Елек (құрал)
Бұл мақала әлі тексерістен өтпеді. Тексерілмеген мақалалардағы мәліметтер сенімсіз болуы мүмкін.
|
| Бұл мақалада дереккөздер жетіспейді. Ақпарат тексерілуі керек немесе мақала жойылуға ұсынылады. Сіз бұл мақаланы өңдеп үлес қоса аласыз: ол үшін сенімді дереккөздерге сілтеме жасау керек. |
Елек[1] — ұсақ бөлшекті материалдарды (дәндерді, жармаларды, құмды және тағы басқаларын) олардың бөлшектерінің мөлшеріне қарай елеуге арналған құрал.
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Елек адамзатқа ежелгі заманнан белгілі. Алғашқы електер ағаштан, қамыстан немесе жануар терісінен жасалып, түбіне ұсақ тесіктер салынған. Кейін металл сымнан тоқылған торлар қолданыла бастады.

Құрылысы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Елек әдетте екі бөліктен тұрады:
- Шеңбер немесе қаңқа;
- Торлы елеуіш беті.
Қолданылуы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Түрлері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Асүй елегі — ұн, қант ұнтағы, жарма және басқа да сусымалы тағам өнімдерін елеуге арналған ұсақ торлы ас үй құралы. Ол өнімдерді бөгде қоспалардан тазартуға, ірі түйірлерді бөліп алуға және олардың құрылымын біркелкі етуге көмектеседі.

Құрылыс елегі — құм, қиыршық тас, цемент және басқа да құрылыс материалдарын бөлшектерінің мөлшеріне қарай сұрыптау және тазарту үшін қолданылатын елеу құралы. Ол ірі бөлшектерді ұсақтарынан ажыратып, құрылыс қоспаларының сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.
Өнеркәсіптік елек — өндіріс орындарында сусымалы материалдарды (астық, ұн, кен, көмір, химиялық заттар және т.б.) бөлшектерінің өлшеміне қарай сұрыптау, тазалау және бөлу үшін қолданылатын арнайы елеу құрылғысы. Ол өнім сапасын арттыруға және өндірістік процестердің тиімділігін қамтамасыз етуге қызмет етеді.
Зертханалық елек — ғылыми-зерттеу және талдау жұмыстарында ұсақ түйіршікті материалдарды (ұнтақтар, құм, химиялық заттар және т.б.) бөлшектерінің өлшеміне қарай дәл сұрыптау үшін қолданылатын елек. Ол материалдың гранулометриялық құрамын анықтауға және зертханалық тәжірибелерде біркелкі үлгі алуға мүмкіндік береді.