Бахтияр Абдрахманұлы Абдрахманов
| Бахтияр Абдрахманұлы Абдрахманов | |||||
| Туған күні | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Туған жері | |||||
| Қайтыс болған күні | |||||
| Қайтыс болған жері | |||||
| Азаматтығы | |||||
| Марапаттары мен сыйлықтары |
| ||||
Бахтияр Абдрахманұлы Абдрахманов (1900, Новобогат ауданы Гурьев облысы – 1994, Гурьев) – мұнайшы, Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген экономисі.
Өмірбаян
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Бахтияр Абдрахманұлы Абдрахманов 1900 жылы қыркүйекте қазіргі Атырау облысы (бұрынғы Гурьев облысы) Хамит Ерғалиев ауылының маңында (бұрынғы Новобогат ауылында) шаруаның отбасында дүниеге келген. Руы Тама, Жетіру Кіші жүзден тараған.
Бастауыш білімді орыс-қазақ училищесінде алған.
1917 жылы еңбек жолын «Нобель» компаниясының мұнай кен орындарында көмекші жұмысшы болып бастаған. Бұл тәжірибе оның мамандық таңдауына шешуші рөл атқарды.
1920 жылы Самар және Редут болыстарының атқару комитеттерінің хатшысы, кейін төрағасы болып сайланды.
1927 жылы Доссор мұнай кен орындарының хатшысы және істер басқарушысы қызметін атқарды. Кейіннен терең барлау бұрғылау басқармасының хатшысы, өндіріс пен еңбек жоспарлау бойынша экономист, мұнай кен орындарының жоспарлау бөлімінің бастығы болып жұмыс істеді.
1937 жылы оны «Эмбанефть» мұнай өнеркәсібі басқармасының жоспарлау-экономикалық бөлімінің бастығы етіп, Искіне ауылына ауыстырды.
1938 жылы маусымда Искіне мұнай кен орнында Доссор аудандық НКВД тарапынан тыңшылық айыбы бойынша қамауға алынды. 1939 жылы сәуірде ақталып, өз қызметіне қайта оралды.
1940 жылы Мәскеуде мұнай өнеркәсібінің жетекші жоспарлау қызметкерлеріне арналған арнайы курстарда оқыды.
1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталғанда, Бахтияр Абдрахманов Искіне ауылынан Гурьев қаласына көшіріліп, «Эмбанефть» бірлестігінің жоспарлау-экономикалық бөлімінің бастығы болып тағайындалды. Бұл қызметте 1962 жылы зейнетке шыққанға дейін жұмыс істеді.
Еңбек жолдары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Бахтияр Абдрахманұлы Қазақстанның мұнай өнеркәсібін дамытуға елеулі үлес қосты. Ол мұнай өндіруді жоспарлау мен экономикалық ұйымдастыруға белсенді араласып, жоғары өндірістік нәтижелерге қол жеткізді. Соғыс жылдары елді жанар-жағармаймен қамтамасыз етуге атсалысып, Қошқар, Комсомол, Жолдыбай және Тентексор кен орындарын іске қосуға үлес қосты. Сонымен қатар, Комсомол – Мақат, Қошқар – Сағыз мұнай құбырлары мен Гурьев мұнай өңдеу зауыты салынды.
Марапаттары мен атақтары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Ерен еңбегі үшін Абдрахманов келесі мемлекеттік наградалармен марапатталды:
- «КСРО Наркомнефтьтің социалистік жарыстың үздігі» белгісі (1943);
- «Ерен еңбегі үшін» медалі (1945);
- Еңбек Қызыл Ту ордені (1952);
- Ленин ордені (1954);
- «Құрмет белгісі» ордені (1959);
- Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет грамоталары.
1966 жылы оған «Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген экономисі» атағы берілді.
Отбасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Әкесі Толеміс – мал шаруашылығымен айналысқан, орыс және араб тілдерін білген. Ол 1950 жылы Гурьевте қайтыс болды. Анасы 1937 жылы өмірден өтті.
Жұбайы Кенжетай (1907–1989) 1948 жылы «Батыр ана» орденімен марапатталған. Ерлі-зайыптылар 10 бала тәрбиеледі: қыздары – Гүлжамал, Мүхлиса, Сабира, Шолы, Зли, Орынша; ұлдары – Карл, Мұрат, Мұхит, Зинон.
Әдебиет
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Монастырская Любовь. Абдрахмановтар-мұнайшылар әулеті. – Алматы, 2015. «Қазақ мұнайының ардақтылары». Өмірбаяндық серия. ISBN 978-9965-816-73-4