Ақбешім
| Ақбешім қалашығы | |
| Қазіргі жері | |
|---|---|
| Қалануы |
V-VI ғасырлар |
| Басқаша атаулары |
Суяб |
| Қиралды |
XI ғасыр |
| Орналасуы |
42°48′17″ с. е. 75°11′58″ ш. б. / 42.80472° с. е. 75.19944° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 42°48′17″ с. е. 75°11′58″ ш. б. / 42.80472° с. е. 75.19944° ш. б. (G) (O) (Я) |
|
| |
Ақбешім – орта ғасырдағы қала орны.
Орналасқан жері
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Қырғызстанның Тоқмақ қаласынан 6 км оңтүстік-батысқа қарай, Шу алқабында орналасқан.
Сипаты
[өңдеу | қайнарын өңдеу]1950 жылы археолог Л.Р. Қызласов, 1959 жылы П.Н. Кожемяко зерттеген.
Қала екі бөліктен тұрады. Біріншісі (60х60 м) патша сарайы. Ол 8 м биіктікте орналасқан. Шахристаны 400х600 м. Қаланы қоршаған қамал бойында 10 мұнара орны байқалады. Үш қақпасы бар. Екінші бөлігі 870х900 м қамалмен қоршалған. 1953-57 жылдары қаланың негізгі бөліктерінен оңтүстікке қарай бір-бірінен 250 м қашықтықта орналасқан екі будда ғибадатханасы (VII ғ. соңы мен VIII ғ. басы) табылды. Қала сырты 11 км болып келген бекініспен қоршалған. Ішінде диаметрі 20-30 м, биіктігі 2 м үй орындары бар. Қабырғалары саз балшық пен шикі қыштан соғылып, нақышты өрнек, мүсіндермен безендірілген.
Зерттеу барысында табылған заттай деректер Ақбешім қаласының V-XII ғасырлардағы өркениет орталығы болғанын көрсетеді. Ғалымдар орта ғасырдағы араб-парсы деректеріне және археологиялық материалдарға сүйене отырып, Ақбешім көне заманда болған Суяб қаласының орны болуы мүмкін деген пікір айтады.[1]
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том