Мазмұнға өту

Дүниежүзілік қан доноры күні

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Дүниежүзілік қан доноры күні жыл сайын 14 маусымда атап өтіледі. Оның енгізілуі 2005 жылы Дүниежүзілік денсаулық ассамблеясының 58-сессиясында қабылданды.

Бұл күн науқастар қажетті қан құю процедурасын ала алмауы салдарынан болатын алдын алуға болатын өлім жағдайларына қоғам назарын аударуға арналған, мұндай жағдайлар әсіресе дамушы елдерде жиі кездеседі. 2017 жылы тек Сахараның оңтүстігіндегі Африкада тіркелген аналар өлімінің шамамен 66 пайызы (303 000 жағдайдың 196 000-ы) осы аймақтың үлесіне тиді. Бұл аналық өлімдердің 80%-ға жуығы тікелей бес негізгі себеппен байланысты: қан кету (геморрагия), инфекция (сепсис), эклампсия, жатырдың жыртылуы (босану кезіндегі бөгелу) және түсік тастаудың асқынулары. Аналар өлімінің нақты медициналық себептері туралы сенімді ақпарат, әсіресе Сахараның оңтүстігіндегі Африкада, жеткіліксіз. Босану кезіндегі және одан кейінгі қан кету әлем бойынша барлық акушерлік өлімдердің үштен бірін құрайды және Африкада аналар өлімінің басты себебі болып табылады (31%). Дүние жүзіндегі ауыр қан кетуден болатын аналар өлімінің жартысы Сахараның оңтүстігіндегі Африкада орын алады, олардың шамамен 65%-ы босанудан кейінгі кезеңде болады.[1]

Маңыздысы — қан кету басталған сәттен бастап өлім 2 сағат ішінде орын алуы мүмкін, ал эклампсия кезінде бұл уақыт шамамен 10 сағатты, ал босану бөгелген жағдайда 72 сағатты құрайды. Сондықтан босану кезіндегі қан кетуден болатын аналар өлімінің алдын алу үшін жеткілікті және қауіпсіз қан қорына жедел қолжетімділікті қамтамасыз ету аса маңызды.

2019 жылғы коронавирус індеті (COVID-19) бүкіл әлем бойынша миллиондаған адамға әсер етіп, денсаулық сақтау саласын қоса алғанда, жаһандық деңгейде көптеген үдерістерді бұзды. ДДСҰ деректері бойынша, пандемия кезінде ұйымның алты өңірінің барлығында қан қоры 20–30 пайызға азайды. ДДСҰ-ның Африка өңірінде қан донорлығының орташа деңгейі 17%-ға төмендеп, қан тапсыру акцияларының жиілігі COVID-19 пандемиясы кезінде 25%-ға қысқарды. Сонымен қатар, қанға деген сұраныс 13%-ға төмендеді.

Тағы қараңыз

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]