Волчанск (Украина)
| Қала | |||||
| Волчанск | |||||
| укр. Вовчанськ | |||||
 Мәдениет сарайы | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Облысы | |||||
| Ауданы | |||||
| Азаматтық-әскери әкімшілік басшысы |
Тамаз Гамбарашвили[1] | ||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
50°17′16″ с. е. 36°56′34″ ш. б. / 50.28778° с. е. 36.94278° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 50°17′16″ с. е. 36°56′34″ ш. б. / 50.28778° с. е. 36.94278° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Жер аумағы |
70,3 км² | ||||
| Уақыт белдеуі | |||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
17 459[2] адам (2022) | ||||
| Тығыздығы |
248 адам/км² | ||||
| Сандық идентификаторлары | |||||
| Телефон коды |
+380 5741 | ||||
| Пошта индекстері |
62500–62507 | ||||
Волчанск шекарасы
| |||||
 Ортаққордағы санаты: Волчанск | |||||
Волчанск (укр. Вовчанськ, [wou̯ˈtʃɑnʲsʲk], орыс. Волчанск) — солтүстік-шығыс Украинадағы Харьков облысының Чугуев ауданындағы қала, Волчанск қалалық громадасының әкімшілік орталығы.[3] Қала бойымен Донец өзенінің саласы Волчья ағады.
Қалада 17 459 адам (2022 жылғы шамалау) тұрады.[2] Алайда Орыс-украин соғысының Харьков облысындағы шайқастары себебінен[4][5] бұл сан 2024 жылғы мамырға қарай шамамен 300-ге дейін түсті.[6] 2025 жылғы ақпаратша қалада тұрғын қалмаған.
2025 жылғы 28 желтоқсан ақпаратынша Волчанскінің басым көбі қираған, Ресейдің Украинаға басып кіруі барысындағы орыс әскерінің қалада орналасқаны себебінен.[7]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Волчанскідегі тұңғыш қоныс Орыс патшалығы тұсында, 1674 жылы орналасқан болатын. Белгород моныстарьінің жері кеңейгенде жерге Мартин Старочудный бастаған днепрлік Украиналық мигранттар қоныстанған болатын.[8] Оған Волчье атауы берілді де, ол күзет елді мекені атанды.[8]
1780 жылғы сәуірде оның атауы ресми түрде Волчанск деп ауысты, ол Ресей империясының Харьков губерниясындағы Волчанск уезінің әкімшілік орталығы атанды. Верховна Рада 1780 жылды Волчанскінің негізделу жылы дейді.[9]
1674 және 1780 жылдар аралығында көптеген өзгерістер арқылы Ресей империясының шекаралары қоныстан алыстады.
Белгород–Донбасс темір жолы 1896 жылдан Волчанск арқылы өтетін болды.[8] Оған қоса 1918 жылғы ақпаннан бері қалада қалалық газет шығып жүрді.[10]
Бір кезде Волчанск Донецк-Кривой Рог Кеңестік Республикасының құрамына кірді, дегенмен 1918 жылғы көктемде оны неміс әскерлері басып алды. Бұл 1918 жылғы қарашаға дейін созылды.
1923 жылғы 12 сәуірде Украин КСР-да түрлі әкімшілік-аумақтық реформалар орын алды. Волчанск ауданы 8 түрлі ауданға бөлінді: Белый Колодезь, Большой Бурлук, Волчанск, Октябрьское/Жовтнево, Печенеги, Рубежное, Хотомля, Шипуватое.[11] 1924 жылғы 1 қаңтардағы ақпаратша Волчанск ауданында 27 329 адам тұржы. Голодомор аштығы қала қатты қинады. Волчанск, Первые Заводы, Вторые Заводы, Чаплиевка, Гергелевкадағы аштықтың белгілі құрбандары 1 789 адам болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс барысындағы Харьков операциясы себебінен 1942 жылғы 10 маусымда Волчанскіні Вермахт басып алған болатын. Оны 1943 жылғы тамызда Қызыл әскер азат еткен еді.
Украинадағы экономикалық дағдарыс қаладағы индустрияға соққыдай болды. Кеңес заманында құрылған сүт өнімі фабрикасы[12] жұмысын тоқтатты, 2009 жылғы желтоқсанға қарай жоқ болды.[13]
2020 жылғы шілдедегі Украина реформалары Волчанск ауданын ыдыратты. Енді Харьков облысында тек 7 аудан қалды. Волчанск ауданының аумағы Чугуев ауданына көшті.[14][15]
2020 жылғы 18 шілдеге дейін Волчанск Волчанск ауданының әкімшілік орталығы еді.
Орыс-украин соғысы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу].jpg)
Волчанск қаласын Ресей әскерлері 2022 жылғы 24 ақпанда, Ресейдің Украинаға басып кіруінің алғашқы күнінде басып алды. Харьковщинадағы қарсы шабуыл арқасында оны 2022 жылғы 10 қыркүйекте украин әскерлері қайтарып алды.[16]
2024 жылғы 10 мамырда Ресей күштері Волчанск маңында жаңа шабуыл бастады. Украина әскери дереккөзінің мәліметінше оның мақсаты — Ресей шекарасынан кемінде 10 шақырым қашықтықта буфер аймағын құру болды. Волчанск шабуылдың орталық нүктесіне айналды, қала бомбалануы күшейе түсті.[17] 12 мамырда Ресей әскерлері Волчанскінің солтүстігіне кіріп, Волчанск ет өңдеу зауытын басып алу арқылы қалада нығайып, өз орнын тапты.[18] 14 мамырдағы геолокациялық кадрлар Ресей күштерінің қаланың солтүстік-батыс және солтүстік-шығыс бөліктері арқылы алға жылжуын жалғастырып жатқанын растады.[19]
15 мамырда Украина әскери күштерінің өкілі «әскери қызметшілеріміздің өмірін сақтап қалу және шығындарды болдырмау» және «тиімдірек позицияларға» көшу үшін Лукьянцы мен Волчанск аймақтарынан әскерлер шығарылғанын және жағдай «қиын болып қала беретінін» мәлімдеді.[20] 2024 жылғы мамырдың соңына қарай Волчанск негізінен қирады.[21] Соғысқа дейінгі шамамен 17 000 тұрғыннан шамамен 300 азамат сол жерде қалды.[22]
2025 жылғы 25 желтоқсанда Біріккен күштер тобының байланыс бөлімінің бастығы Виктор Трехубов Ресей күштерінің Волчанскіде көптеп орналасқанын және кейбір аумақтарды бақылайтынын, бірақ олардың барлығын толық бақыламайтынын мәлімдеді.[23]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Shkarlat, Kateryna Russia strikes Vovchansk area with cluster munitions: Head of city military administration injured. rbc.ua. RBC Ukraine. (16 мамыр 2024). — «The head of the Vovchansk city military administration, Tamaz Gambarashvili, was injured, according to Oleh Syniehubov, the head of the Kharkiv regional military administration, on Telegram.» Тексерілді, 16 мамыр 2024.
- 1 2 Чисельність наявного населення України на 1 січня 2022 — Украина мемлекеттік статистика қызметі. Мұрағат көшірмесі 4 шілденің 2022 Wayback Machine мұрағатында
- ↑ Волчанская городская громада (орыс.). Портал об'єднаних громад України.
- ↑ Rare drone video shows scale of destruction in Vovchansk, Ukraine's embattled front line town (ағыл.). AP. (31 мамыр 2024).
- ↑ Varenikova, Maria Where Ukraine Stalled Russia, One Town Has Paid the Price: Little Left of Vovchansk, a City Near the Border that was a Tourist Hub — The New York Times. — P. A4.
- ↑ Mission in Vovchansk: A race into hell in Ukraine to save four lives (ағыл.). El Pais. (21 мамыр 2024).
- ↑ Ukrainian forces deny Russian occupation of village in northern Kharkiv region (ағыл.). Nazar Hlamazda. (16 желтоқсан 2025).
- 1 2 3 Тронько, Пётр Vovchansk (ВОВЧАНСЬК). Encyclopedia of History of Ukraine. (2003).
- ↑ Вовчанськ (укр.). Верховна рада. Мұрағат көшірмесі 9 шілденің 2021 Wayback Machine мұрағатында
- ↑ № 3147. «Хлебороб» // Летопись периодических и продолжающихся изданий СССР 1986—1990. Часть 2. Газеты. М. — «Книжная палата». — P. 412.
- ↑ Мартиролог. Харківська область. — P. 522—566. Мұрағат көшірмесі 23 ақпанның 2014 Wayback Machine мұрағатында
- ↑ Волчанск // Большая Советская Энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 5. М. — «Советская энциклопедия». — P. 333.
- ↑ Нерентабельные кормилицы. В Волчанском районе закрылся молокозавод, и селянам приходится вырезать коров — «Объектив» (Харьков).
- ↑ Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ (укр.). Голос України. (18 шілде 2020). Тексерілді, 3 қазан 2020.
- ↑ Нові райони: карти + склад (укр.). Мінрегіон, Міністерство розвитку громад та територій України. (17 шілде 2020).
- ↑ Хушану, Анастасія Рік під обстрілами: які випробування пройшли громади Чугуївського району (укр.). (22 ақпан 2023). Тексерілді, 17 мамыр 2024.
- ↑ Ukraine updates: Russia launches Kharkiv ground offensive. Неміс толқыны. (10 мамыр 2024). Тексерілді, 10 мамыр 2024.
- ↑ Grace Mappes; Nicole Wolkov; Karolina Hird; Frederick W. Kagan Russian Offensive Campaign Assessment, May 13 2024. understandingwar.org. Соғыс зерттеу институты. (13 мамыр 2024). — «Geolocated footage published on May 12 shows that Russian forces seized the Vovchansk Meat Processing Plant in northern Vovchansk, and Russian milbloggers claimed that Russian forces also captured a shoe factory in northern Vovchansk on the morning of May 13 and advanced into central Vovchansk up to the northern (right) bank of the Vovcha River by the evening.» Тексерілді, 13 мамыр 2024.
- ↑ Karolina Hird; Angelica Evans; Nicole Wolkov; Grace Mappes; Frederick W. Kagan "Russian Offensive Campaign Assessment, May 14 2024". understandingwar.org. Соғыс зерттеу институты. (14 мамыр 2024). — «Several Russian and Ukrainian sources also reported that Russian forces are using new tactics in this direction — using smaller assault groups of no more than five people to penetrate Ukrainian positions before merging with other small assault groups to unite into a larger strike group.» Тексерілді, 14 мамыр 2024.
- ↑ Ukraine troops pull back in Kharkiv after Russia offensive. BBC. (15 мамыр 2024). Тексерілді, 15 мамыр 2024.
- ↑ Rare drone video shows scale of destruction in Vovchansk, Ukraine's embattled front line town. AP. (31 мамыр 2024).
- ↑ Mission in Vovchansk: A race into hell in Ukraine to save four lives. El Pais. (21 мамыр 2024).
- ↑ Russian forces do not control Vovchansk – Defense Forces (ағыл.). Укрінформ. (25 желтоқсан 2025).