Блазар
 | Бұл мақала әлі тексерістен өтпеді. Тексерілмеген мақалалардағы мәліметтер сенімсіз болуы мүмкін.
|
 | Бұл бет жедел жоюға ұсынылған. Себебі: ЖИ-мен жазылғандай, сапасы, уикилендірілмеген, санаттары жоқ.
Бұл мақаланы 2026-06-04, 18:05 кезінде (37 күн бұрын) 1nter pares (журналы | үлесі) соңғы рет өңдеді.
|
Блазар - белсенді галактикалық ядролардың ерекше түрі. Ол орталығында аса үлкен қара құрдым орналасқан галактикаларда кездеседі. Блазарлардың басты ереекшелігі - олардан шығатын релятивистік плазма ағынының (джетінің) Жер бағытына қарай бағытталуы. Осыған байланысты блазарлар аспандағы ең жарық және ең қуатты астрономиялық нысандардың бірі болып саналады.
Сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Блазарлар квазарлардың бір түріне жатады. Олардың орталығында массасы миллиондаған немесе миллиардтаған Күн массасына тең аса үлкен қара құрдым орналасады. Қара құрдым айналасындағы заттарды жұтып, орасан зор энергия бөледі.[1]
Қасиеттері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Блазарлар электромагниттік спектрдің барлық диапазонында сәуле шығарады: радиотолқындардан бастап гамма-сәулелерге дейін. Олардың жарықтығы бірнеше сағат немесе бірнеше күн ішінде айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Сонымен қатар, блазарларда жоғары поляризацияланған сәулелену байқалады.
Түрлері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Блазарлар негізінен екі топқа бөлінеді:
- BL Ящерица типті нысандар (BL Lacertae objects);
- Жазық спектрлі радиоквазарлар (Flat Spectrum Radio Quasars, FSRQ).
Екі түр де белсенді галактикалық ядролар қатарына жатады, бірақ спектрлік сипаттамалары бойынша ерекшеленеді.[2]
Ғылыми маңызы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Блазарларды зерттеу ғалымдарға аса үлкен қара құрдымдардың табиғатын, галактикалардың эволюциясын және жоғары энергиялы бөлшектердің пайда болу механизмдерін түсінуге мүмкіндік береді. Кейбір блазарлар ғарыштық нейтрино көздері ретінде де қарастырылады.[3]