Байғали Досымжанов

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Байғали Досымжанов
Туған кездегі есімі

Байғали Досымжанов

Туған күні

1 қаңтар 1922 (1922-01-01)

Туған жері

Семей

Қайтыс болған күні

9 шілде 1988 (1988-07-09) (66 жас)

Қайтыс болған жері

Алматы

Мамандықтары

акын, сазгер, опера әншісі

Аспабы

домбыра

Байғали Досымжанов (01.01.1922, Семей — 09.07.1998, Алматы) — әнші, режиссер, Қазақстанның еңбек сіңірген халық әртісі(1954; 1954). Орта жүз Найман тайпасының Қаратай руының Қара Қаршыға бөлімінен шыққан.

1936 — 39 жылдары Алматы музыкалық училищесінде, 1939 — 41 жылдары Мәскеу консерваториясы жанындағы қазақ студиясында оқыған, 1947 жылы Алматы консерваториясын (қазіргі Қазақ ұлттық консерваториясы) бітірген. 1941 жылы Қазақ опера және балет театрының, 1942 жылы ішкі істер жауынгерлерінің, кейін (1943) шекарашылар ән-би ансамбльдерінің жеке дауыстағы әншісі болды. 1944 жылдан Қазақ опера және балет театрында Төлеген (Е.Г. Брусиловскийдің “Қыз Жібегінде”), Біржан (М.Төлебаевтың “Біржан — Сарасында”, КСРО Мемлекеттік сыйлығының, 1949), Айдар (А.Жұбанов пен Л.Хамидидің “Абайында”), т.б. партияларды орындап, ұлттық опера өнерінің дамуына елеулі үлес қосты. Қазақ халық әндері мен халық композиторларының әндерін (“Жиырма бес”, “Бурылтай”, “Ақбақай”, “Сырымбет”, “Айттым сәлем, Қаламқас”, “Ғайни”) насихаттады. Оның әншілік өнері жоғары мәдениетімен, жарқын бояуымен, шынайы терең тебіреністі өзіндік өрнегімен ерекшеленді. 1960 жылдан режиссерлік қызметпен айналыса бастады. Е.Рахмадиевтің “Қамар сұлуы” мен “Алпамысын”, Брусиловскийдің “Қыз Жібегін” (Қ. Байсейітовпен бірге), З.Г. Исмагиловтың “Құдаша”, Д.Вердидің “Балмаскарад”, т.б. спектакльдерді сахналады. 1975 — 76 жылдары “Біржан-Сара” мен “Абай” (Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының, 1978) операларын қайта қойды. 1975 жылдан Алматы консерваториясының опералық даярлық кафедрасының меңгерушісі болды. Досымжанов көптеген дарынды әншілерді даярлап, көркемөнерпаздықты дамытуға үлкен үлес қосты. Жұртшылыққа танымал болған “Қаламқас”, “Нұргүл” ансамбльдерінің қамқоршысы болды. Үш мәрте Еңбек Қызыл Ту және “Парасат” орденімен, көптеген медальдермен марапатталған.[1]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы