Дала орақшы құмырсқасы
| Дала орақшы құмырсқасы | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Дала орақшы құмырсқасы Messor structor | ||||||||||||||||
| Ғылыми топтастыруы | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| Екі-есімді атауы | ||||||||||||||||
| Messor structor |
Дала орақшы құмырсқасы[1][2], немесе еуропалық орақшы құмырсқасы[3], немесе дәнмен қоректенетін құмырсқа[4] (лат. Messor structor) — моногинді орақшы құмырсқаларының Messor (Pheidolini трибасына) тұқымдасына жататын түрі. Messor clivorum Ruzsky атауы Татарстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген[5].
Ареалы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Тар таксономиялық көлемде (2018 жылдан бастап) бұл түр Еуропаның Австрия, Болгария, Чехия, Франция, Венгрия, Румыния, Словения сияқты елдерінде кездеседі[6]. Бұрынғы кең таксономиялық Messor «structor» көлемінде (бес түрге бөлінгенге дейін) ол Батыс Палеарктикада кең таралған болатын. Бұл түр Жерорта теңізі аймағындағы елдерде, Оңтүстік және Шығыс Еуропада, Кавказда, Орта және Орталық Азияда, Ауғанстанда, Иранда, Иракта, Ливанда, Сирияда, Израильде кездеседі[7].
Өлшемі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Жұмысшы құмырсқалар мен полиморфты солдаттардың өлшемі 3-тен 9 мм-ге дейін өзгереді. Аналықтары мен аталықтарының мөлшері шамамен 1 см.
Таксономия
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Бұрын Messor «structor»[7] атауы бірнеше түрдің кешені ретінде қарастырылған, бірақ 2018 жылы молекулярлық-генетикалық зерттеулер мен Wolbachia симбионттары бойынша ол бес жеке түрге бөлінді: Messor structor (Австрия, Болгария, Чехия, Франция, Венгрия, Румыния, Словения), M. ibericus Santschi, 1925 (Болгария, Хорватия, Франция, Германия, Греция, Италия, Румыния, Словения, Испания, Швейцария), M. muticus (Nylander, 1849) stat.rev. (Армения, Қазақстан, Қырғызстан, Румыния, Ресей, Украина), және ғылым үшін жаңа екі түр: M. ponticus sp.n. (Болгария, Румыния, Түркия, Украина) және M. mcarthuri sp.n. (Греция, Түркия)[6].
2018 жылы бұрынғы синонимдердің бірі, Messor clivorum Ruzsky таксоны тәуелсіз түрлік мәртебеге қайта енгізілді, және болжам бойынша, Ресейдің солтүстік популяцияларының барлығы осы криптикалық түр M. clivorum-ға жатады. Сол жұмыста Messor tataricus таксонының ареалы мен 2018 жылғы мәліметтерге сүйене отырып, ол Messor ponticus немесе Messor muticus болуы мүмкін деп болжануда. M. tataricus түрінің бастапқы сипаттамасы толық емес және типтері жоғалған, сондықтан оны M. tataricus nomen dubium деп қарастыру ұсынылады[6].
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Длусский Г. М., Союнов О. С., Забелин С. И. Муравьи Туркменистана. — Ашхабад: Ылым, 1989. — Б. 215—228. — 273 б.
- ↑ Степной муравей-жнец (Татарстан Республикасының Қызыл кітабы)(қолжетпейтін сілтеме)
- ↑ Пятиязычный словарь названий животных: Насекомые. Латинский, русский, английский, немецкий, французский
- ↑ Плавильшиков Н. Н. Определитель насекомых.
- ↑ Красная книга Республики Татарстан
- 1 2 3 Florian M. Steiner, Sándor Csősz, Bálint Markó, Alexander Gamisch, Lukas Rinnhofer, Clemens Folterbauer, Sarina Hammerle, Christian Stauffer, Wolfgang Arthofer, Birgit C. Schlick-Steiner. 2018. Turning one into five: Integrative taxonomy uncovers complex evolution of cryptic species in the harvester ant Messor «structor»
- 1 2 Messor structor (Latreille, 1798) Мұрағатталған 15 қарашаның 2007 жылы.