Гарри Поттер мен Пәлсапа тасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Гарри Поттер мен Пәлсапа тасы
Гарри Поттер мен Пәлсапа тасы

Алғашқы Ұлыбританиялық басылым мұқабасы

Авторы Дж. К. Роулинг
Ел  Ұлыбритания
Жанры роман, фэнтези
Түпнұсқасы
Тілі ағылшынша
Атауы Harry Potter and the Philosopher's (Sorcerer's) Stone
Баспа Bloomsbury Publishing
Басылған орны Лондон
Басылған уақыты 26 маусым 1997 жыл
ISBN 0747532699
Хронология

«Гарри Поттер мен Пәлсапа тасы» (ағылш. Harry Potter and the Philosopher's Stone), Құрама Штаттарда «Гарри Поттер мен Сиқырлы тас» (ағылш. Harry Potter and the Sorcerer's Stone атауымен жарық көрді) — Дж. К. Роулинг жазған, жас сиқыршы Гарри Поттер жайлы кітаптар жинағындағы алғашқы роман. Кітапта Гарри сиқыршы екенін біліп, «Хогвартс» Дуагерлік пен Сиқыр мектебінде жақын достарын және біраз жауларын кездестіріп, достарымен бірлесе Гарридың ата-анасын өлтірген (ол кезде Гарри небәрі бір жаста еді) зұлым сиқыршы Лорд Волдеморттың қайта оралуына жол бермейді.

Кітап әлемнің бірнеше тіліне аударылып, желісі бойынша аттас фильм түсірілген.

Желісі[өңдеу]

Волдеморт бір жасар Гарри Поттердің ата-анасын өлтіріп, баланың өзін өлтірейін деп жатқан кезде ғайып болады. Кеш бата Хогвартс сиқыр мектебінің директоры Альбус Дамблдор мен оның орынбасары Минерва Макгонагалл Гарридің жалғы туысы Вернон мен Петунья Дурсль үйінің алдына келеді. Танымалдылықтан басы ерте айналмас үшін орман күзетшісі Рубеус Хагрид Гарриді алып келіп, оны ағасы мен апайына қалдырып кетеді. Он жыл өтіп, кішкентай Гарри есейген ақылды бозбалаға айналады. Сиқырға қатыстының бәрін жеккөретін Дурсль әулеті Гарриді ұнатпайтын, сол себепті шоланға жатқызып, дұрыс қарамайтын, алайда өз балалары Дадлиді (Гарридің немере ағасы) әлемдегі ең керемет бала санап, үлпеге орайтын. Гарри түрлі адам сенгісіз, таңғажайып оқиғалардың куәсі бола беретін. Мысалы, Петунья апайы алып тастаған шашы бір күннің ішінде өсіп кететін не болмаса хайуанаттар бағындағы терезе ғайып болып, босап шыққан жыланмен сөйлесе алатын. Он бір жасқа толар кезінде, Гарриге хат келеді, алайда Вернон ағасы одан тартып алады. Алайда толассыз келіп түскен хаттар Дурсльдердің ығырын шығарып, олар аралға көшіп кетеді. Гарри он бір жосқа толған түні Хагрид келіп, оның сиқыршы екенін және Хогвартсқа оқуға түскенін айтады. Кейін екеуі Соқпақ жолға аттанып, Гринготтс банкіне барады да Гарриге ата-анасы қалдырған есепсіз мұрасынан ақша шығарып, мектепке керек құралдар алады, сондай-ақ Гарри өзіне хат тасушы Хедвиг үкісін де сатып алады.

Хогвартс жедел пойызында ол Рональд Уизли мен Гермиона Грейнджермен танысады. Рон оған дуагерлер әлемі, квиддич пен Хогвартс және оның Гриффиндор, Пуффендуй, Когтевран және Слизерин атты төрт факультеті жайлы айтып береді. Сорттаушы Қалпақ (Sorting Hat) Гарри, Рон мен Гермионаны Гриффиндорға жібереді. Гарри у әзірлеу сабағынан беретін оқытушы Северус Снейптің оны жақтырмағанын аңғарады. Алғашқы сыпыртқыда ұшу сабағында Гарри квиддичтен факультет құрамасына қабылданады. Газеттен Гарри әлдебіреу Хагрид алып кеткен затты банктен ұрламақ болғанын біледі. Қамалда үшбасты ит қорғайтын төле табылады. Гарри мен Рон Гермионаны тролльден құтқарғаннан кейін, олар түпкілікті достасады. Бірде Хагрид абайсызда Николас Фламель жайлы айтып қалып, кейінірек балалар әлгі иттің мәңгі өмір сыйлайтын Пәлсапа тасын күзететінін біледі. Сондай-ақ Гарри адамның жан-тәнімен қалағанын көрсететін Түзеуші Айнаға тап болады. Хагрид тағы да абайсызда Пәлсапа тасын Стебль, Флитвик, МакГонагалл, Квиррелл, Снейп және Дамблдордың өзі күзететінін айтып қояды. Бұдан кейін Гарри Северустың тасты ұрлағысы кеп жүр деген күмәні арта түседі. Жазасын Жабық орманда өтеуге жіберілген Гарри орманда даратұмсық қанын ішіп жатқан, қара жамылғы киген ажарын көрсетпейтін бейтанысқа тап болады. Кейін ол кентаврдың сөзінен Северустың Пәлсапа тасын Волдемортқа алып беру үшін ұрламақ ойын түсінеді.

Емтиханнан кейін Гарридің тыртығы ауыра беретін болды. Хагрид бейтаныс біреуге төлені күзетуші Үлпежүн атты итті қалайша ұйықтатуға болатынын айтып қояды. Осы кезде Дамблдор Лондонға кетіп, Гарри Снейп орайлы сәтті пайдаланып тасты ұрлауы мүмкін деп ойлайды, сондықтан оны басып озбақ болады. Тасқа жетер жолда Гарри, Рон және Гермиона Стебель профессордың қорқынышты торларына, Флитвик профессордың ұшқыш кілттеріне, Квирреллдің тролльіне, Макгонагалл профессордың сиқырлы шахматтарына және Снейптің түрлі уларына тап болады. Рон шахмат бөлмесінде қалып қояды, ал Гермиона Снейптің уларынан кейін қайтуға мәжбүр болады. Гарри ары қарай беттейді, алайда Снейптің орнына Түзеуші Айнадан тасты ала алмай тұрған Квирреллге кезігеді. Сүйтсе, Квиррелл Волдеморт жағында, ал Снейп Поттердің әкесін ұнатпаса да қорғамақ болған екен. Квирреллдің шүйдесінде Волдеморттың келбеті бар екені анықталып, ол Гарриді өз жағына тартпақ болады, алайда ол келіспегендіктен, өлтіруге бұйрық береді. Гарри Квирреллге жанасқан кезде оның терісін күйік шалады. Гарри есін жоғалтып алады, ал ем бөлмесінде оянғанда оны Дамблдор Квирреллден құтқарып қалғанын біледі. Гарриді анасының махаббаты қорғаған екен. Балалардың бұл әрекеті факультет арасындағы жарыста Гриффиндорға жеңіс сыйлайды. Осыдан кейін жас сиқыршылар жазғы демалысқа үйлеріне тарайды.