Варшаваны азат еткені үшін медалі
| «Варшаваны азат еткені үшін» медалі | |
|---|---|
  | |
| Шынайы атауы | орыс. Медаль «За освобождение Варшавы» |
| Мемлекет |  КСРО |
| Жағдайы | берілмейді |
| Негізделді | 9 маусым 1945 жыл |
| Барынша ұсынылған | шамамен 701 700 |
| Жоғары марапаты | «Белградты азат еткені үшін» медалі |
| Төменгі марапаты | «Праганы азат еткені үшін» медалі |
| Medal "For the Liberation of Warsaw" Ортаққорда | |
«Варшаваны азат еткені үшін» медалі (орыс. Медаль «За освобождение Варшавы») — Кеңес Социалистік Республикалар Одағының Мемлекеттік төсбелгісі (медалі).
Медал КСРО Қорғаныс халық комиссариатының ұсынысы бойынша КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1945 жылғы 9 маусымдағы Жарлығымен тағайындалды[1]. Медал жобасының авторы — суретші Курицына. 1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Варшаваны азат еткені үшін» медалімен шамамен 701 700 адам марапатталған[2].
Медал жайлы ереже
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]«Варшаваны азат еткені үшін» медалімен 1945 жылы 14–17 қаңтар аралығында Варшаваны ерлікпен шабуылдап азат етуге тікелей қатысқан Қызыл әскердің, Әскери-теңіз флотының және КСРО Қарулы Күштерінің ІІХК әскерлерінің әскери қызметшілері, сондай-ақ осы қаланы азат ету жөніндегі операцияларды ұйымдастырушылар мен басшылар марапатталды.
Медалды табыстау КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының атынан Варшаваны азат етуге нақты қатысқанын растайтын, әскери бөлімдердің қолбасшылары мен әскери-емдеу мекемелерінің басшылары берген құжаттардың негізінде жүзеге асырылды.
Медалды табыстау:
- әскери бөлімдердің қолбасшылары арқылы — Қызыл әскер мен Әскери-теңіз флотының әскери бөлімдерінде қызмет атқарып жүрген адамдарға;
- марапатталғандардың тұрғылықты жері бойынша облыстық, қалалық және аудандық әскери комиссарлар арқылы — армия мен флот құрамынан шығарылған адамдарға жүргізіледі.
«Варшаваны азат еткені үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылып, КСРО-ның басқа медалдары болған жағдайда «Белградты азат еткені үшін» медалінен кейін орналасады.
Медалдің сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]«Варшаваны азат еткені үшін» медалы жезден дайындалып, диаметрі 32 миллиметр болатын дұрыс дөңгелек пішінге ие.
Медалдың алдыңғы бетінің жоғарғы жағында шеңбер бойымен «АЗАТ ЕТКЕНІ ҮШІН» (орыс. «ЗА ОСВОБОЖДЕНИЕ»), ортасында таспа үстінде «ВАРШАВАНЫ» (орыс. «ВАРШАВЫ») деген жазу жазылған, төменгі жағында одан жан-жаққа таралған сәулелері бар бесбұрышты жұлдызша орналасқан. Медалдың алдыңғы беті ернеумен жиектелген.
Медалдың артқы бетінде Варшаваның азат етілген күні — «17 қаңтар 1945» (орыс. «17 января 1945») деген жазу, ал күннің үстінде бесбұрышты жұлдызша орналасқан.
Медалдағы барлық бейнелер мен жазулар шығыңқы келеді.
Медал құлақша мен шығыршық арқылы ені 24 мм көк түсті жібек қатқыл таспамен тысталған бесбұрышты тағанға бекітіледі. Таспаның ортасында ені 8 мм қызыл жолақ орналасқан. Таспаның жиектері жіңішке сары жолақтармен жиектелген.
Суреттеме
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Медалдің артқы беті
Ресей пошта маркасы, 2015 жыл
КСРО пошта маркасы. 1965 жыл. Варшаваның азат етілуінің 20 жылдығы.
Әдебиет
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Володин А. Н., Мерлай Н. М. Медали СССР — СПб.: Печатный двор, 1997. — Б. 122—123. — ISBN 5-7062-0111-0.
- Колесников Г. А., Рожков А. М. Ордена и медали СССР — Минск: Народная асвета, 1986. — Б. 87.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ КСРО ЖК Төралқасының 1945 жылғы 9 маусымдағы Жарлығы
- ↑ Шуняков Д. В. Награды удостоены… Статистические данные по награждению советскими орденами и медалями в годы Второй мировой войны. // Военно-исторический журнал. — 2021. — № 5. — Б.48.