Желе

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
Желе

Желе[1] — салқын тәтті тағам; жас және жастай тоңазытқан жеміс-жидектен, олардың нәрінен (сөлі), шырынынан, сондай-ақ кілегей мен қаймақтан әзірлейді. Жемістен дайындалатын желе дәмді болуы үшін цедра, ванилин, лимон шырынын, яғни лимон қышқылын қосады. Дайын желе ыдысқа жабысып қалмауы үшін дастарқанға қояр алдында оны ыстық суға салады. Сонымен бірге оның желатині тез және біркелкі жібіп-еруі үшін алдын ала 25—30 минут суға салып қояды.[2]

Лимон желесі[өңдеу]

Кастрюльге су құйыл, оған қант салады да, араластырып қайнатады. Ыстық сиропқа цедра, жарты лимон және алдын-ала суға жібіткен желатин қосады. Содан кейөн сиропты тағы да қайнатып, қасықпен араластыра отырып, лимон шырынын құнды. Ыстық сиропты сүзіп, аздап салқындат ады да, формаларға бөліп құнды. 1 лимонға: жарты литр су, 1 стакан қант ұнтағы, 25 г желатин керек.

Мөлдір желе[өңдеу]

Екі жұмыртқаның ақ уызын кастрюльге салып езеді, оған құмшекер, желатин салып араластырады да, үстіне қайнаған су құйыл, бетін жауып, баяу жанған отқа 2—3 минут пісіреді. Содан кейін оттан алып тұндырады да, формаларға құнды. 3 стакан суға: 1 стакан құмшекер, 25 г желатин, жарты стакан шарап керек. Жас жеміс қосқан желені кәдімгі желе әзірлегендей әзірлейді; жемісті вазаға немесе формаға салып, үстіне желе құнды. Апельсин мен мандариннің қабығын аршын, алдын-ала турайды. Ал алма, алмұрт, ерік т.б. жемістерді сүйегінен тазартып алады да, сиропқа салып қайнатыл пісіреді, содан кейін салқындатып, бөлшектен кеседі де, формаға құнды.

Мүкжидек желесі[өңдеу]

Жидекті жуып, тазартыл шырынын сығып алады (2 шай қасық), содан кейін оны желеге қосады. Сығындыға 2 стакан қайнаған су құнды да, пісіреді. Одан соң оны сүзіп, жидек шырынына құмшекер араластырады да, алдын-ала суға салып жібіткен желатинді салып, үнемі араластыра отырып қайнатады. Оттан алып дәкемен сүзеді де, аздап салқындатып, сығыл алған шикі шырынмен араластырады, содан кейін формаларға толтырыл құнды. 150 г жидекке: жарты литр су. 100 г құмшекер, 25 г желатин керек.

Сүт желесі[өңдеу]

Кілегейге құмшекер, цедра араластырады да, қайнатыл алып, салқындатады, одан кейін оған алдын-ала суға салған желатин және лимон шырынын қосады. Барлығын араластырып, формаларға құнды да, салқындатады. 1 стакан кілегейге: 120 г құмшекер, жарты лимондай цедра, толық 3 шай қасық желатин, 1 ас қасық лимон шырыны қажет.

Қаймақтан жасалған желе[өңдеу]

Жақсылан салқындатылған қаймақты құмшекер және ванильмен араластырып, көлемі 2 есе ұлғайғанша шайқайды. Содан кейін желатинге, оны үнемі араластыра отырып, жылы желатинді сыздықтатып құнды. Алынған қоспаны жақсылан араластырады да, формаларға толтырыл, салқындатады.


Тағы қара[өңдеу]

Пайдаланылған әдебиет[өңдеу]

  1. Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
  2. Қазақ тілі терминдер сөздігі I том