Вайк
| Қала | |
| Вайк | |
| арм. Վայք | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Марз | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
39°41′ с. е. 45°28′ ш. б. / 39.683° с. е. 45.467° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 39°41′ с. е. 45°28′ ш. б. / 39.683° с. е. 45.467° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты |
1828 |
| Бұрынғы атаулары |
1956 жылға дейін - Сойлан, 1994 жылға дейін - Азизбеков |
| Қала статусы |
1994 |
| Жер аумағы |
3 км² |
| Орталығының биiктігі |
1300 ± 1 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
5 364 адам (2026) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+374 (282) |
| Пошта индексі |
3801-3801/1 |
Вайк шекарасы
| |
Вайк (арм. Վայք) — Армениядағы Вайоцдзор облысындағы қала.[1] Вайк қаласының халқы 2026 жылы 5 364 адамды құрады. Вайк - Армениядағы 59 қаланың бірі және халқының саны бойынша Арменияда 49-шы орында.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Вайк барлық жағынан таулармен қоршалған (Зангезур жотасының батыс сілемдері), ал қаланың өзі тар аңғарда орналасқан. Вайк аумағы арқылы Арпа өзені ағып өтеді. Ереваннан 139 км қашықтықта, Ереван-Сисиан-Горис тас жолында орналасқан.[3]
Аймақтың климаты құрғақ, қысы орташа суық, жазы жылы. Қысы орташа суық және қысқа. Көктемі жылы және салыстырмалы түрде ұзақ. Жазы ұзақ, ыстық және құрғақ, күн шуақты кезеңдермен ерекшеленеді. Күзі ұзақ, жылы, бұлтты емес күндер басым.
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Вайк маңында 1827 жылы қайта салынған ежелгі 17 ғасырдағы көпір болғанымен, қоныс шамамен 19 ғасырда құрылған. Армения 1918 және 1920 жылдар аралығында қысқа мерзімді тәуелсіздік алғаннан кейін, бұл аймақ Кеңес өкіметіне қарсы негізгі қарсылық орталықтарының біріне айналды, Гарегин Нжденің басшылығымен танылмаған Таулы Армения Республикасының құрамына кірді. 1921 жылдың шілдесінде Армения КСР құрамына кірді. 1959 жылға дейін ол Сойлан деп аталды, содан кейін 26 Баку комиссарының бірі, әзірбайжан революционері және марксисті Мешади Азибековтің құрметіне Азибеков деп өзгертілді. 1956 жылы Сойлан қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесін алды.
Армения 1990 жылы 23 қарашада тәуелсіздігін жарияламас бұрын, Азизбек Вайк болып өзгертілді. Кейінірек, 1995 жылы Вайк жақында қабылданған әкімшілік реформаға сәйкес Вайотс Дзор облысындағы қала мәртебесін алды. 1994 жылы Азибеков Вайк болып өзгертілді. Сонымен бірге Вайк қала мәртебесін алды.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Вайк экономикасы қызмет көрсету, ауыл шаруашылығы және өндіріске негізделген. Қаланың ең ірі өнеркәсіптік фирмасы - 2000 жылы құрылған, шарап пен кептірілген жемістер шығаратын Vayk Group.
Басқа ірі компаниялардың қатарында құрылыс материалдары фабрикасы және 2008 жылы құрылған шай фабрикасы бар. М2 тас жолының бойындағы сауда, қоғамдық және қызмет көрсету орталықтары қала экономикасында маңызды рөл атқарады. 2020 жылы Вайк өзінің алғашқы өнеркәсіптік көлемдегі фотоэлектрлік электр стансасын іске қосты.
Вайк қаласында 3 мемлекеттік мектеп және 2 мектепке дейінгі балабақша бар.
Көрнекі орындары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Бұл аймақ өзінің дәмді дәстүрлі тағамдарымен және жергілікті өндірілген шараптарымен танымал. Вайк табиғатыиен, мәдениетімен және тарихымен танымал. Вайктегі ең көрікті жерлер:
- Вайк таулары — Вайк қаласында орналасқан таңғажайып табиғи ескерткіш. Онда жаяу серуендеп және айналадағы ландшафттармен танысуға болады.
- Нораванк монастырі — Амагу өзенінің тар шатқалында орналасқан XIII ғасырдағы армян монастырі. Кешен қызыл және сары туфтан салынған және армян діни сәулет өнерінің ең әдемі үлгілерінің бірі болып саналады.
- Прошаберд бекінісі — Прошаберд ауылының маңында орналасқан ежелгі армян бекінісі. Оның қирандылары X ғасырға жатады және ол Сюник патшалығының маңызды бекінісі болған.
- Татев монастыры — 9 ғасырда салынған ортағасырлық армян монастыры. Татев ауылының маңындағы үлкен базальт үстіртінде орналасқан монастырьдың ерекше ерекшеліктерінің бірі - әлемдегі ең ұзын қос жолды аспалы жолы, ол келушілерді монастырьға тасымалдайды, бұл оларға айналадағы аңғарлардың керемет көріністерін тамашалауға мүмкіндік береді.[5]
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Города и области Армении. Тексерілді, 26 ақпан 2026.
- ↑ Население Вайк. Тексерілді, 26 ақпан 2026.
- ↑ Вайк. Тексерілді, 26 ақпан 2026.
- ↑ Азия. Армения. Вайоцдзорская область. Тексерілді, 26 ақпан 2026.
- ↑ Вайк. Тексерілді, 26 ақпан 2026.
| ||||||
