Дәния Мәдиқызы Еспаева

	Дәния Мадиқызы Еспаева;
	; Еспаева, 2023 жыл
Лауазымы
28 тамыз 2026 жылдан бастап
Бірігіп басқарушы	Нұрлан Бекназаров; Динара Закиева;
Ізашары	лауазымы құрылды
Төраға	Айбек Дәдебай
27 тамыз 2026 жылдан бастап
Ізашары	лауазым құрылды
Партиялық тізімі	Ақ жол
Ту	«Ақ жол» Демократиялық партиясының төрағасы
13 маусым 2026 жылдан бастап
Ізашары	Азат Перуашев
29 наурыз 2023 — 1 шілде 2026
Бірігіп басқарушы	Альберт Рау
Ізашары	Балайым Кесебаева
Ізбасары	лауазым ыдырады
Төраға	Ерлан Қошанов
24 наурыз 2016 — 30 маусым 2026
Төраға	Бақтықожа Ізмұхамбетов; Нұрлан Нығматулин; Ерлан Қошанов
Өмірбаяны
Партиясы	Ақ жол
Білімі	Алматы есеп және несие колледжі; Қазақ мемлекеттік басқару академиясы;
Дүниеге келуі	5 наурыз 1961 (65 жас); Жайсаң, Мәртөк ауданы, Ақтөбе облысы, Қазақ КСР, КСРО
	Құрмет ордені
	өңдеу

Дәния Мәдиқызы Еспаева (5 наурыз 1961, Жайсаң, Мәртөк ауданы, Ақтөбе облысы) — қазақстандық саясаткер, экономист, 2026 жылдан бастап «Ақ жол» Демократиялық партиясының төрағасы және Құрылтай төрағасының орынбасары, партия атынан сайланған 1-шақырылым депутаты. 2016–2026 жылдары Мәжіліс депутаты және 2023–2026 жылдары Мәжіліс төрағасының орынбасары болған.

Өмірбаяны

1961 жылы 5 наурызда Ақтөбе облысы, Мәртөк ауданы, Жайсаң ауылдық округінде дүниеге келді. Кіші жүздің Табын руының Жетіру тайпасынан шыққан.

Білімі

1982 жылы Алматы есеп және несие колледжін және 1993 жылы Қазақ мемлекеттік басқару академиясын “экономист” мамандығы бойынша тәмамдады.

Мансабы

Еңбек жолын 1982 жылы КСРО Мемлекеттік банкінің Ақтөбе облыстық басқармасының несиелеу бөлімінің экономисі қызметінен бастап, бұл қызметте 1986 жылға дейін болды. 1987 жылы аға экономисі болып тағайындалды.

Әрі қарай 1988—1991 жылдары Промстройбанк облыстық басқармасының ақша айналымы бөлімінің аға экономисі болды.

1992 жылы «Тұран» бірлескен кәсіпорны Ақтөбе филиалының бас есепшісі;

1992—1995 — «Тұран» бірлескен кәсіпорны Ақтөбе филиалы директорының орынбасары;

1995—1997 жылдары Alem Bank Kazakhstan Ақтөбе облыстық департаментінің несиелеу бөлімінің басшысы, бас маманы, басшының орынбасары қызметтерінде болды.

1998—2005 — БТА Банкі директорының корпоративтік бизнес жөніндегі орынбасары;

2006—2014 — БТА Банкі Ақтөбе филиалының директоры;

2008—2016 — Ақтөбе облыстық мәслихатының депутаты, отбасы және әйелдер істері жөніндегі комиссияның мүшесі;

2014—2016 — Казкоммерцбанк Ақтөбе филиалының директоры;

2016 жылы 5 ақпанда Ақ жол демократиялық партиясынан Мәжіліс депутаты және Мәжілістің Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі атанды.

2021 жылы Ақ жол демократиялық партиясынан Мәжіліс депутаты және 2022 жылы “Жаңа Қазақстан” депутаттық тобының мүшесі атанып, өкілеттілігі 2023 жылдың 28 наурызына дейін созылды.

2023 жылғы 28 наурызда тағы да Ақ жол демократиялық партиясынан Мәжіліс депутаты, ал келесі күні Мәжіліс төрағасының орынбасары атанды.

2026 жылғы 13 маусымда «Ақ жол» Демократиялық партиясының төрағасы болып сайланды.^[1]

2026 жылы тамызда «Ақ жол» партиясы атынан Құрылтай депутаты болып сайланды. 28 тамыз күні Құрылтай төрағасының орынбасары болып сайланды.^[2]

Президенттікке үміткерлігі

2019 жылы Нұрсұлтан Назарбаевтың отставкасынан кейін Ақ жол демократиялық партиясының 6 мүшесі президентікке үміткерлікке үміт білдіретіні жария болды. Партия төрағасы Азат Перуашевтың ұсынысымен жасырын сайлау арқылы 6 мүшенің ішінен 1 адам үміткерлікке сайланды, ол — Еспаева болды.

Дауыс беру нәтижесі бойынша партия съезіне қатысқан 170 делегат Еспаеваның кандидатурасын қолдаса, 15-і қарсы болып, ақырында 24 сәуірде кандидатурасы ұсынылды.^[3]

25 сәуірде Орталық сайлау комиссиясына құжаттарын тапсырды.^[4]

26 сәуірде Еспаева қазақ тілінен міндетті емтиханды сәтті тапсырып^[5], келесі күні Орталық сайлау комиссиясы Еспаеваның кандидатурасы сайлау талаптарына толық сәйкес келетінін хабарлады.^[6]

Орталық сайлау комиссиясының 2019 жылғы 10 маусымда жариялаған нәтижесі бойынша Еспаеваға 465 714 адам дауыс беріп, ол 5,05 % жинады.^[7]

Қоғамдық көзқарасы

Еспаева өз еңбек жолында сексизммен күресті. Мысалы, 2019 жылғы 24 сәуірде Ақ жол партиясының XV съезінде жасырын дауыс беру кезінде өзінің сайлауалды үгітінде кәсіпкер әйелдердің құқықтарын қорғауға және мемлекеттік қызметкерлер арасындағы сыбайлас жемқорлықты жойып, үлкен сыбайлас жемқорлық дауларына ерлердің үнемі араласатынын айтты.

Пленумда кейбір ер-азаматтарымыздың аузынан қазақта әйел озық емес, әйел өз орнын білу керек деген сөз естілді. Бұл маған шынымен де әсер етті. Қазақстан халқының 52 пайызын әйелдер құрайды. Негізгі мәселе неде? Ана мен көп балалы отбасы мәселесі. Ал мен әйел, ана ретінде бұл мәселені жан-жақты түсініп, нақты, дұрыс шешімдер таба аламын деп ойлаймын.

^[8]

Жеке өмірі

Ажырасқан, екі баласы және екі немересі бар.^[9]

Дереккөздер

↑ Дәния Еспаева "Ақ жол" партиясының жаңа төрайымы болды
↑ Құрылтайда төрағаның үш орынбасары сайланды
↑ Президенттікке үміткер Дания Еспаева ресми түрде тіркелді (қаз.). baq.kz. (4 мамыр 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.
↑ ДАНИЯ ЕСПАЕВА ОРТАЛЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНА ҚҰЖАТЫН ТАПСЫРДЫ (қаз.). ult.kz. (25 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.
↑ Кандидат Еспаева қазақ тілінен емтихан тапсырған соң көзіне жас алды (қаз.). sputnik.kz. (26 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.
↑ Дания Еспаева соответствует требованиям выборного законодательства - ЦИК РК (орыс.). www.inform.kz. (27 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.
↑ 2019 жылғы 9 маусымда болған Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауының қорытындылары туралы хабар (қаз.). Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы. (9 маусым 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.
↑ Женщина-депутат вступила в президентскую гонку от партии "Ак жол" (орыс.). ru.sputnik.kz. (24 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.
↑ «АҚ ЖОЛ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ДЕПУТАТЫ (қаз.). Ақ жол демократиялық партиясы. Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[1] Дәния Еспаева "Ақ жол" партиясының жаңа төрайымы болды

[2] Құрылтайда төрағаның үш орынбасары сайланды

[3] Президенттікке үміткер Дания Еспаева ресми түрде тіркелді (қаз.). baq.kz. (4 мамыр 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[4] ДАНИЯ ЕСПАЕВА ОРТАЛЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНА ҚҰЖАТЫН ТАПСЫРДЫ (қаз.). ult.kz. (25 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[5] Кандидат Еспаева қазақ тілінен емтихан тапсырған соң көзіне жас алды (қаз.). sputnik.kz. (26 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[6] Дания Еспаева соответствует требованиям выборного законодательства - ЦИК РК (орыс.). www.inform.kz. (27 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[7] 2019 жылғы 9 маусымда болған Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауының қорытындылары туралы хабар (қаз.). Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы. (9 маусым 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[8] Женщина-депутат вступила в президентскую гонку от партии "Ак жол" (орыс.). ru.sputnik.kz. (24 сәуір 2019). Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[9] «АҚ ЖОЛ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ДЕПУТАТЫ (қаз.). Ақ жол демократиялық партиясы. Тексерілді, 8 ақпан 2024.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]