Еркін

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Еркін - Түрік қағанаты тұсындағы 28 дәрежелі әскери-әкімшілік қызмет шенінің төменгі лауазымдарының бірі. Орхон-Енисей тас жазуларындағы (іркіп түрінде), Қытай хаттамаларында таңбаланған. Еркін түркілер құрған үлкенді-кішілі қағанаттар мен хандықтардағы бір рудың әскери-әкімшілік істеріне жауапты болған. Әйтсе де Батыс Түрік кағанаты, одан кейінгі Түркеш, Қарлұқ, Қарахан мемлекеттерінде еркіндердің билігі де, дәрежесі де өте жоғарылап кеткен. Түркеш қағанатындағы «он оқ бодунның» бес дулатын бес шор билесе, бес нүшбесін бес еркін биледі. Олар қағаннан кейінгі тархан мен тутуқ дәрежелес, кейде олардан да жоғары тұрған. Еркін қағанатқа бағынышты иеліктерге тутуқ (басшы) болып та, қабілеті мен әскери күші толысқан тұста дербестеніп өз алдына хан болып та кете алған. Еркін Қарлұқ, Қарахан, Қимақ, Қыпшақ мемлекеті бірлестіктері тұсында бек болып атала бастады.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. А 31 Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет. ISBN 9965-893-73-Х