Грузиядағы парламент сайлауынан кейінгі наразылықтар (2024 жылдан)

	Грузиядағы наразылықтар
Дата	28 қазан 2024 жылдан – қазірге дейін (1 жыл, 9 ай, 14 күн)
Орын	Грузия, Тбилиси, Батуми, Кутаиси, Гори, Зугдиди
Себеп	Парламенттік сайлаудағы бұрмалаушылыққа күдік; Еуроодақпен интеграцияны 2028 жылға дейін тоқтату;
Нәтиже	Жалғасуда
Қарсыластар
Грузия Президенті; Парламенттік оппозиция:; Біртұтас ұлттық қозғалыс; Ахалі; Грузия үшін; Агмашенебелі стратегиясы; Еуропалық Грузия; Гирчи — Көбірек еркіндік	Грузия Министрлер кабинеті; Грузия Парламенті:; • Грузия арманы
Қолбасшылары
Саломе Зурабишвили; Тинатин Бокучава; Николоз Гварамия; Мелия Никанор; Георгий Гахария; Георгий Вашадзе; Давид Бакрадзе; Зураб Джапаридзе; Қолдағандар:; Михаил Саакашвили	Ираклий Кобахидзе; Ираклий Гарибашвили
	Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу

Грузиядағы қарсылық шаралары (2024 жылдан) — 2024 жылы парламенттік сайлаудан кейін Грузиядағы наразылық сол жылдың 28 қазанында кешке Грузияның арманы жеңіске жеткен парламенттік сайлауды бұрмалау мүмкіндігіне байланысты басталды.^[2] Грузия президенті Саломе Зурабишвили мен оппозициялық партиялар сайлау нәтижелерін жүздеген бақылаушылардың анықтаған құқық бұзушылықтары мен дауыс берудің құпиялылығына қатысты сұрақтарға байланысты мойындамады.^[3]^[4]^[5]^[6] Тбилисимен қатар, наразылық акциялары Батуми, Кутаиси, Гори, Зугдиди және басқа да қалаларда өтті.^[7]

Орталық сайлау комиссиясы мен «Грузин арманы» кез келген бұрмалаушылықты жоққа шығаруда.

Барысы

2024 жылы қазанда Грузияда парламенттік сайлау өтті, онда Грузия арманы партиясы көпшілік дауысқа ие болды.^[8] Грузин оппозициясы мен президент бұған келіспеді және наразылық білдіруге шақырды.^[9]^[10]^[11]

Қараша

Өткен парламенттік сайлаудың қорытынды хаттамасы бекітілгеннен кейін, 17 қарашада грузин оппозициясы митинг өткізіп, Тбилиси мемлекеттік университетінің жанындағы жолды жауып, шатырлар орнатты. Руставели даңғылында «Дауысты қайтар» акциясы қатар өтіп жатты.^[12]^[13]^[14]

Ел астанасы Тбилисидің адам ең көп жүретін көшелерінің бірі жабылды. Шерушілер күн салқындағандықтан түні бойы от жағып, шатырда түнеді.^[15]

28 қарашада премьер-министр Ираклий Кобахидзе 2028 жылға дейін Еуроодаққа кіру жөніндегі келіссөздерді тоқтату туралы мәлімдеме жасады. Соның нәтижесінде 28-29 қарашада Тбилисиде қайтадан митингілер басталды. 30 қарашада кемінде 49 наразылық білдіруші ұсталып, 32 ІІМ қызметкері жарақат алды. Сондай-ақ наразылық білдірушілерді Грузияның қазіргі президенті мен бірқатар шенеуніктер қолдады.^[16]^[17]

Тбилисиде 29–30 қарашаға қараған түні ұсталған Ресей азаматы Арменияға депортацияланды.^[18] Тағы екі Ресей азаматы 10–13 тәулікке әкімшілік қамауға алынды.^[19]

Желтоқсан

2 желтоқсан: Кемінде 224 наразылық білдіруші ұсталып, ІІМ-нің 113 қызметкері зардап шеккен.^[20]^[21]

2025 жылғы 4 қазандағы ұсынылған революция

2025 жылғы 4 қазан күні, 2024–2025 жылдардағы Грузиядағы саяси дағдарыс жағдайында өткен жергілікті сайлау күні, шамамен жиырма мың адам Тбилисиде митинг өткізіп, опера әншісі Паата Бурчуладзенің мәлімдемесін тыңдады. Ол 2025 жылдың маусым–шілде айларынан бастап де-факто көшбасшы Бидзина Иванишвилиден билікті бейбіт жолмен беру идеясын ұсынып жүрген болатын. Мәлімдемеден кейін наразылар президент резиденциясы — Орбелиани сарайын басып алуға әрекет жасады, алайда қауіпсіздік күштері су атқыштар мен көз жасаурататын газ қолданып бұл әрекетті тоқтатты.^[22]

Келесі президенттік сайлау

«Алғаш рет президенттік сайлауды тікелей дауыс беру арқылы емес, парламент депутаттары мен Аджария мен Абхазия Жоғарғы кеңестері мен жергілікті әкімшілік өкілдері құрған сайлаушылар алқасы өткізеді», - деді спикер Шалва Папуашвили.

Ол қазіргі президент Саломе Зурабишвилидің алты жылдық мандаты 16 желтоқсанда аяқталатынын, сондықтан Конституцияда белгіленген мерзімде сайлау өткізу керегін айтты.

Грузия парламенті президент сайлауын 14 желтоқсанға белгілегенін хабарлады.^[23]

Дереккөздер

↑ Тбилисиде сайлау қорытындысын қайта қарауды талап еткен оппозиция акциясы өтті (қаз.). www.azattyq.org. Тексерілді, 18 қараша 2024.
↑ Грузияда сайлаудан соң наразылық акциясы басталды (қаз.). baq.kz. Тексерілді, 18 қараша 2024.
↑ Президентка Грузии отказалась признать итоги выборов в парламент и призвала сторонников оппозиции выходить на митинги (орыс.). Медиазона. Тексерілді, 27 қазан 2024.
↑ Президент Грузии не признала результаты выборов. Что теперь? – DW – 27.10.2024 (орыс.). dw.com. Тексерілді, 27 қазан 2024.
↑ Президент Грузии Саломе Зурабишвили отказалась признать результаты выборов парламента и призвала выходить на акции протеста (орыс.). BBC News Русская служба. (27 қазан 2024). Тексерілді, 27 қазан 2024.
↑ Оппозиция в Грузии не признаёт предварительные результаты выборов (орыс.) (27 октября 2024).
↑ 10-й день проевропейских протестов в Тбилиси – актеры заполнили суд, студенты проводят шествия (орыс.). Эхо Кавказа. (7 желтоқсан 2024). Тексерілді, 7 желтоқсан 2024.
↑ Грузияда сайлау нәтижелерінің бұрмалануына байланысты тергеу басталды (қаз.). kaz.orda.kz. Тексерілді, 30 қазан 2024.
↑ Грузин оппозициясы парламент сайлауын қайта өткізуді талап етіп, акция өткізіп жатыр (қаз.). www.azattyq.org. Тексерілді, 25 қараша 2024.
↑ Грузияда мыңдаған адам парламент сайлауын қайта өткізуді талап етіп алаңға шықты (қаз.). qaz.ulysmedia.kz. Тексерілді, 25 қараша 2024.
↑ Грузияда наразылық білдірушілер жаңа сайлау өткізуді талап етті (қаз.). azattyq-ruhy.kz. Тексерілді, 29 қазан 2024.
↑ В Тбилиси оппозиция перекрыла дорогу у здания ТГУ и установила палатки (орыс.). Эхо Кавказа. (17 қараша 2024). Тексерілді, 17 қараша 2024.
↑ Грузинская оппозиция продолжит протест у Тбилисского госуниверситета (орыс.). Эхо Кавказа. (18 қараша 2024). Тексерілді, 18 қараша 2024.
↑ Оппозиция объявила бессрочную акцию протеста с требованием проведения новых выборов (орыс.). Эхо Кавказа. (18 қараша 2024). Тексерілді, 18 қараша 2024.
↑ Грузияда наразылық жалғасуда (қаз.). www.trt.net.tr. Тексерілді, 29 қараша 2024.
↑ Второй день протестов в Грузии: полиция снова использовала водометы у парламента (орыс.). BBC News Русская служба. (29 қараша 2024). Тексерілді, 30 қараша 2024.
↑ Протесты в Грузии: президент Зурабишвили заявила, что не уйдет с поста до новых выборов, в центре Тбилиси десятки тысяч демонстрантов (орыс.). www.bbc.com. Тексерілді, 30 қараша 2024.
↑ Россиянина, задержанного в Грузии во время протестов, избили и выдворили в Армению (орыс.). The Insider. Тексерілді, 7 желтоқсан 2024.
↑ Трое россиян, задержанных на протестах в Тбилиси, получили от 10 до 13 суток ареста; ещё одного выдворили в Армению (орыс.). Медиазона. Тексерілді, 7 желтоқсан 2024.
↑ https://kyivindependent.comhttps//kyivindependent.com(қолжетпейтін сілтеме)
↑ შსს: საპროტესტო აქციებზე დაკავებულია ჯამში 224 პირი
↑ Georgian police clash with protesters as ruling party says it wins local elections (ағыл.). www.reuters.com. Тексерілді, 4 қазан 2025.
↑ Грузия парламенті президент сайлауының күнін белгіледі (қаз.). zhasalash.kz. Тексерілді, 26 қараша 2024.

[1] Тбилисиде сайлау қорытындысын қайта қарауды талап еткен оппозиция акциясы өтті (қаз.). www.azattyq.org. Тексерілді, 18 қараша 2024.

[2] Грузияда сайлаудан соң наразылық акциясы басталды (қаз.). baq.kz. Тексерілді, 18 қараша 2024.

[3] Президентка Грузии отказалась признать итоги выборов в парламент и призвала сторонников оппозиции выходить на митинги (орыс.). Медиазона. Тексерілді, 27 қазан 2024.

[:0-4] Президент Грузии не признала результаты выборов. Что теперь? – DW – 27.10.2024 (орыс.). dw.com. Тексерілді, 27 қазан 2024.

[5] Президент Грузии Саломе Зурабишвили отказалась признать результаты выборов парламента и призвала выходить на акции протеста (орыс.). BBC News Русская служба. (27 қазан 2024). Тексерілді, 27 қазан 2024.

[6] Оппозиция в Грузии не признаёт предварительные результаты выборов (орыс.) (27 октября 2024).

[автоссылка1-7] 10-й день проевропейских протестов в Тбилиси – актеры заполнили суд, студенты проводят шествия (орыс.). Эхо Кавказа. (7 желтоқсан 2024). Тексерілді, 7 желтоқсан 2024.

[8] Грузияда сайлау нәтижелерінің бұрмалануына байланысты тергеу басталды (қаз.). kaz.orda.kz. Тексерілді, 30 қазан 2024.

[9] Грузин оппозициясы парламент сайлауын қайта өткізуді талап етіп, акция өткізіп жатыр (қаз.). www.azattyq.org. Тексерілді, 25 қараша 2024.

[10] Грузияда мыңдаған адам парламент сайлауын қайта өткізуді талап етіп алаңға шықты (қаз.). qaz.ulysmedia.kz. Тексерілді, 25 қараша 2024.

[11] Грузияда наразылық білдірушілер жаңа сайлау өткізуді талап етті (қаз.). azattyq-ruhy.kz. Тексерілді, 29 қазан 2024.

[12] В Тбилиси оппозиция перекрыла дорогу у здания ТГУ и установила палатки (орыс.). Эхо Кавказа. (17 қараша 2024). Тексерілді, 17 қараша 2024.

[13] Грузинская оппозиция продолжит протест у Тбилисского госуниверситета (орыс.). Эхо Кавказа. (18 қараша 2024). Тексерілді, 18 қараша 2024.

[14] Оппозиция объявила бессрочную акцию протеста с требованием проведения новых выборов (орыс.). Эхо Кавказа. (18 қараша 2024). Тексерілді, 18 қараша 2024.

[15] Грузияда наразылық жалғасуда (қаз.). www.trt.net.tr. Тексерілді, 29 қараша 2024.

[16] Второй день протестов в Грузии: полиция снова использовала водометы у парламента (орыс.). BBC News Русская служба. (29 қараша 2024). Тексерілді, 30 қараша 2024.

[17] Протесты в Грузии: президент Зурабишвили заявила, что не уйдет с поста до новых выборов, в центре Тбилиси десятки тысяч демонстрантов (орыс.). www.bbc.com. Тексерілді, 30 қараша 2024.

[18] Россиянина, задержанного в Грузии во время протестов, избили и выдворили в Армению (орыс.). The Insider. Тексерілді, 7 желтоқсан 2024.

[19] Трое россиян, задержанных на протестах в Тбилиси, получили от 10 до 13 суток ареста; ещё одного выдворили в Армению (орыс.). Медиазона. Тексерілді, 7 желтоқсан 2024.

[20] ttps://kyivindependent.comhttps//kyivindependent.com(қолжетпейтін сілтеме)

[21] შსს: საპროტესტო აქციებზე დაკავებულია ჯამში 224 პირი

[22] Georgian police clash with protesters as ruling party says it wins local elections (ағыл.). www.reuters.com. Тексерілді, 4 қазан 2025.

[23] Грузия парламенті президент сайлауының күнін белгіледі (қаз.). zhasalash.kz. Тексерілді, 26 қараша 2024.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]