Мазмұнға өту

Веб сервер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Dell PowerEdge веб серверінің ішкі көрінісі
Әлемнің бірінші веб сервері

Веб сервер (ағылш. Web server) — веб контентке (мәліметтер қоры, құжаттар т.б) интернет арқылы қол жеткізуге мүмкіндік беретін компьютер немесе бағдарламалық жасақтама.[1] Веб серверлер веб сайттардың хостингінде, мәліметтерді сақтау және т.б. мақсаттарда кеңінен қолданылады.

Веб-сервер — бұл интернеттегі веб-ресурстарды сақтау және оларды клиенттерге беру қызметін атқаратын серверлік бағдарламалық жасақтама немесе аппараттық құрылғы. Клиент, көбінесе веб-браузер, веб-серверге URL-мекенжайлар арқылы сұрау жіберіп, қажетті ресурстарды алады. Бұл ресурстар HTML-беттері, кескіндер, файлдар, медиа ағындары немесе басқа да мәліметтер болуы мүмкін. Веб-сервер сұралған деректерді клиентке HTTP немесе HTTPS протоколдары арқылы жібереді.

Қосымша мүмкіндіктер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Веб-серверлерде келесі қосымша мүмкіндіктер болуы мүмкін:

  • Веб-беттердің жұмысын автоматтандыру;
  • Қолданушылардың ресурстарға сұрау тарихын тіркеу (журнал жүргізу);
  • Қолданушыларды аутентификациялау және авторизациялау;
  • Динамикалық беттерді қолдау;
  • Қауіпсіз қосылыстар үшін HTTPS-ті қолдау.

Көбінесе веб-сервермен бірге пошталық сервер де орнатылады.

Бағдарламалық жасақтама

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

2022 жылғы мәліметтер бойынша ең көп қолданылатын веб-сервер — Apache, ол нарықтың 22%-дан астамын иеленіп, көбінесе UNIX-ұқсас операциялық жүйелерде қолданылады.[2]

Кейбір басқа танымал веб-серверлер:

  • Nginx — кері прокси және статикалық файлдарды тарату үшін жиі қолданылатын веб-сервер;
  • Lighttpd — жылдамдық, қауіпсіздік және стандарттарға сәйкестік мақсатында жасалған жеңіл веб-сервер. Күрделі конфигурациясы бар, көбінесе маршрутизатор сияқты ендірілген жүйелерде қолданылады;
  • LiteSpeed Web Server;
  • IIS (Internet Information Services) — Microsoft компаниясының Windows үшін жасаған веб-сервері;
  • HTTP File Server — графикалық интерфейсі бар еркін файлдық веб-сервер.

Веб-серверге қосылу үшін әртүрлі құрылғылар мен бағдарламалар қолданылады:

  • ДК немесе мобильді құрылғыдағы веб-браузерлер;
  • Автоматтандырылған бағдарламалар (мысалы, антивирустар дерекқор жаңартуларын сұрай алады);
  • Мобильді телефондар (WAP протоколы арқылы веб-ресурстарға қол жеткізу);
  • Басқа цифрлық құрылғылар немесе тұрмыстық техника.

Веб-сервер мен қосымшалар серверінің айырмашылығы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Веб-сервер мен қосымшалар сервері арасындағы басты айырмашылық:

  • ·Веб-сервер статикалық беттерді (HTML, CSS) қызмет етеді;
  • Қосымшалар сервері сервер жақтағы кодты орындау арқылы динамикалық мазмұнды генерациялайды (мысалы, JSP, EJB және т.б.).

Сыртқы сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. What is web server?'. webdevelopersnotes. (23 қараша 2010). Тексерілді, 23 қараша 2010.
  2. April 2022 Web Server Survey (ағылш.). Netcraft

Тағы қараңыз

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]