Жодино

Жодино
	Қала
	Жодино
	(белар. Жодзіна)
Ту	Логотипі
Әкімшілігі
Ел	Беларусь
Облыс	Минск облысы
Тарихы мен географиясы
Координаттары	54°05′40″ с. е. 28°19′17″ ш. б. / 54.09444° с. е. 28.32139° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 54°05′40″ с. е. 28°19′17″ ш. б. / 54.09444° с. е. 28.32139° ш. б. (G) (O) (Я)
Құрылған уақыты	1643
Бұрынғы атаулары	Жодин, Жодинская Слобода
Қала статусы	1963
Жер аумағы	25,81 км²
Орталығының биiктігі	250 ± 1 м
Уақыт белдеуі	UTC+3:00
Тұрғындары
Тұрғыны	62 983 адам (2026)
Сандық идентификаторлары
Телефон коды	+375 1775
Пошта индексі	222161—222169, 202135
	Жодино
	Жодино шекарасы
	Ортаққордағы санаты: Жодино

Жодино (белар. Жодзіна) — Беларусь Республикасының Минск облысындағы аймақтық бағыныстағы қала (1963 жылдан бастап). 2026 жылғы жағдай бойынша Жодино қаласының халқы 62 983 адамды құрады.^[1]

Географиялық сипаттамасы

Жодино Минск қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 44 км жерде орналасқан және Мәскеу-Брест темір жолы мен П53 тас жолы (Слобода-Жодино-Борисов-Новосады) арқылы өтеді. Қала арқылы Плиса және Жодинка өзендері ағып өтеді.^[2]

Тарихы

Жодино қаласы 1643 жылы Богуслав Поле деген атпен құрылған. Бұл атауды қоныстың негізін қалаушы Богуслав Радзивилл берген. 18 ғасырда қоныс мұрағаттарда Жодинская Слобода ретінде аталған.
Польша-Литва Достастығының екінші бөлінуіне дейін (1793) Жодинода ешқандай маңызды оқиғалар болған жоқ. Қаланы Ресей империясы қосып алғаннан кейін, Жодино Минск губерниясының Борисов ауданының Смолевич болысындағы ауыл мәртебесін алды. 1812 жылғы Отан соғысы кезінде ауыл француз сарбаздарының қолынан екі рет қирады. 19 ғасырдың ортасында Жодино 1863 жылғы ірі беларусь көтерілісінің құрсауында қалды. 1871 жылы Жодино арқылы теміржол өтіп, станса салынды, бұл елді мекеннің өсуіне, сауданың дамуына және Жодино тұрғындарының әл-ауқатының артуына ықпал етті.

1919 жылы 1 қаңтарда Жодино Беларусь КСР құрамына кірді, ал 1926 жылға қарай ауылда 193 үй шаруашылығы, бір белсенді шіркеу, екі бастауыш мектеп, бір оқу клубы, екі ұстахана, екі ағаш ұстасы шеберханасы, бір диірмен және екі дүкен болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 29 маусымынан 1944 жылдың 2 шілдесіне дейін Жодино неміс оккупациясында болды.

Соғыстан кейінгі жылдары көптеген зауыттар мен фабрикалар, соның ішінде әйгілі БелАЗ (1948) ашылды, су электр станциясы салынып бітті. Жодиноның қайта жандануы ауылға 1958 жылы қалалық үлгідегі елді мекен мәртебесі, ал 1963 жылы қала мәртебесі берілді.^[3]

Экономикасы және инфрақұрылымы

Қаланың негізгі жұмыс берушісі — Беларусь автомобиль зауыты, ол жүк көтергіштігі 30-дан 450 тоннаға дейінгі қуатты БелАЗ тау-кен самосвалдарын шығарады. Зауытта 9000 адам жұмыс істейді.
Жодинода сонымен қатар Свитанак трикотаж фабрикасы, ауыр жүктемелі ұсталық зауыты, Энергоконструкция зауыты, Жодино наубайханасы, Белюкс сантехникалық құрылғыларын және Жодино матрацтарын өндірушілер орналасқан.

Білім беру саласы жалпы орта білім беретін 11 білім беру мекемесімен ұсынылған. Олардың қатарында екі жаңа типтегі мекеме — «Жодино қыздар гимназиясы» мемлекеттік білім беру мекемесі және «Жодино қаласының №1 гимназиясы» мемлекеттік білім беру мекемесі, сондай-ақ алты жалпы білім беру мектебі (неміс тілін, музыка мен хорды тереңдетіп оқытатын, сәулет және көркемсурет мамандықтары бойынша оқитын мектептерді қоса алғанда), мектеп-интернат, «И.П.Куприянов атындағы №1 балабақша-орта мектеп» мемлекеттік білім беру мекемесі, орта мектеп (кешкі мектеп) және Галиновский отбасылық типтегі балалар үйі бар. Қалада кәсіби лицей және политехникалық колледж де бар.^[4]