Ақжал (Қарағанды облысы)

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту
Кент
Ақжал
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Статусы

Кенттік әкімдігі орталығы

Облысы

Қарағанды

Ауданы

Шет

Кенттік әкімдігі

Ақжал

Тарихы мен географиясы
Координаттары

47°44′45″ с. е. 74°01′40″ ш. б. / 47.74583° с. е. 74.02778° ш. б. / 47.74583; 74.02778 (G) (O) (Я)Координаттар: 47°44′45″ с. е. 74°01′40″ ш. б. / 47.74583° с. е. 74.02778° ш. б. / 47.74583; 74.02778 (G) (O) (Я)

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

3397 адам (2009)

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

09

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Ақжал деген бетті қараңыз.

АқжалҚарағанды облысы Шет ауданындағы кент, Ақжал кенттік әкімдігі орталығы.

Географиялық орны[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Аудан орталығы Ақсу-Аюлы ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 116 км-дей жерде, белесті өңірде орналасқан. Ең жақын теміржол станциясы - Ағадыр (120 км).

Қалыптасу тарихы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Іргесі алғаш полиметалл кенін өндіретін кен орны ретінде қаланған, 1964 жылы кентке айналған. Ақжалда қорғасын, мырыш өндіріліп, Өскемен қорғасын-мырыш комбинатына (Kazzinc) балқытуға жіберіледі. Кент аумағында өткен ғасырдың 30-жылдарында «Қызыл өркен», «Ұйымшыл», «Жақсылық» ұжымшарлары ұйымдастырылған. 60-жылдардың басында 3 ұжымшарды біріктіру негізінде «Қарабұлақ» кеңшары құрылды. 1997 жылдан бастап Қарабұлақ ауылдық округі таратылып Ақжал кенттік әкімдігі аумағына кіргізілді. Жерінің жалпы ауданы — 303,0 мың га. Кеңшардың негізінде 42 шаруа қожалығы құрылған.

Халқы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 3374 адам (1648 ер адам және 1726 әйел адам) болса, 2009 жылы 3397 адамды (1674 ер адам және 1723 әйел адам) құрады.[1]

Инфрақұрылымы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Кенттің әкімшілік-аумақтық бағынысындағы елді мекендерінде (Ақжал кенті, Қарабұлақ ауылы) 2 мектеп, учаскелік аурухана, ФАП, мәдениет үйі, кітапхана, комплексті спорт кешені, басқа да мәдени-тұрмыстық орындар бар. Кент тұрғындары басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады.

Экономикасы[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Кент аумағында «Жаңа-Мырыш» ЖШС-і жұмыс атқарады. Негізгі бағыты — қорғасын, мырыш өндірісі. Пайдалы кен қазбалар орындары: Ақжал, Қызылеспе, Ақсораң. Кентте Ақжал кен байыту фабрикасы жұмыс істейді.

Атақты адамдары[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Қазақстандағы белгілі күресші Мейіржан Шынкеев туған.[2][3]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том
  2. Қазақ энциклопедиясы
  3. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5