Горки

Горки
	Қала
	Горки
	белар. Го́ркі
Ту	Логотипі
Әкімшілігі
Ел	Беларусь
Облыс	Могилёв облысы
Аудан	Горкий ауданы
Тарихы мен географиясы
Координаттары	54°17′ с. е. 30°59′ ш. б. / 54.283° с. е. 30.983° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 54°17′ с. е. 30°59′ ш. б. / 54.283° с. е. 30.983° ш. б. (G) (O) (Я)
Құрылған уақыты	1544
Алғашқы дерек	1544
Бұрынғы атаулары	Горы-Горки
Қала статусы	1861
Жер аумағы	22,1 км²
Орталығының биiктігі	191 ± 1 м
Уақыт белдеуі	UTC+3:00
Тұрғындары
Тұрғыны	28 334 адам (2026)
Сандық идентификаторлары
Телефон коды	+375 2233
Пошта индексі	213404, 213407
	Горки
	Горки шекарасы
	Ортаққордағы санаты: Горки

Горки (белар. Го́ркі) — Беларусь Республикасының Могилёв облысындағы қала. Горкий ауданының әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Горки қаласының халқы 28 334 адамды құрады.^[1]

Географиялық сипаттамасы

Горки қаласы Ресей Федерациясымен мемлекеттік шекарадан батысқа қарай 25 шақырым жерде, Копылка мен Поросица өзендерінің түйісетін аңғарында орналасқан. Қаланың шығыс бөлігінде, Копылка арнасында екі тоған (Нижний және Верхний) бар. Горкидің солтүстік шетінде Оршанское атты шағын көл орналасқан.

Қаланың солтүстік-батыс бөлігіне іргелес Погодино теміржол стансасы Минск, Могилев, Витебск, Лида, Барановичи және Климовичиден Орша-Кричев желісі бойынша пойыздарға қызмет көрсетеді. Горки — Оршадан Мстиславльге және Могилевтен Лениноға баратын тас жолдардың қиылысы.^[2]

Тарихы

Горки алғаш рет 1544 жылы «Литва метрикасында» Литва Ұлы Герцогтігінің Витебск воеводствосындағы ауыл ретінде аталған. Бастапқыда бұл жер князь Друцкий-Горскийге тиесілі болған, бірақ 1584 жылы Горки Сапега отбасына өткен. 1619 жылы Кіші Магдебург құқықтарын алды. XIX ғасырға дейін қоныс Горки деп аталды. 1717 жылы қала мен оның айналасындағы жерлер князь А.Меньшиковқа тиесілі болды, ол оларды 1727 жылы Сібірге жер аударылғанға дейін иеленді.

1772 жылы, Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуінен кейін, Горки Ресей империясының құрамына кірді. XVIII ғасырдың соңында граф Л.Сологубтың меншігіне өтті. 1812 жылғы Отан соғысы кезінде Горкидің 2000-нан астам тұрғыны қаза тапты. 1863-1864 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс кезінде Горки бұрынғы Литва Ұлы Герцогтігіндегі Ресей билігінен азат етілген жалғыз қала болды. 1867 жылы Горки елтаңбасы бекітілді. XIX ғасырдың аяғында мұнда пошта бөлімшесі мен дәріхана құрылды, темір құю зауыты және метеостанция ашылды.

1919 жылдан 1924 жылға дейін Горький, Шығыс Беларусьтің басқа аумақтарымен бірге, РСФСР құрамына кірді. 1925 жылы Горки ауыл шаруашылығы институты Беларусь ауыл шаруашылығы академиясы болып қайта құрылды. Ұлы Отан соғысы кезінде, 1941 жылдың 12 шілдесінен 1944 жылдың 26 маусымына дейін Горки неміс оккупациясында болды. 1982 жылы 29 қазанда ол облыстық бағыныстағы қала болды.^[3]

Экономикасы және инфрақұрылымы

Өнеркәсіп секторы әртүрлі меншік түріндегі 12 кәсіпорынмен ұсынылған, оның ішінде «Горки май-ірімшік зауыты» ААҚ, «Торки-лен», «Горки орман шаруашылығы кәсіпорны», «Горки ағаш өңдеу зауыты» унитарлық коммуналдық кәсіпорны, «Према» ААҚ және «Скайфорест» шетелдік кәсіпорны бар.

Қала мен ауданда дамыған бөлшек сауда желісі, білім беру жүйесі және мәдени-ағарту мекемелері бар, әртүрлі спорт түрлерімен сәтті айналысу үшін жеткілікті спорттық нысандар бар.
Горкидің басты көрікті жері сәулет және тарихи ескерткіш — Беларусь ауыл шаруашылығы академиясы. Академияның сәулет кешеніне ғимараттар (№4 ғимарат, кітапхана, әкімшілік, профессорлық, салық, физика және химия ғимараттары және балабақша) және 1960-1980 жылдар аралығында салынған жаңа ғимараттар (негізгі академиялық және спорттық ғимараттар, тұрғын үйлер, жатақханалар және Мәдениет сарайы) кіреді. Ғимараттар көл мен өзені бар көркем саябақта орналасқан және абаттандырылған жолдармен, көшелермен байланысқан.^[4]^[5]