Мазмұнға өту

Бостандық жобасы операциясы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Бостандық жобасы операциясы (ағылш. Operation Project Freedom) — Иранның Ормуз бұғазындағы кеме қатынасына жасаған шабуылдарына жауап ретінде 2026 жылдың мамырында Америка Құрама Штаттары бастаған әскери операция.[a]

Алғышарттары мен дайындық

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

​2026 жылғы Иран соғысы кезінде және Иранның Ормуз бұғазын қоршауға алуынан кейін, 2026 жылдың наурызында АҚШ Ормуз бұғазының бойындағы Иранның нығайтылған кемеге қарсы қанатты зымыран кешендеріне салмағы 5000 фунттық бункер тескіш бомбалар тастады.[11][12] Сондай-ақ, Иран бұғазды миналауға әрекеттенген кезде АҚШ күштері Иранның 16 мина қоюшы кемесін суға батырды.[13][14][15] 2026 жылғы Иран соғысында отты тоқтату режимі күшіне енгенге дейін Иран әскери-теңіз флотының 16 класына жататын 150-ден астам әскери кемесі жойылды және барлық сүңгуір қайықтары батырылды.[16] 2026 жылдың сәуірінде Дональд Трамп АҚШ әскерилері Иранның 158 әскери кемесін жойып, Иран флоты «талқандалды» және теңіз түбінде жатыр деп мәлімдеді. Трамп сонымен қатар 28 мина қоюшы кеме батырылғанын, тек бірнеше кішігірім жылдам шабуылдаушы қайықтар ғана қалғанын атап өтті.[17][18][19][20]

Іске асырылуы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

​Трамп «Бостандық жобасы» операциясын жариялағаннан кейін, Ормуз бұғазында бір танкерге снарядтар тиді.[21] Иран тарапы бұғазға кіруіне жол бермеу мақсатында АҚШ әскери кемесіне қарай зымырандар ұшырылғанын және екі зымыран АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминеціне (мина тасушысына) тигенін мәлімдеді.[22] АҚШ Ормуз бұғазын қайта ашу әрекеті кезінде Иранның әскери кемеге соққы жасағанын жоққа шығарды. Сондай-ақ, Америка туы астындағы екі сауда кемесінің «Ормуз бұғазы арқылы сәтті өткенін» және Парсы шығанағындағы Әскери-теңіз күштерінің басқарылатын зымыран эсминецтері коммерциялық кеме қатынасын қалпына келтіруге көмектесіп жатқанын хабарлады.[23]

Ескертпелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ Бірнеше дереккөз мәліметі:[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ Live Updates: Bulk carrier reports 1st attack in weeks near Strait of Hormuz. www.cbsnews.com. (May 3, 2026).
  2. ↑ Videos. LiveNOW from FOX | Breaking News, Live Events.
  3. ↑ Trump Announces ‘Project Freedom’ to Escort Neutral Ships Out of Strait of Hormuz. Trump Announces ‘Project Freedom’ to Escort Neutral Ships Out of Strait of Hormuz. (May 3, 2026).
  4. ↑ Staff, Al Jazeera Trump says US will ‘help free up’ ships stuck in Hormuz Strait. Al Jazeera.
  5. ↑ Donald Trump says US to begin escorting ships through Strait of Hormuz | The Jerusalem Post. The Jerusalem Post | JPost.com. (May 3, 2026).
  6. ↑ Schroppe, Carter Trump: 'Project Freedom' will help escort 'neutral' ships out of Strait. (May 3, 2026).
  7. ↑ Trump Announces ‘Project Freedom’ to Escort Neutral Ships Through Strait of Hormuz | VINnews. (May 3, 2026).
  8. ↑ Trump says US to help free up ships in Strait of Hormuz starting Monday morning. Internazionale. (3 May 2026). Тексерілді, 3 мамыр 2026.
  9. ↑ Abbas, Zafar Trump unveils Project Freedom to escort stranded ships through Hormuz. India Today. (May 4, 2026).
  10. ↑ Daily, The Chosun Trump Launches 'Project Freedom' to Extract Strait of Hormuz Ships. The Chosun Daily. (May 3, 2026).
  11. ↑ Sorace, Stephen US bunker-buster bombs hammer Iranian anti-ship missile sites near Strait of Hormuz. Fox News. (March 18, 2026).
  12. ↑ U.S. Used Its New 5,000-Pound Bunker Busters To Hit Iranian Anti-Ship Missile Sites: Reports. (March 18, 2026).
  13. ↑ Top US general: US military striking Iranian mine-laying vessels. Baird Maritime / Work Boat World. (March 10, 2026).
  14. ↑ Jie, Lim Hui U.S. forces sink 16 Iranian minelayers as reports say Tehran is mining the Strait of Hormuz. CNBC. (March 11, 2026).
  15. ↑ ALLEN, MINA US forces destroy 16 Iranian mine-laying boats near Strait of Hormuz. KATV. (March 10, 2026).
  16. ↑ House, The White Peace Through Strength: Operation Epic Fury Crushes Iranian Threat as Ceasefire Takes Hold. (April 8, 2026).
  17. ↑ Trump's Iran Blockade Sees "Elimination" Warning, "Pure Propaganda" Retort. www.ndtv.com.
  18. ↑ US destroys 158 Iranian ships, Trump claims. TASS.
  19. ↑ i24NEWS. www.i24news.tv.
  20. ↑ 'We're now clearing out Strait of Hormuz': Trump. Türkiye Today.
  21. ↑ Fulton, Adam Middle East crisis live: tanker hit by ‘projectiles’ in strait of Hormuz after Trump says US will help ‘guide’ stranded ships. (May 4, 2026).
  22. ↑ Iran says it fired missiles at US warship to prevent it entering Hormuz. Al Jazeera. (4 May 2026). Тексерілді, 4 мамыр 2026.
  23. ↑ US denies Iran struck a military vessel during new effort to reopen Strait of Hormuz. AP News. (May 4, 2026).
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Бостандық_жобасы_операциясы&oldid=3599915» бетінен алынған