Ежелгі дәуірдегі Қазақстан
Көрініс
Ежелгі дәуірдегі Қазақстан – тарих ғылымындағы археологиялық кезеңделуге сәйкес Қазақстан тарихындағы ең алғашқы кезең. Адамзат тарихының ең ұзаққа созылған кезеңі. Бұл кезеңделу еңбек құралдарының жасалу материалына және қоғамдық өзгерістерге негізделген.
Ежелгі дәуір кезеңделуі
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Тас дәуірі (б.з.б. 2,6 млн жыл – б.з.б. 3 мыңжылдық)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Адамзат тарихының ең ұзаққа созылған кезеңі.
Палеолит (Ежелгі тас дәуірі)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Ерте палеолит (б.з.б. 2,6 млн – б.з.б. 140 мың жыл)
- Алғашқы адамдардың Қазақстан аумағына келуі (Қаратау жотасы, Маңғыстау)
Орта палеолит (Мустье кезеңі) (б.з.б. 140 мың – б.з.б. 40 мың жыл)
- Неандерталь адамдар өмір сүреді.
- Отты қолдануды үйрену, алғашқы діни нанымдардың пайда болды.
Кейінгі палеолит (б.з.б. 40 мың – б.з.б. 12 мың жыл)
- «Саналы адам» «Homo Sapiens» қалыптасты
- Рулық қауым пайда болды
Мезолит (Орта тас дәуірі) (б.з.б. 12 мың – б.з.б. 5 мың жыл)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Мұз басу дәуірі аяқталды
- Микролиттердің (ұсақ тас құралдар) шығады
- Садақ пен жебенің пайда болуы
- Жануарлар қолға үйретіле басталды және алғашқы егіншілік белгілері
Неолит (Жаңа тас дәуірі) (б.з.б. 5 мың – б.з.б. 3 мың жыл)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- «Неолиттік төңкеріс». Тұтынушы шаруашылықтан (аңшылық, терімшілік) өндіруші шаруашылыққа (мал шаруашылығы, егіншілік) өту.
- Кыш құмыралар (керамика) жасау, тоқымашылықтың шығуы.
Энеолит (Мыс-тас дәуірі) (б.з.б. 3000 – 1800 жылдар)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Адамзаттың алғашқы металды (мысты) игеруі.
- Ботай мәдениеті. Жылқыны ең алғаш қолға үйрету кезеңі.
Қола дәуірі (б.з.б. XVIII – VIII ғасырлар)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Металлургияның дамуы және андронов мәдениетінің үстемдігі.
Ерте қола кезеңі (Нұра кезеңі) б.з.б. XVIII – XVI ғғ.
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Орта қола кезеңі (Атасу кезеңі) б.з.б. XVI – XII ғғ.
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Андронов мәдениетінің гүлденуі
Кейінгі қола кезеңі (Беғазы-Дәндібай мәдениеті) б.з.б. XII – VIII ғғ.
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Көшпелі мал шаруашылығына ауысу процесінің басталуы, ірі тас кесенелердің салынуы.
Ерте темір дәуірі (б.з.б. VIII ғасыр – б.з. VI ғасыр)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Көшпелі өркениеттің қалыптасуы және алғашқы мемлекеттік бірлестіктер.
Сақ дәуірі (б.з.б. VIII – III ғасырлар)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- «Аң стилі» өнерінің дамуы.
- Сақ тайпалық одақтары (тиграхауда, парадарайя, хаумаварга сақтары).
Ғұн-Сармат кезеңі (б.з.б. III ғасыр – б.з. V ғасыр)
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Ғұндар. Ұлы Даланың бірігуі, Халықтардың ұлы қоныс аударуының басталуы.
- Үйсіндер (Жетісу). Мемлекеттік құрылымның дамуы (б.з.б. III ғ. – б.з. V ғ.).
- Қаңлылар (Оңтүстік Қазақстан). Ұлы Жібек жолын бақылау (б.з.б. III ғ. – б.з. V ғ.).