Дина Орынбайқызы Дүйсен
| Дина Дүйсен | |
| Туған кездегі есімі |
Дина Орынбайқызы Дүйсен |
|---|---|
| Туған күні | |
| Туған жері | |
| Мемлекет | |
| Мамандықтары |
Пианист, оқытушы |
| Аспаптары |
Фортепиано |
| Лақап аттары |
«Қазақтың фортепиано ханшайымы» |
| Ұжымдары |
«Duisen Duo» |
| Dina Duisen | |
Дина Орынбайқызы Дүйсен (ағылш. Dina Duisen) — қазақстандық-британдық пианист, Халықаралық байқаулардың лауреаты, Лондондағы Корольдік музыка академиясының магистрі. Шетелде оны «Қазақтың фортепиано ханшайымы» деген лақап атпен таниды.[1][2]
Өмірбаяны және білімі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дина Дүйсен 1983 жылы Алматы қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген.[3] Әкесі — Орынбай Кәріғұлұлы Дүйсен, домбырашы, күйші, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері; анасы — Сәуле Қазкенқызы Сағымбаева, доцент, білікті педагог-пианист; ағасы Ордабек Дүйсен «Форт-Уэрт» (АҚШ) симфониялық оркестрінің концертмейстері, скрипкашы; інісі Ілияс Дүйсен скрипкашы әрі дирижëр.[4] Дина төрт жасынан бастап фортепианода ойнаумен шұғылданады. К. Байсейітова атындағы дарынды балаларға арналған мамандандырылған музыка мектеп-интернатына оқуға түсіп, кейін отбасылық жағдайларға байланысты оқуын аяқтамаған. 1998 жылы Астана қаласындағы Қазақ ұлттық музыка академиясында (қазіргі К. Байсейітова атындағы өнер университеті) білімін жалғастырып, оқу орнын үздік тәмамдады. Кейін АҚШ-тағы Техас христиан университетінде (Texas Christian University) «Artist Diploma» бағдарламасы бойынша толық стипендиямен білім алып, 2008 жылы аяқтады.[5] 2008 жылы Лондондағы Корольдік музыка академиясына түсіп, орындаушылық өнер бойынша магистр дәрежесін 2011 жылы үздік бітірді. Ұстаздары — Кристофер Элтон, Хэмиш Милн және Кэтрин Стотт.[2][1]
Мансабы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дина Дүйсен Қазақстан, Ұлыбритания, Шотландия, Италия, Қытай, АҚШ, Румыния, Ресей және Украина сахналарында өнер көрсеткен. 2007 жылы Кливленд музыка институты жанындағы Сергей Бабаян атындағы фортепиано академиясының шеберлік курстарына қатысқан. Оқу орнын аяқтағаннан кейін Техас Уэслиан университетінде оқытушы қызметіне шақырылғанымен, Лондондағы Корольдік музыка академиясында оқуын жалғастыру мақсатында бұл ұсыныстан бас тартты.[2]
Концерттік қызметі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дина Дүйсеннің алғашқы кәсіби дебюті 13 жасында Алматыдағы Орталық концерт залында симфониялық оркестрмен Сергей Прокофьевтің №1 фортепиано концертін орындауымен өтті. 2002 жылы Оксфорд қаласында көне ғимараттың ішінде үлкен концерт берді. 2018 жылы актер Саймон Рассел Бил және Роб Хипспен бірге «Байрон: періште және қуылған» атты театрландырылған концертке қатысты. Бағдарлама ағылшындық ақын Джордж Байкон шығармашылығына арналды. 2023 жылы «Дина және достар» атты үш күндік камералық музыка фестивалін ұйымдастырды.[2][3]
Педагогикалық қызметі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дина Дүйсен оқуын аяқтағаннан кейін Корольдік музыка академиясы тарапынан қайтадан шақырту алады. Алғашында оған ішекті аспаптар бөліміне түсу емтихандарында пианист-концертмейстер ретінде сүйемелдеуші болу ұсынылады. Екі айдан кейін академияның ішекті аспаптар кафедрасының деканы оны тұрақты жұмысқа шақырады. Динаның негізгі міндеттеріне студенттердің репертуарын дайындау, олармен бірге жаттығу және емтихандарға даярлау кіреді. Ол студенттерге жоғары талап қоя отырып, өзіне де сондай талап қоятынын атап өтеді. Өз сөзінде былай айтады:[2][6]
«Мен үнемі ізденіс үстіндемін және ешқашан тоқтамаймын. Тоқтау көп ретте деградацияны білдіреді»
2011 жылы магистратураны тәмамдағаннан кейін Дина Ұлыбританияда қалып, жеке фортепиано сабақтарын беруді жалғастырды. Сонымен қатар, түрлі оқу орындарының студенттерін концерттік және академиялық бағдарламаларға дайындаумен айналысты.
Қызметтестігі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дина Дүйсен скрипкашы Никола Бенедетти, пианист Мартин Джеймс Бартлетт, сондай-ақ Роберт Коэн және басқа музыканттармен бірге өнер көрсеткен. Ағасы Ордабек Дүйсенмен бірге «Duisen Duo» дуэті құрамында Ұлыбритания, Италия, АҚШ, Қазақстан елдерінде камералық музыканы орындайды.[2]
Дискография
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Дина Дүйсен «Mazurkas from Chopin to Adès» (Шопеннен Адеске дейінгі мазуркалары) атты дебюттік альбомын шығарған. Жазба продюсер Эндрю Кинермен қатысуымен жүзеге асқан.[1][7]
Байқаулар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Украинаның Харьков қаласында алғаш рет Владимир Крайнев атындағы Халықаралық пианисттер байқауына қатысқан (1996);
- «Айналайын» Халықаралық фестивалінің лауреаты (1996);
- Алматыда Ахмет Жұбанов атындағы Республикалық фестивалінің лауреаты (1996);
- «Мээрим» Халықаралық фестивалінің лауреаты (Қырғызстан);
- I Республикалық «Шабыт» фестивалінде 2-дәрежелі сыйлықтың иегері;
- Астана қаласында өткен XX Республикалық жас орындаушылар байқауында 1-дәрежелі сыйлықтың иегері (1999);
- Италияның Сенигаллия қаласында өткен XXIX Халықаралық пианисттер байқауы, III орын (2000);
- Римде «Балалық өнер» Халықаралық фестивалінің қатысушысы (2000);
- II Халықаралық «Шабыт» фестивалінде 1-дәрежелі сыйлық (2001);
- Шымкент қаласында «XXI ғасыр музыканты» Халықаралық байқауында 1-дәрежелі сыйлық иегері (2002);
- «Дуэт-трио» номинациясында Гран-придің иегері (2004);
- Қытайдың Пекин қаласында өткен Халықаралық байқауының қатысушысы (2004);
- 2002 және 2006 жылдары Владимир Ашкеназидің қамқорлығымен Ұлыбританияның Оксфорд қаласында өткен Халықаралық пианистер фестиваліне қатысты. [3][8]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 1 2 3 BIOGRAPHY | Dina Duisen. Тексерілді, 26 сәуір 2026.
- 1 2 3 4 5 6 Королева фортепиано: как музыкант из Казахстана получила признание за рубежом. Тексерілді, 26,04.2026.
- 1 2 3 Европа - пианино - Азия. Тексерілді, 30 сәуір 2026.
- ↑ Өнерлі отбасының өрендері. Тексерілді, 30 сәуір 2026.
- ↑ Ноты без протеста. Тексерілді, 30 сәуір 2026.
- ↑ Ағылшындар «Kazakh Piano Queen» деп құрметтейді: 3 қыркүйек 2020, жаңалықтар Turkystan.kz. Тексерілді, 30 сәуір 2026.
- ↑ Дина ДУЙСЕН. Лондонская традиция: шумно и весело - Караван. Тексерілді, 30 сәуір 2026.
- ↑ КОНЦЕРТ ПИАНИСТКИ ДИНЫ ДУЙСЕН | Российская Федерация. Тексерілді, 30 сәуір 2026.