Джон Майкл Бишоп

Джон Майкл Бишоп
	Джон Майкл Бишоп
	ағылш. John Michael Bishop
Туған күні	22 ақпан 1936
Туған жері	Йорк, Йорк (Пенсильвания), АҚШ
Қайтыс болған күні	20 наурыз 2026 (90 жас)
Қайтыс болған жері	Сан-Франциско, Калифорния, АҚШ
Азаматтығы	АҚШ
Ғылыми аясы	Иммунология; микробиология;
Альма-матер	Гарвард университеті
Марапаттары	; Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1989),; АҚШ ұлттық ғылым медалі (2003); Негізгі медициналық зерттеулері үшін Альберт Ласкер сыйлығы (1982) ; Гайрднер халықаралық жүлдесі (1984) ; Диксон сыйлығы (1986)

Джон Майкл Бишоп (ағылш. John Michael Bishop; 22 ақпан 1936, Йорк, Пенсильвания – 20 наурыз 2026 жыл, Сан-Франциско, Калифорния) — америкалық иммунолог және микробиолог, 1989 жылғы «Ретровирустық онкогендердің жасушалық табиғатын ашқаны үшін», Харолд Вармуспен бірге Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты атанды. Сан-Франциско Калифорния университетінің профессоры. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (1980). 2003 жылы АҚШ ұлттық ғылым медалімен марапатталған.

2026 жылғы 20 наурызда 90 жасында пневмониядан қайтыс болды.^[1]

Өмірбаяны

Джон Майкл Бишоп өмірге 1936 жылғы 22 ақпанда Йоркте (Пенсильвания) лютерандық дін қызметкерінің отбасында келген. Ол кішігірім ауыл мектебін бітіріп, содан кейін провинциялық жоғары мектепті тәмамдады. Отбасылық дәрігер Роберт Кафпен достығы адам биологиясына оның қызығушылығын ынталандырды. Медицина мектебіне түсу туралы шешім қабылдаған Бишоп, бірінші Геттисбург колледжін бітіріп, содан кейін медицинанын Гарвард университетінде оқи бастады. Онда ол бірінші рет жануарлар вирустарымен айналыса бастады. Медициналық мектепті бітірген соң Бишоп 2 жылы Массачусетс жалпы ауруханасында дәрігер болып жұмыс істеп, содан кейін Бетездадағы Денсаулық сақтау ұлттық институтына пост-докторантураға оқуға түсті, онда полиовирустардың репликациясымен айналысады, кейін Гамбургте бір жыл тұрғаннан кейін Сан-Франциско Калифорния университеті жұмысқа тұрды.

Ғылыми еңбегі

Алғашында Джон Бишоп молекулалық биологияға қызыққан, дегенмен бұл саладағы оның тәжірибесінің мардымсыздығы оның тікелей зерттеулер жүргізуіне мүмкіндік бермеді, сондықтан ол фундаменталдық молекулярлық биологиясының саласына жатпайтын ғылыми тауашаны таңдады, дегенмен бұған тартылуға мүмкіндік бермеді. Ол вирустарды зерттеді, атап айтқанда, олардың репликациясымен айналысты. Калифорния университетінде Бишоп саркома вирусын зерттей бастады,ол кейін классикалық ретровирустардың біріне айналды.Осы кезде Хоуард Темин және Давид Балтимор ретровирустың негізгі ферменті кері транскриптазаны ашты. ДНҚ-дағы РНҚ-ның көшірілу механизмінің кері транскиптазасын және жұқтырған жасушадағы вирустық РНҚ-ны сипаттай алды. 1970 жылдардың соңында Бишоп Харолд Вармуспен бірге саркома вирустары қалай зарарланған жасушаларды неоплазмаға тасымалдайтынын зерттеді. Олар ісік қалыптастыратын немесе жұқтырған жасушалардың нео-пластикалық түрлендірілуін тудыратын вирус генін зерттеді, (src) трансдукция процессінде қалыпты жасушалық геннің қармауынан (прото-онкоген) вирустық геномды тапты. Геннің мутациясы оны онкогенге айналдыратынын анықтады.

1989 жылы Бишоп пен Вармус, өздерінің зерттеулері үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын иеленді.

Сілтемелер

Джон Майкл Бишоп Нобель сыйлығының сайтында (ағыл.)

Дереккөздер

↑ J. Michael Bishop, Nobel Prize Winner for Cancer Research, Dies at 90, The New York Times (22 наурыз 2026). Тексерілді 22 наурыздың 2026.

[1] J. Michael Bishop, Nobel Prize Winner for Cancer Research, Dies at 90, The New York Times (22 наурыз 2026). Тексерілді 22 наурыздың 2026.

[1]