Голландтар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

Голландтар (өзіндік атауы -холандерс)-Нидерландияның байырғы халқы.

Халық саны[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Жалпы саны 13 млн. (1995). Өз елінде 11,8 млн., Канадада 410 мың, АҚШ-та 38 мың, сондай-ақ Батыс Еуропада, Азияда, Африкадада тұрады. Еуропа расасының атлант-балтық тармасына жатады.

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Голландтар

Голландтар тілі үндіеуропа тілдері шоғырының герман тілдері тобына кіреді., бірнеше диалектіге бөлінеді. Жазуы латын әліпбиіне енгізілген. Голландтар орта ғасырларда фриз, сакс, франк, т.б. герман тайпаларының, ішінара кельт тайпасының араласу процесінде халық болып қалыптасты. 16-18 ғасырларда нидерланд ұлтының қалыптасуына ұйытқы болды. 20-ғасырдың 2-жартысында Нидерландияға 3 этностың (Голландтар, фламандар мен фриздер) бір халыққа бірігуі жеделдеді.

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Голландтар христиандар дінінің протестант, католик тармақтарын ұстанады. Аздап меннониттер мен баптистер бар.

Мәдениеті[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Ұлттық мерекелері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дәстүрлі ұлттық мерекелері теңізден оралған балықшыларды қарсы алумен, әр алуан жәрмеңкелерде көңіл көтерумен, діни мейраммен байланысты. Голландтардың фольклоры басқа да герман халықтардың ауыз әдебиетіне ұқсас. Халық әндерінде Нидерландия төңкөрілісінің хаһармандары жырланады. Гездер жайлы әндер ән жырының бір саласы болып табылады.

Дәстүрлі кәсіптері[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дәстүрлі кәсіптері - егін, мал шаруашылығы, бау-бақша мен көкөніс өсіреді. Голландтар гүл өсіруімен де белгілі (кезінде қазақ даласынан әкетілген қызғалдақты сәндік үшін өсіріп, "Голланд қызғалдағы" деген атаумен әлемге танытқан), балық аулау ежелден келе жатқан кәсібі. Ұлттық қолөнерінде ағаш өңдеу, жиһаздарды ою-өрнекпен безендіру, кломпы аталатын аяқ киім тігу, темір ұсталығы, зергерлік бұйымдарды кестелеу дәстүрлері бар. Қазіргі Голландтар өнеркәсіпте, сауда мен көлік саласында жұмыс істейді. Голландтардың көпшілігі-қалалықтар. Ауылдық елді мекендері шағын. Ондағы Голландтардың тұрмысы мен мекен жайларында көне ғұрыптар сақталынған. Тұрғын үйлері, қоралары бір шатырмен жабылады. Бұл ерте кезден белгілі саксон үлгісіндегі үйлер.

Ұлттық киімдері мен тағамдары[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Мереке күндері әйелдер ұлттық киіммен жүреді. Басына кестемен өрнектелген, асыл тастармен әшекейленген шілтерлі қалпақ киеді. Ірімшік пен көкөніс, балық, сүт тағамдарын, пісірілген картопты көбірек пайдаланады.[1]

Қазақстандағы голландтар[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Голландтар Қазақстанға негізінен өткен ғасырдың 90-жылдарынан бастап, нарықтық қарым-қатынастарға байланысты көші-қон үрдістеріне орай қоныстанған. Қазақстандағы голландтардың саны:

  • 1970 жылы - 211 адам;
  • 1979 жылы - 131 адам;
  • 1989 жылы - 123 адам;
  • 1999 жылы - 821 адам;
  • 2009 жылы - 46 адам.[2]

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Қазақ энциклопедиясы
  2. Қазақстан халқы. Энциклопедия. /Бас.ред. Ж.Н.Тойбаева. /Құраст.Ғ.Жандыбаев., Г.Егеубаева.- Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2016. 153-бет ISBN 978-601-7472-88-7