және инженер Жак де Морган жүргізген 1887-1189 жылдардағы археологиялық қазба жұмыстары кезінде тастан жасалған тікбұрышты қабірлер мен біздің дәуірімізге дейінгі 3 мыңжылдықта адамдар отырған күйінде жерленген кезде тұрғызылған ерекше табыт табылды. Морганның зерттеуіне сәйкес, сол кезде бұл аймақта өмір сүрген өркениет Грекия мен Еуропадан да көне. Кей дереккөзге сүйенсек, Ахтала қаласы 5-ші ғасырда Агарак деп аталған.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Бұл аймақ өнеркәсіптік маңызы бар және белсенді пайдаланылып жатқан мыс, қорғасын және күміс кеніштеріне бай. Қаланың негізгі өнеркәсіптік кәсіпорны - Metal Prince компаниясына тиесілі «Ахтала» тау-кен зауыты. Қалада сондай-ақ шағын тамақ өңдеу зауыттары бар.
2017 жылғы жағдай бойынша, Ахталада екі мемлекеттік мектеп, сондай-ақ мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған балабақша, мемлекеттік аурухана, қонақ үй және санаторий бар.
Көрнекі орындары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Ахтала монастырі — Ахтала қаласында орналасқан ортағасырлық монастырь. X ғасырда салынған ол өзінің ерекше фрескалары мен барельефтерімен әйгілі. Кешенге шіркеу, часовня және басқа да бірнеше ғимараттар кіреді.
- Санаин монастырі — ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген Ахталадан шамамен 9 км қашықтықта орналасқан. X ғасырда құрылған ол ортағасырлық Арменияның ең маңызды діни және мәдени орталықтарының бірі болып саналады.
- Ахпат монастырі — Ахталадан шамамен 20 км қашықтықта орналасқан және ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. X ғасырда салынған ол өзінің күрделі оюларымен және әдемі фрескаларымен танымал.
- Лори бекінісі — Ахталадан шамамен 18 км қашықтықта орналасқан және XI ғасырда басқыншылардан қорғану үшін салынған. Ол айналадағы ландшафт пен жақын маңдағы Дебед өзенінің әдемі көріністерін ұсынады.
- Ардви - Ахталадан шамамен 10 км қашықтықта орналасқан тарихи ауыл және онда бірнеше тарихи шіркеулер мен ғибадатханалар, соның ішінде 13 ғасырдағы Санаин көпірі орналасқан.[5]
Галерея
[өңдеу | қайнарын өңдеу]-
Майкл Арамиянның резиденциясы -
Ахтала символы -
Армян соғысына арналған ескерткіш -
Монастырь кешенінің көрінісі -
Ахтала монастырі
.jpg)
_02.jpg)
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Города и области Армении. Тексерілді, 23 ақпан 2026.
- ↑ Население Ахтала. Тексерілді, 23 ақпан 2026.
- ↑ Ахтала. Тексерілді, 23 ақпан 2026.
- ↑ Азия. Армения. Лорийская область. Тексерілді, 23 ақпан 2026.
- ↑ Ахтала. Тексерілді, 23 ақпан 2026.
| ||||||
