Вани
| Қала | |
| Вани | |
| груз. ვანი | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Аймақ | |
| Муниципалитет | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
42°05′02″ с. е. 42°30′43″ ш. б. / 42.08389° с. е. 42.51194° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 42°05′02″ с. е. 42°30′43″ ш. б. / 42.08389° с. е. 42.51194° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Құрылған уақыты |
1981 |
| Қала статусы |
1981 |
| Орталығының биiктігі |
60 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
3 744 адам (2026) |
Вани шекарасы
| |
Вани (груз. ვანი) — Батыс Грузияның Имеретия аймағындағы қала, Вани муниципалитетінің әкімшілік орталығы.[1] Вани қаласының халқы 2026 жылы 3744 адамды құрады.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Месхети жотасының солтүстік етегіндегі Имерети жазығындағы Сулори өзенінің (Рионидің саласы) бойында, Кутаисиден 41 км және Самтредия теміржол стансасынан 19 км жерде орналасқан. Климаты ылғалды субтропикалық теңіз климаты, қысы жылы, жазы ыстық. Орташа жылдық температура 13,9°C, қаңтар айының орташа температурасы 4,1°C, ал шілде айының орташа температурасы 23,4°C. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1380 мм.
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қала атауы ежелгі грузин тілінде «үй», «қала» немесе «тұрғын үй» дегенді білдіреді.[3]
Бұрын Вани қаласы ежелгі Колхиданың сауда және ғибадат орталығы болған. Ежелгі авторлар оны сол кездегі шежірелерде айтылған Сурия немесе Левкотеямен байланыстырған. Қоныс біздің заманымызға дейінгі 8 ғасырдан бері өмір сүрді және бірнеше өрлеу мен құлдырау кезеңдерін бастан кешірді. Сурия 4 және 3 ғасырларда гүлденді. Біздің заманымызға дейінгі 1 ғасырда ежелгі Вани қирады. Ежелгі қала қираудан кейін қалпына келмеді. Орта ғасырларда мұнда бірнеше ауылдан тұратын қауымдастық орналасты. Кейінірек олар Вани деген атпен біріктірілді. 1961 жылы Вани ауылы қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесіне, 1981 жылы қала мәртебесіне ие болды.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қалада тамақ өнеркәсібі және киім фабрикасы дамыған. Қалада театр және өлкетану мұражайы орналасқан. Қоныс маңынан ежелгі қаланың қалдықтары (б.з.д. бірінші мыңжылдыққа жатады), соның ішінде қорғаныс бекінісі, мәдени кешендер, жерлеу орындары және басқа да орындар табылды.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Города и регионы Грузии. Тексерілді, 30 қаңтар 2026.
- ↑ Население Вани. Тексерілді, 30 қаңтар 2026.
- ↑ Город Вани. Тексерілді, 30 қаңтар 2026.
- ↑ Азия. Грузия. Имеретия. Тексерілді, 30 қаңтар 2026.
| ||||||
