Аққорған (көне қала)
| Аққорған қалашығы | |
| Мәртебесі |
Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші |
|---|---|
| Қазіргі жері | |
| Қалануы |
ортағасыр |
| Орналасуы |
43°35′11″ с. е. 67°23′09″ ш. б. / 43.58639° с. е. 67.38583° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 43°35′11″ с. е. 67°23′09″ ш. б. / 43.58639° с. е. 67.38583° ш. б. (G) (O) (Я) |
|
| |
Аққорған – орта ғасырлардағы қала, Қызылорда облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген археология ескерткіші.
Орналасқан жері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Жаңақорған ауданы, Түгіскен ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1 км жерде орналасқан.
Зерттелуі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Ескерткішті 1890 жылы В. Каллаур ашқан, 1990 жылы А.О. Руднев, 1969-70 жылдары Отырар археологиялық экспедициясы (К.А. Ақышев) зерттеген. 2004 жылы ХҚТУ ТАЭ (М. Елеуов) географиялық координаттарын анықтап, жоспарын сызып, суретін түсірді.[1]
Тарихи деректер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қала аты Түркістан өңіріне байланысты саяси оқиғаларды баяндайтын орта ғасыр авторларының жазбаларында жиі кездеседі. Масуд бин Осман Кухистанидың хабарлауынша Аққорған Сығанақ, Созақ, Аркук қалалары сияқты Әбілқайыр ханға өз еркімен берілген. "Үлкен сызба кітабындағы" деректерге қарағанда Аққорған Жаңақорғаннан 70 шақырым, Сайрамнан 110 шақырым жерде орналасқан. Осы тұста ежелгі қаланың орны сақталған. Осы күнге дейін Аққорған болып аталады.
Сипаты
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Екі деңгейден түратын трапеция тәріздес төбе. Басқа бөлігінен едәуір биік орналасқан бөлігінің аумағы 150x110 м, биіктігі 6 м. Бұл цитадельдің орны. Оны қоршай орналасқан аласа төбенің қабырғалары: шығысында 210 м, батысында 240 м, оңтүстік және солтүстік боліктерінде 230 м. Қаланың қорғаныс қабырғасы мен оның сыртындағы ордың іздері анық сақталған. Жинастырылған деректерге қарағанда қала XV-XVIII ғасырларда өмір сүрген.[2]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Қ 18 Қазақстан Республикасының тарихи және мәдени ескерткіштерінің жинағы. Қызылорда облысы. – Алматы: Аруна, 2011.– 504 бет. ISBN 9965-26-382-5
- ↑ Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8
| ||||||||||||||||||||||||
