Дманиси
| Қала | |||||
| Дманиси | |||||
| груз. დმანისი | |||||
 | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Аймақ | |||||
| Муниципалитет | |||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
41°19′08″ с. е. 44°12′45″ ш. б. / 41.31889° с. е. 44.21250° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 41°19′08″ с. е. 44°12′45″ ш. б. / 41.31889° с. е. 44.21250° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Бұрынғы атаулары |
Башкичет, Баш-Кечид, Башкичети | ||||
| Қала статусы |
1981 | ||||
| Орталығының биiктігі |
1250 м | ||||
| Уақыт белдеуі | |||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
2 661 адам (2026) | ||||
| Сандық идентификаторлары | |||||
| Телефон коды |
+995 360 | ||||
Дманиси шекарасы
| |||||
Дманиси (груз. დმანისი) — Грузиядағы Дманиси муниципалитетіндегі қала.[1] Дманиси халқының саны 2026 жылы 2 661 адамды құрады.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Машавара өзенінің бойында, Казрети теміржол стансасынан оңтүстік-батысқа қарай 30 км жерде, теңіз деңгейінен 1250 м биіктікте орналасқан. Тбилисиден 102 км қашықтықта.[3]
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Дманиси аумағы қола дәуірінен бұрын да мекендеген. VI-VIII ғасырларда Дманиси епископтық соборы орналасқан шағын елді мекен болған. Ол алғаш рет IX ғасырдағы арабтарға тиесілі болған кездегі дереккөздерде қала ретінде айтылады. 1080 жылдардан бастап ол селжүктердің бақылауында болды, 1123 жылы IV Давид Құрылысшы азат етті, содан кейін қайтадан жау қолына түсті. 1125 жылы Дманисиді I Деметр басып алды, содан кейін ол патшаның тікелей бақылауына өтті. Дманиси әсіресе XII-XIII ғасырларда дамыды, сауда мен қолөнер гүлденді, қалада ақша сарайы жұмыс істеді. XIV ғасырдың соңында Дманисиге Темір, ал 1486 жылы Якуб ханның әскерлері шабуыл жасады. XVI ғасырдан бастап қала құлдырауға ұшырады. XVI ғасырдың соңында Дманисиді қысқа мерзімге Осман империясы, ал XVII ғасырдың басында Парсы басып алды, ал XVIII ғасырдың ортасында ол қаңырап бос қалды.
Кеңес заманында Квемо Картли аудан орталықтарының біріне айналды. 1947 жылға дейін Башкичети деп аталды. 1959 жылы Дманиси қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесін алды. 1981 жылы қала болып жарияланды.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Мал шаруашылығы фермасы, ірімшік фабрикасы, киім фабрикасы және әртүрлі шағын бизнестер болды. Дманиси маңында, шығысқа қарай 10 шақырым жерде, ортағасырлық ірі бекініс қаласы Дманисидің қирандылары орналасқан. Қазба жұмыстары 1936 жылдан бері жалғасып келеді. 2007 жылдың 24 қазанынан бастап Дманиси археологиялық орындары ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.
Галерея
[өңдеу | қайнарын өңдеу]-
Әкімшішік кеңсесі -
Дманиси Сиони соборы -
Ұлттық азық-түлік агенттігі -
Машавера өзенінің арғы бетінен Дманисидің көрінісі.
.jpg)
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Города и регионы Грузии. Тексерілді, 2 ақпан 2026.
- ↑ Население Дманиси. Тексерілді, 2 ақпан 2026.
- ↑ Дманиси. Тексерілді, 2 ақпан 2026.
- ↑ Дманиси. Кавказский Узел. Тексерілді, 2 ақпан 2026.
| ||||||
