Джазда тек қана қыздар
| Джазда тек қана қыздар | |
| ағылш. Some Like It Hot | |
.png) Фильм постері | |
| Жанры | |
|---|---|
| Режиссёрі | |
| Продюсері | |
| Сценарийдің авторы |
Билли Уайлдер |
| Басты рөлдерде |
Мэрилин Монро |
| Операторы |
Чарльз Лэнг |
| Сазгері |
Адольф Дойч |
| Қоюшы суретші |
Тед Хауорт |
| Кинокомпания | |
| Дистрибьютор | |
| Ұзақтығы |
121 мин. |
| Бюджеті |
2,9 млн $ |
| Кассалық түсімі |
25 млн $ |
| Мемлекет | |
| Тілі | |
| Шыққан жылы | |
| IMDb | |
«Джазда тек қана қыздар» (ағылш. Some Like It Hot — «Кейбіреулер ыстығырақ ұнатады») — режиссер, сценарист және продюсер Билли Уайлдердің 1959 жылы жарыққа шыққан америкалық ақ-қара түсті эксцентрлік комедиясы. Бұл туынды режиссердің ең негізгі жұмыстарының бірі және сценарист Изи Даймондпен бірлесіп жасаған екінші туындысы. Басты рөлдерді Мэрилин Монро, Тони Кёртис және Джек Леммон сомдады.
Фильм сценарийі 1935 жылғы Ришар Поттье түсірген «Махаббат фанфаралары» атты француз фильміне және оның 1951 жылы ГФР-да шыққан аттас римейкіне негізделген.
Фильмдегі оқиғалар АҚШ-тағы «құрғақ заң» дәуірінде өрбиді. Сюжет желісі гангстерлердің көзіне түсіп, ажалдан қашқан екі музыканттың хикаясына құрылған: олар жанын аман алып қалу үшін әйел кейпіне еніп, әйелдерден құралған джаз ансамбліне қосылады.
«Джазда тек қана қыздар» кинокомедиясы Голливудтағы студиялық жүйеден тәуелсіз продюсерлікке өту кезеңіндегі маңызды белес болды. 1950-жылдардағы моральдық ұстанымдар тұрғысынан алғанда, сценарийдегі кейіпкерлердің еркін репликалары мен сюжеттік бұрылыстары цензура органдарының қарсылығын тудырды. Фильмнің ашық сексуалдық астарына байланысты оны дәстүрлі әдеп нормаларына сай емес деп танығанымен, фильм бәрібір кең прокатқа шықты. Дәл осы туындының экранға жол тартуы Голливудтағы қатал этика кодексінен біртіндеп бас тарту процесінің бастауы болып есептеледі. Фильм киносыншылардан негізінен оң пікірлер алып, мамандар тарапынан Америка киносы тарихындағы ең үздік комедиялардың бірі ретінде мойындалды. Ондағы жанрлардың еркін тоғысуы мен соғысқа дейінгі гангстерлік фильмдерге жасалған пародия көрермендер мен мамандардың таңданысын тудырды. Сонымен қатар сценарийдің сапасы, режиссура және бүкіл актерлік құрамның шеберлігі жоғары бағаланды. Кемшіліктер ретінде тек сюжеттің тым эпатаждылығы мен кейбір тұстардың шындыққа жанаспайтындығы атап өтілді. Фильммен жұмыс істеу барысында басты рөлді сомдаушы Мэрилин Монро ауыр психологиялық дағдарысты бастан кешіріп, тіпті өзіне-өзі қол жұмсамақ болған соң ауруханаға түскен. Осы оқиғаға байланысты түсірілім жұмыстары 15–18 күнге кешігіп, бюджет едәуір асып кетті. Соған қарамастан, фильмнің кассалық жинағы шығындарды бірнеше есе орап әкетті: 2,8 миллион доллар бюджетпен түсірілген туынды тек Солтүстік Американың өзінде шамамен 7 миллион доллар пайда тапты.
Бұл фильм Джек Леммон мен Билли Уайлдердің көпжылдық жемісті ынтымақтастығының бастауы болды. Туынды бір «Оскар» және үш «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды. Америка кино институты бұл туындыны АҚШ тарихындағы барлық уақыттың ең үздік комедиясы деп таныды. 2011 жылы АҚШ-тың Конгресс кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық» тұрғыдан маңызды деп танып, оны сақтау үшін АҚШ фильмдерінің ұлттық тізіліміне енгізді.[1][2]
Фильмде орындалған әндер, соның ішінде «I Wanna Be Loved by You» композициясы культтік мәртебеге ие болса, кейіпкерлердің айтқан сөздері ағылшын тілінде қанатты тіркестерге айналды.
Сюжеті
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Фильмдегі оқиғалар 1929 жылы, Чикагодағы «құрғақ заң» дәуірінде басталады. Музыканттар — саксофоншы Джо мен контрабасшы Джерри — кездейсоқ гангстерлер арасындағы атысқа (Әулие Валентин күніндегі қырғынға) куә болады. Оқиға орнынан қашып үлгерген олар енді Коломбоның қылмыстық тобы үшін басты куәгерлерге айналады.
Қуғыннан құтылу үшін достарға шұғыл түрде қаладан кету керек болады. Жалғыз мүмкіндік — Флоридаға гастрольге аттанғалы жатқан «Сұлу Сью және оның синкропаторлары» атты әйелдер джаз ансамбліне қосылу. Олар әйел кейпіне еніп, өздерін Джозефина және Дафна деп таныстырады.
Пойызда олар ансамбльдің сүйкімді әншісі Шугар Кейнмен танысады. Джо оған ғашық болып, Флоридаға келген соң оның жүрегін жаулау үшін өзін мұнай компаниясының мұрагері ретінде көрсетеді. Ал Дафна болса, оның шын мәнінде еркек екенін білмейтін нағыз миллионер Осгуд Филдинг III назарына ілігеді.
Сюжеттің шиеленіскен тұсында музыканттар тоқтаған қонақүйге «Мафия достарының» конференциясына гангстерлер келеді. Олардың арасында баяғы Коломбо да бар. Музыканттардың құпиясы ашылуға шақ қалғанда, қызықты әрі күлкілі оқиғалар легі басталады. Фильмнің соңында Джо Шугарға шындығын айтып, оның кешірімін алады, ал Дафнаның (Джерридің) Осгудқа «Мен еркекпін!» деген мойындауына миллионер: «Ешкім де мінсіз емес» (ағылш. Well, nobody's perfect) деген аңызға айналған сөздермен жауап береді.
Рөлдерде
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
| Актёр | Рөлі |
|---|---|
| Тони Кёртис | Джо / Джозефина, саксофоншы |
| Джек Леммон | Джерри / Дафна, контрабасшы |
| Мэрилин Монро | Шугар «Кейн» Ковальчик |
| Джо Э. Браун | Осгуд Филдинг III, миллионер |
| Джордж Рафт | Коломбо, гангстер |
| Пат О’Брайен | Маллиган, агент |
| Нехемия Персофф | Кіші Бонапарт, мафиози |
| Джоан Шоули | Сұлу Сью, ансамбль жетекшісі |
| Дэйв Барри | Мистер Бинсток, менеджер |
| Билли Грей | Сиг Полякофф, агент |
| Барбара Дрю | Нелли, хатшы |
| Джордж Э. Стоун | «Тіс шұқығыш» Чарли, гангстер |
| Майк Мазурки | Коломбоның сыбайласы |
| Гарри Уилсон | Коломбоның сыбайласы |
| Эдвард Г. Робинсон кіші | Джонни Парадиз, гангстер |
| Беверли Виллс | Долорес, музыкант |
Марапаттары мен номинациялары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| Марапаттары мен номинациялары | ||||
|---|---|---|---|---|
| Марапат | Санат | Номинант | Нәтиже | Дер. |
| Оскар | Үздік режиссер | Билли Уайлдер | Номинация | [3] |
| Үздік актер | Джек Леммон | Номинация | ||
| Үздік бейімделген сценарий | Билли Уайлдер және И. А. Л. Даймонд | Номинация | ||
| Үздік қоюшы суретші жұмысы (ақ-қара) | Тед Хауорт және Эдвард Дж. Бойл | Номинация | ||
| Үздік операторлық жұмыс (ақ-қара) | Чарльз Лэнг | Номинация | ||
| Үздік костюм дизайны (ақ-қара) | Орри-Келли | Жеңді | ||
| Бэмби сыйлығы | Үздік халықаралық актер | Тони Кёртис | Номинация | [4] |
| BAFTA | Үздік фильм | Билли Уайлдер | Номинация | [5] |
| Үздік шетелдік актер | Джек Леммон | Жеңді | ||
| АҚШ режиссерлер гильдиясы | Кинодағы үздік режиссерлік жетістік | Билли Уайлдер | Номинация | [6] |
| Алтын глобус | Үздік фильм (комедия немесе мюзикл) | — | Жеңді | [7] |
| Үздік актер (комедия немесе мюзикл) | Джек Леммон | Жеңді | ||
| Үздік актриса (комедия немесе мюзикл) | Мэрилин Монро | Жеңді | ||
| Грэмми | Үздік саундтрек альбомы | Some Like It Hot | Номинация | [8] |
| Laurel Awards | Үздік комедия | — | 3-орын | — |
| Үздік комедиялық актер | Джек Леммон | 2-орын | ||
| Үздік комедиялық актриса | Мэрилин Монро | 2-орын | ||
| Ұлттық киносыншылар кеңесі | Үздік он фильм | — | 7-орын | [9] |
| АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі | Ұлттық фильмдер тізіліміне енгізу | Фильм | Енгізілді | [10] |
| Венеция кинофестивалі | «Алтын арыстан» | Билли Уайлдер | Номинация | — |
| АҚШ сценарийшілер гильдиясы | Үздік жазылған америкалық комедия | Билли Уайлдер және И. А. Л. Даймонд | Жеңді | [11] |
Маңыздылығы мен рейтингтері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Мәдени ықпалы және өндірістік ерекшеліктері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Өзгерістер дәуірінде түсірілген бұл туынды комедиялық кино эстетикасына және жалпы кинематограф дамуына зор ықпал еткен мәдени феноменге айналды.[12] Фильмнің жетістігі кездейсоқ емес, продюсерлік нақты есептің нәтижесі болды. Тәуелсіз продюсерлік жағдайында бұл жоба кейіннен АҚШ киноиндустриясы үшін стандартқа айналған жаңа тәсілдерді қалыптастырды:[13]
- актерлерді нақты жоба мен сценарийге сәйкес арнайы іріктеу;
- киножұлдыздардың қаламақысын прокаттан түскен табыстың пайызымен төлеу;
- болашақ фильм үшін өзге нарықта немесе басқа жанрда тексерілген, сұранысқа ие тақырыптарды таңдау;
- түсірілім орындарының санын барынша азайту арқылы өндірістік процесті оңтайландыру;
- туындыны нақты бір мақсатты аудиторияға бағыттау;
- жанрларды тоғыстыру және сол кезең үшін даулы тақырыптарды (гомосексуалдық, трансвестизм және т.б.) қозғау;
- фильмге әлеуетті франшиза ретінде қарау.
Рейтингтері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Америка кино институты (AFI) «Джазда тек қана қыздар» фильмін және оның дәйексөздерін келесі рейтингтерге енгізді:
- 100 жыл… 100 фильм (1998): № 14
- 100 жыл… 100 комедия (2000): № 1
- 100 жыл… 100 дәйексөз (2005):
- Осгуд Филдинг III: «Ешкім де мінсіз емес» (ағылш. "Well, nobody's perfect") — № 48 орын
- 100 жыл… 100 фильм (10 жылдық мерейтойлық басылым) (2007): № 22
- АҚШ фильмдерінің ұлттық тізілімі (1989)
- Америка сценарийшілер гильдиясы (2006): Барлық уақыттың ең үздік 101 сценарийі тізімінде № 9 орын[14]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Entertainment: Film Registry Picks First 25 Movies, Los Angeles Times (September 19, 1989).
- ↑ Complete National Film Registry Listing. Library of Congress, Washington, D.C.. Басты дереккөзінен мұрағатталған 31 қазан 2016. Тексерілді, 11 мамыр 2020.
- ↑ The 32nd Academy Awards (1960) Nominees and Winners. AMPAS. Тексерілді, 21 тамыз 2011.
- ↑ BAMBI award winners. Bambi Awards. Тексерілді, 23 қараша 2014.
- ↑ BAFTA Awards 1960. BAFTA. Тексерілді, 16 қыркүйек 2016.
- ↑ 12th DGA Awards. DGA. Тексерілді, 5 шілде 2021.
- ↑ Some Like It Hot. Golden Globe Awards. Тексерілді, 5 шілде 2021.
- ↑ 2nd Annual GRAMMY Awards. Grammy. Тексерілді, 1 мамыр 2011.
- ↑ 1959 Award Winners. NBR. Тексерілді, 5 шілде 2021.
- ↑ National Film Registry 2012. The Week. Тексерілді, 4 қаңтар 2012.
- ↑ Awards Winners. WGA. Тексерілді, 6 маусым 2010.
- ↑ Phillips 1998.
- ↑ Kerr 2010.
- ↑ 101 Greatest Screenplays. Writers Guild of America. Басты дереккөзінен мұрағатталған 22 қараша 2016. Тексерілді, 8 наурыз 2017.
Сыртқы сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Джазда тек қана қыздар (ағыл.) Internet Movie Database сайтында
| ||||||||||
