Ақсу-Аюлы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Ауыл
Ақсу-Аюлы
Ел Қазақстан
Облысы Қарағанды облысы
Ауданы Шет ауданы
Координатасы 48°46′05″ с. е. 73°40′22″ ш. б. / 48.76806° с. е. 73.67278° ш. б. / 48.76806; 73.67278 (G) (O) (Я)Координаттар: 48°46′05″ с. е. 73°40′22″ ш. б. / 48.76806° с. е. 73.67278° ш. б. / 48.76806; 73.67278 (G) (O) (Я)
Құрылған уақыты 1930
Бұрынғы атауы Түлкілі
Ресми тілі қазақ
Тұрғыны 4,5 мың адам (2009)
Уақыт белдеуі UTC+6:00
Автомобиль коды 09
Ақсу-Аюлы (Қазақстан)
Red pog.png
Ақсу-Аюлы (Қарағанды облысы)
Red pog.png

Ақсу-Аюлы - ауыл, Қарағанды облысы Шет ауданының және Ақсу-Аюлы ауылдық округінің орталығы.

Географиялық орны[өңдеу]

Шерубайнұра өзенінің аңғарында, Аюлы тауының етегінде, Қарағандының оңтүстік-шығысында 130 км жерде, Астана-Алматы автожолының бойында орналасқан.

Тарихы[өңдеу]

Іргесі 1930 жылы ұжымдастыру кезеңінде қаланған. Округ атауы 30-60-жылдары Түлкілі ауылдық кеңесі, 1994 жылы Ақсу-Аюлы ауылдық округі болып өзгерген. Округ аумағында 20 ғасырдың 30-жылдарында «Ақсу», «Егіндібұлақ», «Алғабас», «Қызылтау», «Беталыс», «Қатпар», «Игілік», «Сталин», «Еңбекшіл» ұжымшарлары ұйымдастырылған. 1960-1990 жылдары Орджоникидзе атындағы кеңшардың және ауылдық кеңес пен аудан орталығы. Шаруашылықтың мамандандырылған негізгі бағыттары - ет, сүт өндіру және қосымша егін салу болды. Жерінің жалпы ауданы -155,0 мың га. Кеңшар негізінде 100 шаруа қожалығы құрылған (2006).

Халқы[өңдеу]

Тұрғыны:

  • 5,3 мың адам (2005);
  • 4,5 мың адам (2009).

Көшелері[өңдеу]

  1. Орталық көше - Шортанбай жырау даңғылы (бұрыңғы Мира проспект)
  2. Сейфуллин көшесі (бұрынғы Маяковский)
  3. Дербісалы батыр көшесі (Сейфуллин көшесеінің бөлігі)
  4. Жидебай батыр көшесі
  5. Абай көшесі
  6. Маясары Жапақов көшесі
  7. Жанғұтты би көшесі
  8. Әбікен Хасенов көшесі
  9. Жұмабек Күлейменов көшесі
  10. Аманбай Тілеулин көшесі
  11. Құмжон көшесі

Инфрақұрылымы[өңдеу]

Аудан орталығы мен округтің елді мекендерінде (Ақсу, Ақтөбе, Еңбекшіл, Қайрақты) 30-дан астам аудандық және облыстық бағыныстағы мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындар, 2 орта, 4 бастауыш мектеп, кәсіби мектеп, интернат үйі, аурухана, 4 ФАП, 37 дүкен, 7 асхана, 8 АЗС, мейманхана, 5 жеке меншік монша, 3 шаштараз, 4 жеке меншік дәріхана, жастардын демалу орталығы, кітапхана, мәдениет үйі, ауылдық клуб, мешіт, мұражай, балалар мен жастардың спорт мектебі мен балабақша, басқа да мәдени-тұрмыстық мекемелер бар. Жанқұтты би, Шортанбай жырау ескерткіштері аудан орталығына орнатылып көше атаулары берілген. Ауыл басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы байланысады. Ең жақын (Сәкен Сейфуллин) (Жарық) темір жол стансасы 70 км жерде.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5