Ақжол халықаралық әуежайы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Oral Ak Zhol

Сурет:URAlogo.JPG

IATA: URAICAO: UARR
URA (Қазақстан)
Airplane silhouette.svg
URA
Location of airport in Kazakhstan
Қысқаша мәлімет
Әуежай түрі Public
Қызмет көрсетеді Oral
Орналасқан орны Oral, Kazakhstan
Тасымалдаушы Хабы
Теңіз деңгейінен биіктігі 125 ft / 38 m
Координаттар 51°09′06″ с. е. 051°32′42″ ш. б. / 51.15167° с. е. 51.54500° ш. б. / 51.15167; 51.54500 (G) (O) (Я)Координаттар: 51°09′06″ с. е. 051°32′42″ ш. б. / 51.15167° с. е. 51.54500° ш. б. / 51.15167; 51.54500 (G) (O) (Я)
Ұшып-қону жолақтары
Жолақ бағыты Ұзындығы Айдыны
ft m
04/22 7,874 2,400 Concrete
Domestic terminal check-in area
Сурет:URAIntl.jpg
International terminal
Domestic terminal airside view

«Ақжол» халықаралық әуежайы ААҚ Орал қаласындағы жолаушыларға қызмет ету орталығы. 1933 ж. қаңтар айында Қазақстан үкіметі Батыс Қазақстан өңірінде авиациялық қызмет көрсету желісін ұйымдастыру туралы шешім шығарды. Соған сәйкес БКП(б) облыстық партия комитеті бюросының шешімімен Орал әуежайын салуға жәрдемдесу комитеті құрылып, оның құрамына жергілікті партия-кеңес ұйымдарының басшылары, жобалау ұйымдары мен кәсіпорындарының өкілдері енді. Хан тоғайы аумағында ұшу-қону алаңы, ұшақтар тұратын қалқа, жанармай қоймасы және арнаулы қызмет ғимараттары жабдықталды. 1934 ж. 21 көкекте Орал әуежайы пайдалануға беріліп, Орал-Ақтөбе (Тұзтөбе арқылы), Орал-Доссор (Калмыков арқылы) аралығында пошта мен жолаушы таситын әуе жолы ашылды. 28-транспорт отряды құрылып. алғашқы ұшқыштар А.И.Ильин, Р.А.Хосаев, Д.П.Лобачев, М.Ф.Улыбин, т.б. еңбек етті. 1935 ж. Азаматтық әуе флотының екі — Оңтүстік Қазақстандық (орталығы Алматы) және Солтүстік Қазақстандық (орталығы Ақтөбе) басқармалары құрылды. Ақтөбедегі әуе флоты басқармасына Куйбышев, Орынбор, Қостанай, Гурьев және Орал бөлімшелері мен әуежайлары, сондай-ақ Ташкентке қатынайтын барлық магистралдық әуе желісі бағынды. 1935 ж. маусымда Орал атқару комитетінің шешімімен 3-авиаотряд құрылып, ол 1935 ж. күз айында Орал қаласының солтүстік бөлігінен 8 км жерге салынған жаңа әуежайға орналасты. Осы кезде отандық «Сталь-2», «Сталь-3», «К-5», «ПР-5» ұшақтары қарамағына беріліп, Жәнібек, Қаратөбе, Жаңа Қазан ауылдарына жаңа әуе жолы ашылды. Орал, кейін Гурьев облыстарындағы жаңа аэрофлоттарға түңғыш қонған санитарлық авиация ұшқышы М.А.Медов болды. 1937 ж. облыста арнаулы мақсатта қолданылатын 224-авиаотряд құрылып, Ембі мұнай кәсіпшіліктеріне қызмет етті, шегірткеге қарсы күрес шараларын жүргізді. 1940 ж. Оңтүстік және Солтүстік басқармалардың негізінде бірегей Қазақстан Азаматтық әуе флоты басқармасы құрылды. 1941 ж. «У-2» ұшақтары авиаотрядтарымен қоса майданға аттанды. Соғыс жылдары облыстағы 224-авиаотряд (командирі И.Нечитайло) Гурьев қаласына орын ауыстырды. Мәскеу түбіндегі шайқаста Оралдан барған ұшқыштар Н.В.Сафонов, Хосаев, Улыбин ерлік көрсетті. Әсіресе 244-авиаотрядтың бұрынғы жетекшісі, 33-гвардиялық авиациялық десанттық дивизияның эскадрилия командирі, майор А. Крюков Кеңес Одағының Батыры (5.11.1944) атанды. Соғыс аяқталғаннан кейін Оралда авиациялық бөлімше қайтадан құрылды. 1945 жылдан Гурьевтегі 244 авиаотряд құрамына енетін «ПО-2» ұшақтар звеносы жұмыс істей бастады. Ұшқыштар жергілікті әуе желілері бойынша қатынап, санитарлық тапсырмаларды орындады, шегірткеге қарсы авиахимиялық шараларды жүзеге асырды. 1948-50 ж. жергілікті ұшақтар звеносы Ақтөбедегі 233-авиаотряд құрамына енді. Осы кезден Орал әуежайы түнгі уақытта да ұшақтар қабылдай бастады. 1954 ж. жаңа «АН-2» ұшақтарының келуіне байланысты тасымал, авиохимиялық жұмыстарын атқаратын бұрынғы «ПО-2» ұшақтары пайдаланудан алынып тасталды. Ал, звено негізінде эскадрилия құрылды. 1962 ж. осы эскадрилия негізінде 137-ұшқыштар отряды жасақталды. Бұл кезде Фурманов, Қаратобе, Жаңа Қазан, Бөрілі, Лубен, Казталовка, Каменка, Чапаев, Калмыков, Жәнібек, Жымпиты, Бузулук елді-мекендеріне қатынайтын 12 жергілікті әуе желісі қалыптасты. 137-авиаотряд құрамында 1-інші эскадрилия (он үш «АН-2») және 2-нші эскадрилия (он үш «ЛК-12Ю») болды. 1965 ж. отряд өзінің ұшақ және «М И-1» тікұшақ паркін жасақтады. 1972 ж. жаңа аэропорт, «ИЛ-18», «ТУ-134», «ТУ-154», «ИЛ-76», «Боинг-737», «Боинг-757» ұшақтарын қондырып-ұшыруға лайықталған алаңы пайдалануға берілді. 1979 ж. сағатына 200 жолаушыны өткізе алатын аэровокзал ғимараты іске қосылды. 1983 ж. Орал авиакәсіпорны облыс аудандарына және одан тысқары жерлерге ұшатын «Л-410» ұшақтарын пайдалана бастады. 1993 ж. халықаралық терминал мен әуежай пайдалануға беріліп, «Халықаралық әуежай» мәртебесін алды. Кәзір ол Орал «Ақжол» халықаралық әуежайы» ашық авиациялық акционерлік қоғамы» деп аталады. Одан Астана, Алматы, Ақтау, Ақтөбе, Атырау, Қостанай, Өскемен, Мәскеу, Лондон, Милан қалаларларына ұшақтар қатынайды.[1]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8