Беларусь Республикасының Ұлттық өнер мұражайы

**Беларусь Республикасының Ұлттық өнер мұражайы**
белар. *Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь*
Беларусь Республикасының Ұлттық өнер мұражайы; белар. Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь
Құрылған уақыты	1939
Орналасқан жері	Минск, Беларусь
Келушілер саны	215 800 (2012)
Директоры	Анна Владимировна Кононова
Жақын аялдамалар	метро ст. «Октябрьская» және «Купаловская»
Ашылу уақыты	1939
	Ортаққордағы санаты: Беларусь Республикасының Ұлттық өнер мұражайы

Координаттар: 53°53′54″ с. е. 27°33′38″ ш. б. / 53.89833° с. е. 27.56056° ш. б. / 53.89833; 27.56056 ^(G) ^(O) ^(Я)

Беларусь Республикасының Ұлттық өнер мұражайы (белар. Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь; 1939 жылдан 1957 жылға дейін Мемлекеттік сурет галереясы, 1957 жылдан 1993 жылға дейін Мемлекеттік өнер мұражайы) — Минск қаласында орналасқан Беларусьтегі ең үлкен өнер мұражайы. Беларусь және шетелдік шеберлердің елдегі ең ірі өнер коллекциясы ұсынылған. ^[1]

Тарихы

Кеңестік Беларусь астанасындағы алғашқы көркемсурет галереясы 1939 жылы Жоғары ауылшаруашылық мектебінің негізінде пайда болды. Режиссері атақты керамик суретші Николай Михолап болды. Оның еңбегі Республикадағы барлық мәдениет үйлерінен орыс және шетелдік өнердің үлгілерін, орталыққа беруге шақыру болды.

Сол жылы батыс облыстардың БССР-ге оралуы мұражай үшін бұрынғы құнды жинақтармен толығуына мүмкіндік ашты. Несвиж қамалынан, Бресттен құнды заттар әкелінді, кейбір жәдігерлерді азаматтар сыйға тартты. 1940 жылдарға қарай мұнда Людовик XV дәуіріндегі шынайы француз гобелендері, Слуцктегі революцияға дейінгі халық қолөнері, Еуропа мен Ресейдің ең ірі классикалық суретшілерінің жүздеген шынайы туындылары сақталды.

Басталған соғыс нағыз қасірет әкелді. Неміс оккупация билігі барлық экспонаттарды ерекше бақылауға алып, әр картинаның шынайылығы мен құндылығын бағалау үшін Дрезден сурет галереясынан арнайы адам жіберілді. Вермахт сарбаздары заттардың көпшілігін кәдесыйлар ретінде үйлеріне алып кетті, ал тонаудың ауқымы тіпті Берлин үкіметінің өзін де таң қалдырды.^[2]^[3]^[4]

Соғыстан кейін галереяда жаңа коллекция қалыптаса бастады. Алғашқы сатып алулардың арасында Брюллов, Кустодиев, Левитан, Поленов және басқа да атақты суретшілердің картиналары болды. Келесі екі онжылдық белсенді ағартушылық жұмыстармен байланысты. Кеңес азаматтары үшін Минскіге Прага, Париж, Гамбург, Дрезден және Нью-Йорктің жетекші өнер коллекциялары әкелінді.

1957 жылы сурет галереясының жаңа ғимаратының құрылысы аяқталды. Осы уақытқа дейін галереяның коллекциясы соғысқа дейінгі көлеміне жетті. 1957 жылы галереяның атауы да өзгерді. Минскідегі Мемлекеттік өнер мұражайы деп аталады. 1993 жылы мұражай Беларусь Республикасының Ұлттық өнер мұражайы болып өзгертілді.^[5]

Мұражай ғимараттары

Ұлттық өнер мұражайы Минскінің орталығында орналасқан және өткелдермен байланысқан бірнеше ғимараттарды алып жатыр. Көру үшін үш ғимарат бар: мұнда тарихи — орыс кескіндеме коллекциясымен, Жаңа-Беларусь, еуропалық және шығыс өнерінің коллекциясымен және көрме — уақытша экспозициялармен танысуға болады.

Кешеннің орталығы - 1957 жылы белорус сәулетшісі М.И.Баклановтың жобасы бойынша мұражайлық мақсатта салынған тарихи екі қабатты зәулім үй. Мұражайдың негізгі кіреберістегі қасбеті даңқты бейнелейтін мүсінмен және колоннамен безендірілген. Ал екі жағында суретші мен мүсінші бейнеленген мүсіндері бар тауашалар бар.

Бастапқыда екі қабатта он кең зал болды. Бірақ коллекцияның жылдам өсуіне байланысты 1980-ші жылдарға қарай бірінші қабаттағы үй-жайлар қоймаға айналдырылып, бүкіл көрме бес бөлмеге шоғырланды. 1990 жылдары нақты мұражай кварталын құру үшін бірнеше көрші тұрғын үйлер мұражайға берілді. Бірнеше жыл ішінде үйлер кезең-кезеңімен қалпына келтіріліп, заманауи көрме алаңдарына, қоймаларға және шеберханаларға бейімделді. 2021 жылы мұражай уақытша көрмелер өткізуге арналған орындары бар жаңа ғимаратқа ие болды. Ол тарихи ғимаратқа шыны галерея арқылы қосылды.^[6]^[7]

Коллекциялар

Ежелгі Беларусь өнері.
XIX ғасырдағы Беларусь өнері.
ХХ ғасырдағы Беларуссия өнері.
XVI-XX ғасырлардағы еуропалық өнер.
XVIII-XX ғасырдың басындағы орыс өнері.
XIV-XX ғасырлардағы Шығыс елдерінің өнері.^[8]

Қазіргі жағдайы

Беларусь Республикасының Ұлттық өнер мұражайы көптен бері жай ғана мұражай емнес, бұл бір уақытта концерт алаңы, дәрісхана, интерактивті орын және өнер ғибадатханасы. Минск тұрғындары және қонақтар үшін дәстүрге айналған және қаланың жартысын жинайтындай жыл сайынғы іс-шараларды — «Мұражай түні» мен «Вераснёвы вечар»ды өткізеді.

Мұнда әр апта сайын дерлік әр музыкалық талғамға арналған көптеген концерттер — классикалықтан бастап эксперименттік балама орындаушыларға дейін өтеді. Интерактивті бағдарламалар көптен бері ең ерекше мұражай үрдісі ретінде танымал болды. Әрбір көрмеге материалды тереңірек түсінуге мүмкіндік беретін дәрістер мен шеберлік сабақтары ұйымдастырылады. Мұнда арт-кафеге барып, дәмді демалуға болады. Өнер мұражайына кез келген ыңғайлы уақытта және айына бір рет тегін баруға болады.^[9]

Мұражай бөлімшелері

«Ванкович үйі мұражайы. ХІХ ғасырдың І жартысының мәдениеті мен өнері» Минскіде;
Раубичтегі Беларусь халық өнері мұражайы (Минск ауданы);
Могилевтегі В.К.Бялыницкого-Бирули мұражайы.^[10]