Есет батыр кесенесі

Есет батыр кесенесі
	Есет батыр кесенесі
Жалпы мәлімет
Статусы	Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші
Түрі	зиярат орны
Сәулет стилі	қала құрылысы және сәулет
Орналасуы	Ақтөбе облысы, Алға ауданы
Мекен жайы	Бестамақ ауылынан шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай
Биіктігі
Төбесі	күмбезді

Есет батыр кесенесі – Ақтөбе облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енген сәулет өнері ескерткіші.

Орналасқан жері

Алға ауданы, Бестамақ ауылынан шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай 15,5 км жерде.

Кесене сипаты

Есет батыр кесенесі 2000-шы жылдардың басында оның моласының үстінде биік жотада қорғандары, тасты стелалары және қоршаулары бар ескі зираттар кешенінің ортасында салынған.
Мешіт пен кейіннен салынған кешенді құрылыстардан (Есет батыр Көкіұлы мемориалды кешені) кесенеге қарай тастан сатылы, кең жаяу жүргінші жүретін жол салынған. Кесенеге кіреберісте тас төселген алаң бар, кесене мен алаңның айналасына сәндік металл тордан жасалған қоршау қойылған.
Кесене монолитті темір бетон мен қабыршақ тастан жасалған тақтамен қапталған. Кесененің сәулеттік бейнесі Батыс Қазақстандағы халық сәулетінің ескі дәстүрі мен қазіргі заманғы мемориалды - табыну сәулетінің жаңа үрдісімен үндестік тауып тұр. Кесененің жалпы композициясы дәстүрлі де нақты – көлемі қарапайым шаршы, биік емес дөңгелек барабанның үстіне орнатылған дулыға тәрізді күмбезбен аяқталады. Кесененің ішіндегі қабырғалар мен күмбезі ақ және қызғылт қабыршақ тастардан жасалған тақталармен қапталған. Ғимараттың ортасында – қарапайым құлпытас.
Сәнделген фасадтары қазіргі заманға сай әшекейленген, ол, әрине, осы өңірге тән дәстүрлі ескі сәулет өнерінің белгілерін білдіреді. Бұл белгілер жеке бөліктерінде де, фасад детальдарында да байқалады – қабырғаның жоғарғы жағы эпиграфикалық фриздармен (көлденеңінен жатқан алап тәрізді сәнделген композиция) безендірілген, арка тәріздес жартылай циркуль кескінінде, әсіресе скульптурамен барельефтерді пайдаланылады. Кесенеге кіреберістің үстінде – кексе жастағы батырдың толық бойымен, басында – дулыға, үстінде – сауыт пен жамылғысы бар бейнесінде берілген барельефі. Бейненің жоғарғы жағы алты қырлы пішінді қабырғадан шығып, біртіндеп барельефтен көлемді бейнеге – мүсінге айналады. Екі шеткі фасадтың фризында, ортасында басына дулыға киген жас батырдың барельефті бейнесі орналасқан.
Кесене көлемінің жинақылығымен, жалпы сәйкестіктің сақталуымен, жарқыраған ақтасымен, бөліктерінің көзге тұтас болып көрінуімен монументті және кербез ұлылығын асқақтатып тұр. Төбенің ең үстінде тұрған оның сәнді сұлбасы тұрған жерінен биік болып алыстан көрінеді.
Батырдың аты да, мазары да қашаннан қасиетті болып, оған батырды пір тұтып, бас иіп келетін адамдардың легі жылдан-жылға артып келеді.^[1]

Кесене мен қорымдар көріністері

Төбешіктегі қорымдар. Төбешік басында – Есет батыр кесенесі.
Төбешік басындағы Есет кесенесінің көрінісі.
Есет батыр кесенесіне Бестамақ ауылынан баратын жол бойындағы ескерткіш тақта.
Есет батыр кесенесі жанындағы қорымдағы құлпытастар.
Есет батыр кесенесі жанындағы қорымдағы құлпытасты қабірлер.

Дереккөздер

↑ АЛТАЙДАН КАСПИЙГЕ ДЕЙІН. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТАБИҒИ,ТАРИХИ ЖӘНЕ МӘДЕНИ ЕСКЕРТКІШТЕРІ МЕН КӨРНЕКТІ ОРЫНДАРЫНЫҢ АТЛАСЫ. 3 томдық. Алматы. 2011. 3 т.– 476 б., карталар, суреттер ISBN 978-601-280-215-3, ISBN 978-601-280-218-4

[1] АЛТАЙДАН КАСПИЙГЕ ДЕЙІН. ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТАБИҒИ,ТАРИХИ ЖӘНЕ МӘДЕНИ ЕСКЕРТКІШТЕРІ МЕН КӨРНЕКТІ ОРЫНДАРЫНЫҢ АТЛАСЫ. 3 томдық. Алматы. 2011. 3 т.– 476 б., карталар, суреттер ISBN 978-601-280-215-3, ISBN 978-601-280-218-4

[1]