Болашаққа оралу 2

Болашаққа оралу 2
ағылш. Back to the Future, Part II
Жанры	ғылыми фантастика
Режиссёрі	Роберт Земекис
Продюсері	Боб Гейл Нил Кэнтон
Негізі	Боб Гейл мен Роберт Земекистің кейіпкерлері
Сценарийдің авторы	Сюжет: Роберт Земекис, Боб Гейл Сценарий: Боб Гейл
Басты рөлдерде	Майкл Джей Фокс Кристофер Ллойд Лиа Томпсон Томас Ф. Уилсон
Операторы	Дин Канди
Сазгері	Алан Сильвестри
Қоюшы суретші	Рик Картер
Кинокомпания	Amblin Entertainment Universal Pictures
Дистрибьютор	Universal Pictures
Ұзақтығы	108 мин.
Бюджеті	40 млн $
Кассалық түсімі	118,9 млн $
Мемлекет	АҚШ
Тілі	ағылшын
Шыққан жылы	1989
Алдыңғы фильм	Болашаққа оралу
Келесі фильм	Болашаққа оралу 3
IMDb	ID 0096874
https://www.backtothefuture.com/movies/backtothefuture2 Ортаққордағы Болашаққа оралу 2

«Болашаққа оралу 2» (ағылш. Back To The Future. Part II) — сценарийі Боб Гейлдікі, режиссер Роберт Земекистің америкалық ғылыми-фантастикалық фильмі, «Болашаққа оралу» трилогиясының екінші бөлімі. Басты рөлдерде Майкл Джей Фокс, Кристофер Ллойд, Томас Ф. Уилсон және Лиа Томпсон түсті. Криспин Гловер мен Клаудия Уэллс жалғасына қатыса алмады. 1955 жылдан оралғаннан кейін көп ұзамай Марти Докпен бірге 2015 жылға аттанады, онда қиындықтар кіші Макфлайларды аңдиды, ал содан кейін пайда болған теріс баламалы шындықты өзгерту үшін қайтадан 1955 жылға барады.

Түсірілім сценарий мен декорациялар үстіндегі екі жылдық жұмыстан соң 1989 жылдың ақпанында басталды. Туынды компьютерлік эффектілермен айналысатын «Industrial Light & Magic» (ILM) компаниясының кәсіби жетістігі болды. Фильмнің премьерасы 1989 жылдың 22 қарашасында өтті — картина оң пікірлер алды, бірақ бірінші бөлімнен әлсіздеу деп танылды. Әлемдік прокатта сиквел 40 млн доллар бюджетпен 118 млн доллар жинады.

Сюжеті

2015 жыл

Фильм трилогияның бірінші бөлімінің соңғы кадрларын қайталаудан басталады, Марти Дженниферге демалыс күндері онымен бірге көлге баруды ұсынған кезде. Сол минутта күтпеген жерден уақыт машинасында Док пайда болады. Марти оның оғаш түріне таңғалады, Док мұны болашақта дәл осылай киінетіндігімен түсіндіреді. Уақыт машинасы модификацияланған, енді оған кез келген тамақ қалдықтарынан қажетті мөлшерде электр энергиясын шығаруға қабілетті суық синтезді термоядролық реактор (Mr. Fusion) орнатылған. Оған қоса, ол енді ұша алады. Док Марти мен Дженниферге балаларының болашағын шұғыл құтқару керектігін айтады. Үшеуі де DeLorean-ға отырады және 2015 жылдың 21 қазанына аттанады. Марти Макфлай мен оның болашақ әйелі Дженнифер Паркердің отбасында 2015 жылы үлкен проблемалар туындағаны белгілі болады. Олардың ұлы кіші Марти Макфли банкті тонағаны үшін қамауға алынып, 15 жылға түрмеге жабылды. Мартидің қызы сәл кейінірек оған қашуды ұйымдастыруға тырысады және өзі де полицияның қолына түседі. 2015 жылға келіп, Док Дженниферді жағымсыз оқиғалардың куәгері болмауы үшін ұйықтатып тастайды, және олар Марти екеуі оны ештеңе болмайды деп үміттеніп, иен қалған тар көшедегі қоқыс контейнерлеріне жатқызады.

Мартидің болашақ ұлы әкесіне екі тамшы судай ұқсайды. Сондықтан Марти өз ұлының кейпінде, ескі Бифф Танненнің немересі Грифф кіші Макфлайды итермелеген тонаудан бас тартуы керек. Тонаудың өзі келесі күні болуы тиіс.

Марти «Сексенінші жылдар» ностальгиялық кафесіне кіреді, онда ол мазасыз 78 жастағы шалға айналған ескі Биффпен соқтығысады. Осы уақытта кафеге Грифф Танненнің бандасы кіреді. Күтпеген жерден нағыз кіші Марти келеді және Грифф оны соққыға жығады. Өз ұлының рөлін ойнап, өткен шақтан келген Марти Гриффпен қақтығысқа тап болады. Әрі қарай, ұшатын тақтайлар — ховербордтарда Мартиді қуу барысында, Грифф достарымен бірге мэрияның шыныланған ғимаратына ұшып кіреді, сол үшін ол дереу тұтқындалады. Болашақ газеттерінің тақырыптары Макфлайлар отбасы үшін жақсы жаққа өзгереді және үлкен Марти мен Дженнифер балаларының болашағы құтқарылады: енді түрмеге Грифф отырады. Док Мартиге Дженниферге барып, оны сол жерде күтуін айтады, содан кейін олар қайтадан 1985 жылға оралады.

Асығыс жиналып, Марти антикварлық дүкеннен бұрын сатып алған, ішінде 1950 жылдан 2000 жылға дейңінгі барлық спорттық жарыстардың нәтижелері басылған «Грейс спорттық альманахын» кездейсоқ асфальтқа түсіріп алады және Докқа тотализатордан ақша табуға шешім қабылдағанын айтуға мәжбүр болады. Док ашуланып, альманахты қоқысқа тастайды, ал оны естіп қалған қарт Бифф кітапты иемденіп алады, сонымен бірге полиция ұйықтап жатқан Дженниферді 2015 жылғы нұсқасы деп ойлап, үйіне жеткізеді, ал Бифф Док пен Мартиді құтқару операциясы кезінде олардың соңынан қуып жету үшін ұшатын таксимен аттанады.

Осы кезде есін жиған Дженнифер үйде өзінің болашақ отбасын бақылайды. Ол 30 жыл бұрын Марти Дуглас Нидлз итермелеген жарыс кезінде «Роллс-Ройсқа» соғылып, қолын жарақаттап алғанын біледі, соның салдарынан Марти музыканы тастап, отбасын қарызға батырған көрінеді. Осы уақытта Нидлз Мартиге бейнетелефон арқылы қоңырау шалып, оны тағы да ақша алаяқтығына итермелейді, бұл туралы олардың бастығы біліп қойып, ашумен Мартиді жұмыстан шығарады. Дженнифер өзімен бірге «Сен жұмыстан шығарылдың!» деген жазуы бар факс парағын алады да, үйден кетуге асығады. Алайда, үйден шыға берісте ол болашақтағы өзін кездестіреді де, екі Дженнифер де есінен танып қалады. Мұны байқаған Док пен Марти қызды байқатпай үйден шығарып алады.

Балама 1985 жыл

Уақыт машинасының жанында ешкім болмаған сәтті күтіп, Бифф 1955 жылға аттанады да, жас өзіне «Спорттық альманахты» беріп, бірден оралады. Оралғаннан кейін қарт Бифф кенеттен ауырып қалады, соның салдарынан ол көліктен шығып бара жатып, кездейсоқ таяғын сындырып алып, салон еденінде оның сабын қалдырады. Ештеңеден сезіктенбеген Марти, Док және Дженнифер 1985 жылға оралады. Олар ұйықтап жатқан қызды үйінің кіреберісіне қалдырып, кетіп қалады. Үйіне келгенде Марти онда өзін қуып шығатын бейтаныс адамдардың тұрып жатқанын көреді. Үйлердің бірінің табалдырығында Марти газет тауып алып, оның шынымен де 1985 жыл екеніне көз жеткізеді. Осы үйдің маңында Марти оны бұл шындықта танымайтын бұрынғы мектеп директоры Стриклендке тап болады, ол оған 6 жыл бұрын мектептің өртеніп кеткенін айтады. Стрикленд оны мылтықпен атпақшы болады, бірақ сол сәтте өтіп бара жатқан көліктен оқ жаудырған жергілікті көше бандасымен атысқа түседі, содан кейін Марти қашып кетуге мәжбүр болады. Хилл-Вэллидің орталығына келген Марти бұл жерде толық бейберекетсіздік орнағанын көреді: айнала қираған, жол жиектерінде апатқа ұшыраған көліктер жатыр, ал көшелерде байкерлер, бандиттер мен жезөкшелер қаптап жүр. Мұндағы барлық нәрсе билеуші бай Биффтің қолында. Мартидің анасы Лоррейн Биффке тұрмысқа шыққан, Бифф оны кеудесін үлкейту үшін пластикалық операция жасатуға мәжбүрлеген, соның кесірінен ол ішімдікке салынған. Джордж Макфлайды 12 жыл бұрын Бифф өлтірген, Мартидің өзі Швейцариядағы пансионға жіберілген, ал Док психиатриялық ауруханаға жатқызылған. Қарапайым тұжырымдар арқылы олар қарт Биффтің уақыт машинасын иемденіп, Мартидің спорт арқылы байып кету идеясын пайдаланғанын түсінеді. Уақыт машинасынан олар бұған дәлел табады — Бифф таяғының сабы мен ішінде кассалық чегі бар альманахтың пакеті.

Марти өгей әкесінің казиносына барады. Марти оған спорттық альманах туралы сұрақ қойғанда, Бифф оған спорттық альманахтың көмегімен қалай байығанынан бастап, Мартидің әкесін қалай өлтіргеніне дейін бәрін айтып береді. Сондай-ақ, Бифф оған кітапты берген бейтаныс адамның, ерте ме, кеш пе альманах туралы сұрайтын бір жігіт немесе «ақылсыз ғалым» пайда болатынын ескерткенін айтады. Таннен жас жігітті атып тастамақшы болады. Марти одан ғимараттың төбесіне қашады, ол жерде Док оған көмекке келеді де, олар Биффті бейтараптандырып, уақыт машинасымен бірге өткенге, қайтадан 1955 жылға аттанады.

1955 жылға оралу

Марти мен Док 1955 жылдың 12 қарашасына — қарт Бифф өзіне (жас кезіне) спорттық альманахты тапсыру үшін аттанған күнге ауысады. Док Бифф бай болған шындықты жоюдың жалғыз жолы — жас Биффтен альманахты тартып алу деген қорытындыға келеді. Кейіпкерлер уақыт машинасын Марти 1955 жылға алғаш келген кезде қалдырған дәл сол жерде қалдырады. Жағдай күрделене түседі, өйткені қазір бұл уақытта екі Марти бар: бірі — нағыз 1985 жылдан келген, екіншісі — жаңа ғана ұшып келген. Сондай-ақ мұнда екі Док бар: бірі — 1955 жылы тұратын және ана Мартиге 1985 жылға қайтуға көмектесіп жатқан Док, ал екіншісі — баламалы 1985 жылдан Мартимен бірге келген Док. Өз-өздеріне көрініп қалмауға тырысып, Марти мен Док бетперде киіп, рация арқылы байланыста болады.

Марти кейінірек Бифф кеткен кезде альманахты алып кету үшін, оның көлігінің артқы орындығына жасырынады. Күндіз жас Бифф өзін алыс туысымын деп таныстырған қарттан альманахты алады, ол оған альманахты қалай сақтау және пайдалану керектігін егжей-тегжейлі түсіндіреді. Қарт кетіп қалады, ал Бифф альманахты өзімен бірге алып, көлікті Мартимен бірге гаражға қамап тастайды. Док Мартиді құтқаруға аттанады, бірақ ол келгенше кеш батады: Бифф мектеп балына кетеді, ал Марти онымен бірге артқы орындықта кетеді. Мартиге рация арқылы оның ешбір жағдайда өз-өзіне көрініп қалмауы керектігін қайталап жатып, Док кездейсоқ өзінің сыңарымен соқтығысып қалады. Бақытымызға орай, ол өзін әшкерелемеудің амалын табады.

Мектепте Марти Бифф пен оның бандасынан жасырынуы керек, өйткені ол өзін көң тиелген жүк көлігіне соғылуға мәжбүр еткені үшін «Кельвин Кляйннан» есе қайтарғысы келеді. Марти альманахты Биффтің артқы қалтасынан байқатпай шығарып алуға тырысады, бірақ директор Стриклендтің араласуына байланысты бұл ойы іске аспайды. Кейінірек Марти өзінің әкесі Лоррейн үшін араша түсіп, Биффті жақтан ұрып сұлатқан таныс көріністі бақылайды. Марти журналды ес-түзсіз жатқан Танненнен алып қояды, бірақ ол көп ұзамай есін жиып, оны байқап қалады. Содан кейін Марти сахнада «Johnny B. Goode» әнін ойнап жатқан өз сыңарын Танненнің бандасынан құтқаруы керек болады. Алайда Бифф Мартиді тауып алып, оны ұрып-соғып, альманахты тартып алады да, кетіп қалады. Осы сәтте Док ұшып келеді, кейіпкерлер Танненді ұшатын ДеЛореанмен қуа жөнеледі. Әрі қарай Марти дәл жол үстінде Биффтің көлігіне мініп, үлкен қиындықпен әрі тәуекелмен одан альманахты тартып алады. Док көмекке келеді де, кейіпкерлер ұшып кетеді, ал Бифф бірінші фильмдегідей тағы да көң тиелген жүк көлігіне соғылып, лайықты жазасын алады.

Найзағай басталады. Кейіпкерлер уақыт машинасы алғаш жасырылған жерге қайта ұшып келеді. Көлікте кішігірім ақау бар, таймер үнемі өздігінен 1885 жылдың 1 қаңтарына ауысып кете береді. Док уақыт машинасында найзағай сәулелерімен жарықтандырылып, аспанда қалықтап тұр. Ауа райына байланысты ол төмен түсе алмайды. Осы сәтте төменде Марти альманахты ескі шелекке салып, оны өртеп жібереді, содан кейін Марти мен Док Джордж Макфлайдың өлтірілгені және Доктың психикалық ауруханаға қамалғаны туралы хабарлайтын болашақ газеттерінің тақырыптары қалай өзгергенін байқайды.

Ақыры кейіпкерлер болашаққа орала алады, бірақ ДеЛореанға күтпеген жерден найзағай түсіп, көлік Докпен бірге жоғалып кетеді. Марти Докпен рация арқылы байланысуға нәтижесіз әрекет жасайды, бірақ оған қарай бір көлік келіп тоқтайды, оның ішінен Western Union курьері шығады. Ол Мартиге бұдан 70 жыл бұрын оған жолданған хатты тапсырады және оның шынымен Марти Макфлай екенін растауын сұрайды. Таңғалған Марти хатты бірден оқиды, сонда ол найзағай соққысы Док мінген машинаны 1885 жылға лақтырып жібергенін біледі (Док альманахты алған Мартиге қарай ұшып бара жатқанда, кездейсоқ жарнама қалқанына соғылған болатын; соққы уақыт тізбектерінің жұмысында ақау тудырып, онда 1885 жылдың 1 қаңтары деген күн орнатылып қалған). Марти тікелей 1955 жылғы Докқа қарай жүгіреді, ол дәл сол сәтте басқа Мартиді 1985 жылға аттандырып жатқан еді, бірақ Док бұл кездесуге қуана қоймайды. Ол: «Марти! Мен сені жаңа ғана болашаққа жібердім ғой!», — дейді, бұған: «Иә, бірақ мен ҚАЙТЫП КЕЛДІМ! Болашақтан оралдым!!!» деген жауап алады. Есеңгіреген Док есінен танып қалады, ал Марти оның есін жинауға тырысады. Камера жоғары көтеріледі және экранда «TO BE CONCLUDED…» («Жалғасы бар...») деген жазу көрінеді. Финалда титрлардың алдында трилогияның үшінші бөлімінің қысқаша жарнамалық ролигі көрсетіледі.

Рөлдерде

Актёр	Рөлі
Майкл Джей Фокс	Марти Макфлай / кіші Марти / Марлин Макфлай Марти Макфлай / кіші Марти / Марлин Макфлай
Кристофер Ллойд	Эмметт Браун Эмметт Браун
Томас Ф. Уилсон	Бифф / Грифф Таннен Бифф / Грифф Таннен
Лиа Томпсон	Лоррейн Бейнс Лоррейн Бейнс
Джеймс Толкан	директор Стрикланд директор Стрикланд
Элизабет Шу	Дженнифер Паркер-Макфлай Дженнифер Паркер-Макфлай
Джеффри Уайзман	Джордж Макфлай Джордж Макфлай
Фли	Дуглас Нидлз Дуглас Нидлз
Элайджа Вуд	ойын автоматтарындағы бала
Билли Зейн	Матч Матч
кіші — Гарри Уотерс	Марвин Берри Марвин Берри

Өндірісі

Сценарий

Роберт Земекис фильм сценарийін жазу кезінде «Қоян Роджерге ор қазған кім» атты комедиялық детектив түсіріп жатқан еді. Бұл фильмнің түсірілімі «Болашаққа оралу» жалғасының басталуын кешіктірді. Фильмнің жұмыс атауы — «Парадокс» (ағылш. Paradox). Фильмнің DVD-басылымындағы қосымша материалдарды қарау кезінде бұл атауды хлопушкалардан байқауға болады. Сценарийдің бастапқы нұсқасында фильмнің негізгі оқиғалары 1960-жылдары, нақтырақ айтқанда 1967 жылы өтуі тиіс болатын. Криспин Гловердің Джордж Макфлай рөліне оралмайтыны белгілі болғанда, Боб Гейл бұл кейіпкерді сценарийден шығару үшін баламалы 1985 жылда оны өлтіруге шешім қабылдады. Сиквелге арналған идеялардың бірі сюжеттің алғашқы екі бөлігінде дәл осындай дамуын қарастырды, бірақ фильмнің қорытынды бөлігінде қарт Бифф спорттық альманахты жас Биффке 1955 жылы емес, 1960-жылдары беруі керек еді. Марти мен Док оны тоқтату үшін өткенге аттанғанда, Марти кездейсоқ хиппи болған ата-анасына жолығып, өзінің дүниеге келуіне кедергі келтіре жаздайды. Роберт Земекис бұл тұжырымдама бірінші фильмге тым ұқсас деп шешіп, 1955 жылдағы екі Марти арқылы түпнұсқа туындыны басқа қырынан көрсету идеясын ойлап тапты.

Фильм сценарийшісі Боб Гейлдің мәлімдемесі бойынша, Марти Макфлай «баламалы» 1985 жылға тап болған кездегі Бифф Танненнің прототипі Дональд Трамп болып табылады.

Кастинг

Бірінші фильммен салыстырғанда актерлік құрамда кейбір өзгерістер болды. Боб Гейлдің мәлімдемесі бойынша, бірінші бөлімде Джордж Макфлайды ойнаған Криспин Гловер өзіне Майкл Джей Фокспен бірдей гонорар төленуін талап еткен, бірақ Гловердің өзі мұны жоққа шығарады. Оның айтуынша, талаптары соншалықты жоғары болмаған, алайда оған 150 000 ұсынылған, ал сол уақытта Лиа Томпсон рөлі үшін шамамен 650 000, Томас Уилсон — 350 000 $ жуық ақы алған. Гловер рөлдің көлемін ескере отырып, мұны өзіне қатысты әділетсіздік деп санады. Келісімге келу мүмкін болмаған соң, Земекис фильмді көрермендер оның жоқтығын байқамайтындай етіп түсіруге тырысты. Сценарийді қайта өңдегеннен кейін қалған Джордждың қатысуымен болатын санаулы эпизодтарда бұл рөлді Гловерге ұқсас актер Джеффри Уайсман ойнайды (мысалы, болашақта пайда болатын сахнада Уайсманның Гловерден айырмашылығы байқалмауы үшін Джордж басымен төмен қарап ілулі тұрады) немесе киноархив материалдары қолданылады. Сонымен қатар, Боб Гейл кейіпкерді сценарийден шығару үшін оны баламалы 1985 жылда өлтіруге шешім қабылдады. Фильм шыққаннан кейін Гловер Земекисті сотқа беріп, өзі сұраған гонорарға жуық өтемақы алды, ал «Актерлер гильдиясы» актерлердің қатысуымен бейне және фотоматериалдарды пайдалану туралы жаңа ережелер қабылдады.

Бірінші бөлімде Дженнифердің рөлін сомдаған Клаудия Уэллс анасының сырқаттануына байланысты фильмнің екінші бөліміне түсе алмады. «Болашаққа оралу 2» фильмінде Дженнифердің рөлін Элизабет Шу ойнады. Бірінші фильмнің соңындағы, әрі екінші бөлімнің бастамасы болатын көрініс Элизабеттің қатысуымен қайта түсірілді. «Red Hot Chili Peppers» тобының мүшесі Фли деген атпен танымал Майкл Балзари Мартидің танысы Дуглас Нидлздің рөлін сомдады; бұл кейіпкер «Болашаққа оралу 3» (1990) фильмінің соңында да көрінеді. Бұл фильм актер Элайджа Вуд үшін алғашқы киножоба болды — ол 80-жылдардағы кафедегі «Жабайы атқыш» ойыны түсірілген сахнада кішкентай баланың эпизодтық рөлін ойнады.

«Болашаққа» саяхат сахналарын түсіру кезінде Майкл Джей Фокс бір мезетте қартайған шағын, қызы Марлинді және ұлы кіші Мартинді ойнап шықты. Джей Фокс пен Уилсонға грим жасау 4–5 сағатқа созылатын. 2015 жылы ес-түссіз жатқан Дженниферді үйіне апара жатқан екі полиция қызметкерінің бірінің беті әдейі көрсетілмейтінін байқауға болады. Ол полицейдің рөлін сол кездегі Роберт Земекистің жары, актриса Мэри Эллен Трейнор сомдаған болатын»

Түсірілім

Жалғасын жасау бірінші бөлімнің премьерасынан бес жыл өткен соң басталды. Фильмнің екінші және үшінші бөліктері бір уақытта түсірілді. Ұшатын DeLorean көріністері үшін көліктің 1:5 масштабтағы функционалды моделі, сондай-ақ Марти, Док және қарт Биффтің миниатюралық фигуралары жасалды. Биффтің суперказиносы да миниатюрада салынды — оның биіктігі 2,5 метрге жуық болып, барлық неон шамдары мен кішкентай шамдарымен жабдықталды. Әуедегі автотрафик сахнасы үшін фильмнің продюсері Джон Белл сегіз футуристік машинаның дизайнын жасады, ал Стив Голи мен оның ILM командасы оларды әртүрлі түстерде дайындап шықты; фонға арналған автореквизиттің бір бөлігі модельдер дүкенінен сатып алынып, сәл өзгертілді.

Мартиге Док берген 2015 жылғы куртка өзінің өлшемін өзі реттей алатын; бұл эпизодты түсіру кезінде курткаға жалғанған сильфон мен 40 қармақ жібі қолданылды, ал оларды актердің айналасында жерде жатқан адамдар тартып тұрды; кептіру эпизоды үшін шаңсорғыш пайдаланылды. Ховербордтармен қуу сахнасын түсіру үш аптаға созылды; әртүрлі аспалы жүйелер үшін 60-тан астам модель дайындалды. Марти тізесіне дейін көрінетін кадрларда, сырғанау әсерін беру үшін актер тегіс фанераның үстімен скейтбордпен жүрді. Жақыннан түсіру үшін Майкл Лантьери қозғалысты тұрақтандыру мақсатында қуатты магниттер мен жіңішке тростарды қолдана отырып, нағыз ұшатын тақтаны жасап шықты. Жалпы пландарда сахнаның барлық қатысушыларын операторлар басқаратын ригтер ұстап тұрды (әрбір қатысушыға бір оператордан). Кейбір көріністерде Майкл Джей Фокстың кроссовкалары тақтаға болттармен бұрап бекітілген болатын. Дарлен Фогельдің дублері Черил Уилер-Диксон осы сахнаны түсіру кезінде жарақат алды.

Актерлер бірнеше рөлдерді ойнайтын, кадрда бір уақытта пайда болатын эпизодтар компьютерлік арнайы эффектілерді қолданусыз түсірілді. Динамикалық түсірілім үшін Vistaglide (немесе осы жүйені нақты уақыт режимінде басқаруға арналған софтты жазған ILM инженері Билл Тондроның құрметіне «Тондро доли») деп аталатын арнайы қозғалысты басқару жүйесі әзірленді. Жүйе портативті және дыбыссыз болды, бұл диалогтарды тікелей алаңда жазуға мүмкіндік берді. Сплит-кадрлар бірінің үстіне бірі салынды (кафе сахнасында олар жетеу болды, Макфлайлар отбасымен сахнада — қырыққа жуық). Жас Бифф көліктен шығып, алдыңғы пландағы қарт Бифф пен Мартиге терезе арқылы қарап, бәрінің артынан өтіп, бөлмеге кіретін эпизод үш күн бойы түсірілді. Кадрға түсетін барлық реквизитті, сол бір сахнаны кейіннен түсіру кезінде қозғалып кетпеуі үшін желімдеуге тура келді.

Бірінші фильмді түсіру үшін алдымен 1955 жылғы Хилл-Вэлли декорациялары салынды, содан кейін фильмнің ортасын түсіріп болған соң, олар 1985 жылғы Хилл-Вэллиге өзгертілді және картинаның басы мен соңы түсірілді. «Болашаққа оралу 2» түсірілімі үшін декорациялар 1955 жылға сәйкес келуі үшін қайтадан өзгертілді. Декорацияларды мұндай қайта құру жасаушыларға оларды нөлден тұрғызғаннан да қымбатқа түсті. Бифф казиносының үстіндегі неон маңдайшасы Лас-Вегастағы «Vegas World Casino» (қазіргі уақытта — «Stratosphere») казиносының негізінде модельденді.

2015 жылғы Бифф 1955 жылғы Биффке спорттық альманахты беретін эпизодта бір актер — Томас Ф. Уилсон ойнайды, сондықтан әртүрлі айла-шарғыларға баруға тура келді. Бұл түсірілім үшін сервожетектердағы механикалық құрылғы ойлап табылды, ол актердің қолын бір қалыпта ұстап тұрды. Бұл құрылғы альманахты ұстап тұрды, ал оның қозғалыстары Vistaglide қозғалысымен синхрондалды, сондықтан олар әрдайым бірдей болды. Кадрдың қарт Бифф «жұмыс істеген» бөлігінде оның қолы осы құрылғыға бекітілді. Ал Уилсон жас Биффті ойнаған сәттерде, құрылғыда дублердің қолы болды, оны қарт Биффтің қолы толығымен жауып тұрды.

Марти мен Биффтің соңғы қарама-қайшылығы орын алатын туннель, Эдди Валиант «Қоян Роджерге ор қазған кім» фильмінде Мульттаунға баратын дәл сол туннель болды (бұл фильмді Земекис «Болашаққа оралу 2» сценарийімен жұмыс істеу кезеңінде түсірген). Найзағайлы бұлттардағы DeLorean сахнасы үшін материалдың көп бөлігі «Отты түлкі» фильмі үшін түсірілген таспадан алынды, ал бір бөлігі түтін шығаратын машинаның көмегімен ILM студиясының төбесінде түсірілді.

Музыка

Сиквелге музыканы тағы да Алан Сильвестри жазды. Аспаптық музыкасы бар саундтрек 1989 жылдың 22 қарашасында «MCA» және «Varèse Sarabande» лейблдерімен шығарылды. «AllMusic» порталы альбомға мүмкін болған 5 жұлдыздан 4,5 жұлдыз берді.

1. Main Title — (2:21)
2. The Future — (5:22)
3. Hoverboard Chase — (2:48)
4. A Flying Delorean? — (4:30)
5. My Father! — (2:04)
6. Alternate 1985 — (3:04)
7. If They Ever Did — (3:57)
8. Pair O Docs — (1:27)
9. The Book — (4:49)
10. Tunnel Chase — (5:20)
11. Burn The Book — (2:25)
12. Western Union — (1:52)
13. End Title — (4:37)

Сонымен қатар, фильмде ресми саундтректе жарияланбаған бірнеше композиция қолданылған. Джон Филип Суза жазған дәстүрлі «The Washington Post» Голди Уилсон III-нің үгіт-насихат фургонынан естіледі. Джон Уильямстың «Жақтар» фильмдерінің басты тақырыбы Мартиге компьютерлік акула шабуыл жасайтын сахнада шырқалды. Мектептегі би кешінде «Night Train», «Earth Angel (Will You Be Mine)» және «Johnny B. Goode» әндері естіледі — осы үш тректің бәрі бірінші бөлімнің саундтрегінде жарық көрген, орындаушы ретінде «Marvin Berry & The Starlighters» атты ойдан шығарылған топ көрсетілген. «The Four Aces» тобының репертуарынан алынған «Mr. Sandman» әні 1955 жылғы Хилл-Вэлли көшелеріндегі сахналарда қайтадан қолданылды. Сондай-ақ фильмде Сэмми Хагардың «I Can’t Drive 55» және Перри Комоның «Papa Loves Mambo» әндері пайдаланылды. «80-жылдар» кафесінде Майкл Джексонның «Thriller» альбомындағы «Beat It» әні естіледі.

Жасырын жарнама

Фильмдегі логотипі көрінетін барлық бейнетехника — JVC маркалы. Бұл — екінші бөлімде 2015 жылы антикварлық дүкенде сатылатын теледидар; «80-жылдар» кафесіндегі виртуалды даяшылардың мониторлары; Макфлайлардың болашақтағы үйіндегі плазмалық панель; баламалы 1985 жылдағы Бифф қыздармен бірге джакузиде отырып фильм көретін теледидар.

2015 жылы басқа фантастикалық фильмдерден бірнеше машинаны байқауға болады, соның ішінде «Ұстараның жүзімен жүгіруші» (1982) фильміндегі «Spinner» және «Соңғы жұлдызды жауынгер» (1984) фильміндегі «StarCar» бар. Басқа машиналардың көбі — жаңа ғана шыққан екінші буындағы модификацияланған Ford Probe және «Mustang»-тың әртүрлі модельдері, сондай-ақ әртүрлі концепт-карлар. Олардың арасында кіріктірілген мультимедиялық навигациялық жүйесі мен мультирулі бар бірегей Pontiac Banshee-ді байқауға болады — мұның бәрі 2015 жылы шынымен де жүзеге асты. Бифф Марти мен Докты бақылайтын болашақтың таксиі — 1955 жылдан бастап шығарылған Citroën DS, ал Грифтің 2015 жылғы машинасы — алтыншы сериялы модификацияланған BMW. 2011 жылы «Nike» компаниясы дизайны бойынша фильмнің басты кейіпкері киген кроссовкаларды қайталайтын шектеулі топтама шығарды. Алайда, 2011 жылғы Nike Mag кроссовкалары өз прототипінен айырмашылығы, бауларын автоматты түрде байлай алмайды. 2016 жылғы Nike Mag моделі автоматты баулау жүйесіне ие болды және 89 жұптық шектеулі тиражбен сатылды.

Телевизиялық сұхбат кезінде Роберт Земекис: «ұшатын тақталар әлдеқашан ойлап табылған, тек скейтборд өндіруші компаниялар оларды сериялық өндіріске шығарғысы келмейді, бірақ түсірілім тобы осындай бірнеше тақтаны бәрібір тауып алды», — деді. Режиссер жай ғана әзілдеген болатын, алайда бағдарлама шыққаннан кейін Mattel компаниясы (бұл фирманың логотипін ұшатын тақталардан байқауға болады) мұндай тақталардың қашан сатылымға түсетінін сұраған адамдардың телефон қоңырауларының астында қалды.

Арнайы фильм үшін The Wild Gunman ойыны бар ойын автоматы жасалды. Бұл ойын Nintendo Entertainment System платформасы мен PlayChoice-10 аркадалық автоматы үшін әзірленген болатын. Фильмде автомат басқаша көрінеді, ойынның дыбыстық эффектілері бейнеконсольдікімен дәл бірдей, бірақ графикасы мүлдем жаңа. Парадоксальды түрде, нақты бейнеойында анимация әлдеқайда жақсы болатын.

Фильмнің соңында DeLorean-ға найзағай түседі және Док уақыт кеңістігінде жоғалып кетеді. Дәл сол сәтте нөсер жаңбырдың астында бір көлік келіп тоқтайды, одан шляпа мен плащ киген адам шығып, Мартиге Доктың хатын тапсырады. Көрермен хатты Western Union қызметінің курьері жеткізгенін байқай алады.

Релизі

Кассалық алымдар

Фильмнің премьерасы Америка кинотеатрларында 1989 жылдың 22 қарашасында, Алғыс айту күні мерекесіне бір күн қалғанда өтті. Жұмадан сенбіге қараған түні фильм 27,8 млн доллар жинады және прокаттың алғашқы бес мерекелік күнінде-ақ 43 млн долларлық межеге жетті. Келесі демалыс күндеріне қарай алымдар 56%-ға төмендеп, 12,1 млн долларды құрады, бірақ фильм әлі де прокат көшбасшысы болып қала берді. Фильмнің жалпы алымдары АҚШ-та 118,5 млн долларды және әлемдік прокатта 213 миллионды құрады. 1989 жылдың қорытындысы бойынша «Болашаққа оралу 2» отандық прокаттағы жылдың ең табысты фильмдерінің тізімінде алтыншы, ал әлемдік прокатта үшінші болды — фильмнен «Индиана Джонс және соңғы крест жорығы» мен «Бэтмен» озып кетті. Сиквел мен алты айдан кейін прокатқа шыққан үшінші бөлімнің алымдары бірінші туындыға қарағанда айтарлықтай аз болды.

Сын

Негізінен, туынды сыншылардың оң пікірлеріне ие болды. 2026 жылдың сәуіріне қарай фильм Rotten Tomatoes порталында 67 шолудың негізінде 63% жинады, ал орташа рейтингі 10-нан 6,1-ді құрады.

«The Chicago Sun-Times» басылымынан Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздан 3 жұлдыз берді. Эберт «тұтастай алғанда түпнұсқа туындының бойындағы энергияның жоқтығын» атап өтті, бірақ «фарстық әзілге» және ховербордтармен қуу сахнасының орындалуына тәнті болды.

Марапаттар

Фильм «Үздік арнайы эффектілер» номинациясы бойынша «Сатурн» сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ «Үздік ғылыми-фантастикалық фильм», «Үздік костюмдер» және «Үздік грим» категорияларында номинацияға ие болды; Кен Ралстонның жетекшілігіндегі команданың көрінімді әсерлері үшін «BAFTA» сыйлығын алды. 2003 жылы фильм онлайн-дауыс беру нәтижесі бойынша жылдың үздік арнайы басылымы үшін «AOL Movies DVD» сыйлығын иеленді. Бұдан бөлек, фильм Майкл Джей Фокстың басты рөлді орындағаны үшін «Golden Screen Award», «Young Artist Award» және «The Blimp Awards» сыйлықтарының лауреаты атанды, сондай-ақ Лиа Томпсонның рөлін орындағаны үшін «Kids' Choice Awards» сыйлығын алды. Соңында, Джон Белл, Стив Голи, Майкл Лантиери және Кен Ролстон визуалды эффектілермен жұмыс істегені үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды. «Empire» журналы фильмді өзінің «Барлық уақыттағы 500 ұлы кинотуынды» (2008) тізімінде 498-орынға қойды.

Бейнеге шығарылуы

DVD

2000 жылы АҚШ-та жасалуының 15 жылдық мерейтойына орай трилогия «Universal Pictures Home Entertainment» компаниясымен DVD-де 16:9 форматында, Dolby Digital 5.1 дыбысымен, ағылшын субтитрлерімен және қосымшалармен: трейлерлер, «Back to the Future Part II Featurette», купюралар, өшірілген сахналар, ұшатын тақтаны сынау, қуу сахнасының раскадровкалары, архивтер, эскиздер және сұхбаттармен бірге шығарылды. Сонымен қатар, 2002 жылдың қыркүйегінде ол көпдауысты аудармамен және PAL жүйесінде DVD-басылымда шығарылды. 2002 жылдың 17 желтоқсанында «Universal» фильмді трилогияның бокс-сетінде шығарды (бірақ кейін екінші және үшінші бөлімдердегі кескінді кадрлау мәселелеріне байланысты кері қайтарып алды).

DVD-дегі ақпарат:

• Басылым: Universal
• Мәзір тілі: Ағылшын
• Дыбыс жолағының тілі: Орысша — Dolby Digital 5.1; Ағылшынша — Dolby Digital 5.1, DTS
• Ағылшын субтитрлері
• Бонус:
  • Фильм қалай түсірілді (ағылш. Back to the Future Part II Featurette)
  • Трилогияның жасалуы (ағылш. Making the Trilogy: Chapter 2)
  • Купюралар (ағылш. Outtakes)
  • Өшірілген сахналар (ағылш. Deleted Scenes)
  • Ұшатын тақтаны сынау (ағылш. Hoverboard Test)
  • Қуу сахнасына раскадровкалар (ағылш. Storyboards to Final Feature Comparison): Марти ұшатын тақтада (ағылш. Marty on the Hoverboard)
  • Өнім архивтері (ағылш. Production Archives): Марти МакФлайдың фотоальбомы (ағылш. Marty McFly Photo Album), Сахна сыртындағы фотосуреттер (ағылш. Behind-the-Scenes Photographs), Футуристік дизайндар (ағылш. Futuristic Designs), Болашақ көлік құралдары (ағылш. Vehicles of the Future)
  • Трейлер (ағылш. Theatrical Trailer)

Өнімдері

Новеллизация

1989 жылғы 1 қарашада «Berkley Books» баспасы Крэйг Шоу Гарднер жазған фильм сценарийінің роман-новеллизациясын шығарды. Кітапта 251 бет бар. Роман фильмнің соңғы нұсқасына кірмей қалған сахналарды қамтиды, ал балағат сөздер азырақ дөрекі сөздермен алмастырылған, өйткені кітаптар, негізінен, жоғары сынып оқушыларына арналған болатын.

Компьютерлік ойындар

«LJN» компаниясы бірінші фильм желісі бойынша ойынның жалғасы ретінде Nintendo Entertainment System платформасына арналған «Back to the Future II & III» ойынын шығарды. Әзірлеуші — «Beam Software Pty, Ltd».

Сондай-ақ, «Image Works» және «Arena Entertainment» компаниялары Sega Genesis және Sega Master System ойын приставкаларында, сонымен қатар Amiga, Amstrad CPC, Atari ST, Commodore 64, DOS және ZX Spectrum платформаларында «Back to the Future II» ойынын шығарды. Ойынды әзірлеумен «Probe Software» студиясы айналысты.

Бұдан бөлек, 1993 жылғы 13 шілдеде Жапонияда «Toshiba EMI» тапсырысы бойынша «Daft» компаниясы әзірлеген «Super Back to the Future II» ойыны басып шығарылды. Ойын «Super Nintendo Entertainment System» ойын платформасына арналған.

Сыртқы сілтемелер

• thesupermariogalaxymovie.com (ағыл.) «Болашаққа оралу» трилогиясының ресми сайты
• Макфлай кешкі ас сахнасындағы арнайы әсерлер.