Ащытамыр

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Ащытамыр
Selinum tenuifolium
Selinum tenuifolium
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Бөлімі: Гүлді өсімдіктер
Табы: Қос жарнақтылар
(unranked) Asterids
Сабы: Apiales
Тұқымдасы: Apiaceae
Кіші тұқымдасы: Apioideae
Тайпасы: Selineae
Тегі: Selinum
Карл Линней
түрлері

260 түрі белгілі

Ащытамыр (лат. Botsc) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер.


Қазақстанда культиасов, тянь-шань, попов түрлері бар. Соның ішінде Попов А-ы Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген. Қазақстанда Қаратау өңірінде, Батыс Тянь-Шаньда өседі. Биікт. 20 – 100 см-дей, сабағы тік бұтақты, жапырақтары күрделі қауырсынды келеді. Гүлшоғыры – күрделі шатырша. Гүлдері майда, 5 тостағанша жапырағының кейде қысқа тістері болады. 5 күлте жапырақшалары ішке қайырылған, түсі ақ, жасылдау. Пішіндері жұмыртқа тәрізді. Аталығы 5, аналығы біреу. Екі ұялы, әр ұясында екі тұқымбүршігі жетіледі, оның тек біреуі ғана тұқымға айналады. Тұқымынан көбейеді. Тамыз айында гүлдеп, қыркүйекте жеміс береді. Жемісі – бүйірінен қысыңқы екі тұқымша. А-дың Қазақстанда 3 түрі: культиасов, тянь-шань, попов А-ы бар. Соның ішінде Попов А-ы (S.popovіі) – тек қана Өгем жотасында сирек кездесетін эндемик түр. Оның жылдан-жылға таралу ареалы азайып бара жатқандықтан қорғауға алынып, Қазақстанның «Қызыл кітабына» енгізілген.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы