Мазмұнға өту

Ақдере ауданы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Ақдере ауданы
әз. Ağdərə rayonu
Әкімшілігі
Ел

 Әзербайжан

Кіреді

Қарабақ экономикалық ауданы

Әкімшілік орталығы

Ақдере

Тарихы мен географиясы
Координаттары

40°12′55″ с. е. 46°48′46″ ш. б. / 40.21528° с. е. 46.81278° ш. б. / 40.21528; 46.81278 (G) (O) (Я)Координаттар: 40°12′55″ с. е. 46°48′46″ ш. б. / 40.21528° с. е. 46.81278° ш. б. / 40.21528; 46.81278 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1930

Жер аумағы

1 705 км²

Биіктігі
· Ең биік


3724 м

Уақыт белдеуі

+4.00

Тұрғындары
Тұрғыны

12 100 адам (2024)

Ресми тілдері

Әзербайжан тілі

Телефон коды

237

Ақдере ауданы картада

Ақдере ауданы Ортаққорда Координаттар: 40°12′55″ с. е. 46°48′46″ ш. б. / 40.21528° с. е. 46.81278° ш. б. / 40.21528; 46.81278 (G) (O) (Я)

Ақдере ауданы (әз. Ağdərə rayonu) — Әзербайжанның оңтүстік-батысындағы аудан. Әкімшілік орталығы — Ақдере қаласы. Мемлекеттік статистика комитеті мәліметі бойынша, 2024 жылдың 1 сәуіріндегі жағдай бойынша ауданда 12 100 адам тіркелген.[1]

Географиялық орналасуы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Ақдере ауданы таулы аймақта орналасқан, ал шығыс бөлігі жазық және пайдалы қазбаларға бай. Аудан аумағының 44 пайызын ормандар алып жатыр. Негізгі өзендер — Тертерчай және Хачинчай. 1976 жылы Тертерчай өзенінде Сарсанг су қоймасы құрылды.

Қаңтардағы орташа температура 1°C-тан -10°C-қа дейін, шілдеде 25°C-тан 10°C-қа дейін. Жылдық жауын-шашын мөлшері 400-ден 900 мм-ге дейін.

Аудан алғаш рет 1930 жылы 8 тамызда Кеңестік Әзербайжандағы Таулы Қарабақ автономиялық облысының құрамында Джраберд ауданы ретінде құрылды. 1939 жылы 17 қыркүйекте ол Мардакерт ауданы болып өзгертілді. Ақдере ауданы 1993 жылдың 7 шілдесінде Армения қарулы күштерімен басып алынды. Басып алу кезінде бірқатар елді мекендер, әлеуметтік инфрақұрылым нысандары, тарихи және сәулет ескерткіштері қиратылып, иемденіп алынды. 2023 жылдың 20 қыркүйегінде Әзербайжан армиясының Қарабақтағы жергілікті терроризмге қарсы шараларының нәтижесінде Ақдере қаласы заңсыз қарулы топтардан тазартылды. 2023 жылдың 15 қазанында Президент Ильхам Әлиев Ақдере қаласында Әзербайжан Республикасының мемлекеттік туын көтерді.[2]

Экономикасы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Мұндағы негізгі қызмет түрлері — егіншілік, мал шаруашылығы және құрылыс материалдарын өндіру. Жаңатағ ауылында «Демирли» тау-кен өңдеу кешені жұмыс істейді. Кешен мыс концентратын өндіреді.[3]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Обнародована численность населения Агдеринского района. Тексерілді, 7 шілде 2026.
  2. Агдере. Тексерілді, 7 шілде 2026.
  3. Азия. Азербайджан. Нагорный Карабах. Тексерілді, 7 шілде 2026.