Жұлдызды соғыстар

	Жұлдызды соғыстар
	Star Wars
	; «Жұлдызды соғыстар» логотипі
Құрушысы	Джордж Лукас
Алғашқы туындысы	Жұлдызды соғыстар (1977)
Баспасөздер
Кітаптар	Тізім
Комикстер	Тізім (ағыл.)қаз.
Фильмдер мен телесериалдар
Фильмдер	оригиналды трилогия: IV: Жаңа үміт (1977); V: Империяның кері соққысы (1980); VI: Джедайдың оралуы (1983); приквелдер трилогиясы: I: Жасырынған қауіп (1999); II: Клондар шабуылы (2002); III: Ситхтер кегі (2005); сиквелдер трилогиясы: VII: Күштің оянуы (2015); VIII: Соңғы джедай (2017); IX: Скайуокердің шығуы (2019); антология: Күрескер-Бір (2016); Хан Соло (2018);
Мультипликация	Тізім Дроидтар (1985–1986); Эвоктар (1985–1986); Клондар шайқасы (2003–2005); Клондар шайқасы (2008–2014); Клондар шайқасы (2008); Көтерілісшілер (2014–2018); Телекөрініс:; Мейрамдық арнайы бөлім; Батылдар керуені: Эвоктардың шытырман оқиғасы; Эвоктар: Эндор үшін шайқас;
Ойындар
Компьютерлік	Тізім
	Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу

Жұлдызды соғыстар (ағылш. Star Wars, [stɑːɹ wɔːɹz]) — америкалық эпикалық ғарыш операсы медиафраншизасы. Джордж Лукас бастаған бұл франшиза 1977 жылғы аттас фильмнен^[a] басталған болатын. Франшиза көп ұзамай халықаралық деңгейдегі бұқаралық мәдениет феноменіне айналды да, одан түрлі фильм, телехикая, видео ойын, новелла, комикстер, тақырыптық парктер шықты. Жұлдызды соғыстар — адамзат тарихындағы ең көп табыс әкелген медиафраншизалардың бірі.

Кейін Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт делінген 1977 жылғы тұңғыш фильмнің екі сиквелі жарық көрді: Эпизод V - Империяның кері соққысы (1980) мен Эпизод VI - Джедайдың оралуы (1983). Түпнұсқа трилогия осылайша пайда болды. Лукас кейін франшизаға қайта оралды да, Эпизод I - Жасырын қауіп (1999), Эпизод II - Клондар шабуылы (2002) мен Эпизод III - Ситхтер кегі (2005) фильмдерінен құралған приквел трилогиясын шығарды. 2012 жылы Лукас өндіріс компаниясын Disney компаниясына сатты да, Жұлдызды соғыстарға авторлық құқықтан осылайша айырылды. Бұл сиквел трилогиясының жарық көруіне әкелді, соңғы трилогия Эпизод VII - Күштің оянуы (2015), Эпизод VIII - Соңғы джедай (2017) мен Эпизод IX - Скайуокердің шығуы (2019) фильмдерінен тұрды.

«Скайуокер сагасы» делінетін тоғыз фильм Оскар сыйлығына бірнеше рет ұсынылған болатын, сыйлықтың өзіне тұңғыш үш релиз ғана қол жеткізді. «Антология» болған Күрескер-Бір (2016) мен Хан Соло (2018) қосымша фильмдерімен бірге санағанда Жұлдызды соғыстар фильмдерінің кассалық түсімі $10 миллиардтан асты да, Жұлдызды соғыстар осылайша кино тарихындағы үшінші ең көп табыс әкелген медиафраншизаға айналды.

Негізі

Жұлдызды соғыстар франшизасының сюжеті түрлі жылдарда «баяғыда, алыстағы галактикада»^[1] ғұмыр еткен адамдар, өзге ғаламшарлықтар (көбіне гуманоид) мен дроидтардан (күнделікті қолданыс, не соғыс үшін бағдарланатын роботтар)^[2] құралған басты кейіпкерлері жайлы баяндайды. Жарық жылдамдығынан тез гиперкеңістік технологиясы көмегімен сюжетте ғаламшараралық ғарыштану жиі көрініс алады.^[3]^[4]^[5] Ғаламшарлар қатарында бай қала-ғаламшарлар да, қарапайым халықтар ғана тұратын шөл ғаламшарлар да бар. Жұлдызды соғыстар ғаламында Жердің әр дерлік биомына негізделген ғаламшар табуға болады, оларда жиі ақыл-есі бар да, жоқ та тіршілік иелері тұрады.^[6] Ғарыш кемелері арасында кішігірім кеме жойғыштар да, Жұлдызды талқандаушы сияқты алып кемелер де, серік көлемді Өлім жұлдызы сияқты станциялар да кездеседі.^[7]^[8]^[9] Телебайланыс екіжақты аудио мен бейне байланысы, голограмма арқылы жүреді.^[10]

Жұлдызды соғыстар фикциялық ғаламы шынайы өмір ғаламына ұқсас, алайда ол жердегі физика заңдары біздегідей қатаң емес және ғалам осылайша шығармашылық сюжетке оңайрақ қол жеткізеді.^[11] Бұның нәтижелеріне Күш делінетін тылсым құбылыс жатады. Тұңғыш фильм Күшті «[бүкіл] галактиканы тұтас қылатын,... бүкіл тіршіліктен құралған энергия өрісі» деп сипаттайды.^[12] Бұл өріс пантеистік құдай сияқты бейнеленеді.^[13]

Қару-жарақ пен технология

«Жұлдызды соғыстар» атты ойдан шығарылған әлемде планеталық ионды зеңбіректер белсенді қолданылады — бұл жер үсті немесе кеме базасынан орналастырылатын қару, төмен орбитадағы қарсылас кемелерді нысанаға алуға қабілетті. Планеталық ионды зеңбіректі қолдану кемеге физикалық зақым келтірмейді, керісінше оның электроникасын істен шығарады. Ионды зеңбіректің кемшілігі — атыс секторының шағын болуы, ол тек бірнеше шаршы километр аумағын қорғауға мүмкіндік береді. Сондықтан бұл қару түрі тек стратегиялық нысандарды қорғау үшін қолданылады (ғарыш айлақтарын, планеталық қалқан генераторларын, ірі қалалар мен әскери базаларды жабу мақсатында). Иондық зеңбіректің атыс жылдамдығы 5–6 секундта 1 рет оқ атуға тең, сондықтан планетаны толық қорғау үшін атыс нүктелері мен қалқандардың тұтас жүйесін пайдалану қажет^[14] . Иондық планетарлық зеңбіректің үлгісі ретінде Куат верфтерінде жасалған «V-150 Planetary Defender» болып табылады, ол Хот базасында Альянс күштерімен қолданылған. V-150 сфериялық пермацит қабатымен қоршалған. Қуат көзі — жер бетінен 40 метр тереңдікте орналасқан реактордан келеді. Жауынгерлік есеп — 27 сарбаздан тұрады. Сфералы қаптаманы ашу және атысқа дайындау үшін бірнеше минут қажет. Дәл V-150 империялық жұлдыздық жойғыш «Imperial Star Destroyer Avenger»-ді істен шығарды ^[14]. Ионды зеңбіректер «Victory» класындағы жұлдыздық жойғыштың қару-жарақ құрамына кіреді. ^[15]

Ескертпелер

↑ 1977 жылғы Жұлдызды соғыстар фильмінің атауы кейін Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт деп ауысты

Дереккөздер

↑ Star Wars: Episode IV: A New Hope [DVD]. 20th Century Fox.
↑ Battle droid (ағыл.). StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2021 Wayback Machine мұрағатында
↑ Lewis Ann Margaret Star Wars: The Essential Guide to Alien Species — LucasBooks. — ISBN 978-0-345-44220-8.
↑ Wallace Daniel Star Wars: The Essential Guide to Droids — LucasBooks. — ISBN 978-0-345-42067-1.
↑ Smith Bill Star Wars: The Essential Guide to Vehicles and Vessels — LucasBooks. — ISBN 978-0-345-39299-2.
↑ Wenz, John (2015-04-23). "Could the Planets in Star Wars Actually Support Life?" (in en). Wired. ISSN 1059-1028. https://www.wired.com/2015/04/star-wars-planetary-science/. Retrieved 2022-05-27. Мұрағат көшірмесі 26 мамырдың 2022 Wayback Machine мұрағатында
↑ X-wing starfighter. StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 8 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында
↑ Super Star Destroyer. StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 10 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында
↑ Death Star. StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 8 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында
↑ HoloNet News (ағыл.). StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 11 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында
↑ Allain, Rhett (2015-12-17). "The Physics in Star Wars Isn't Always Right, and That's OK" (in en). Wired. ISSN 1059-1028. https://www.wired.com/2015/12/the-physics-in-star-wars-isnt-always-right-and-thats-ok/. Retrieved 2022-05-27. Мұрағат көшірмесі 27 мамырдың 2022 Wayback Machine мұрағатында
↑ 6 Great Quotes About the Force (ағыл.). StarWars.com. (25 шілде 2016). Тексерілді, 11 қараша 2018. Мұрағат көшірмесі 11 қарашаның 2018 Wayback Machine мұрағатында
↑ How to Teach Kids About Worldviews Through 'Star Wars' | SCENES (ағыл.). (26 сәуір 2018). Тексерілді, 27 мамыр 2022. Мұрағат көшірмесі 2 шілденің 2022 Wayback Machine мұрағатында
1 2 Смит, Накабаяши, Виджил 2004.
↑ Смит, Ду, Виджил 2004.

	Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Жұлдызды соғыстар

starwars.com Жұлдызды соғыстар — ресми сайты
Facebook беті
Ресми YouTube арнасы
Collectibles-тегі Star Wars

[1] 1977 жылғы Жұлдызды соғыстар фильмінің атауы кейін Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт деп ауысты

[star_wars_4-2] Star Wars: Episode IV: A New Hope [DVD]. 20th Century Fox.

[3] Battle droid (ағыл.). StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 10 тамыздың 2021 Wayback Machine мұрағатында

[4] Lewis Ann Margaret Star Wars: The Essential Guide to Alien Species — LucasBooks. — ISBN 978-0-345-44220-8.

[5] Wallace Daniel Star Wars: The Essential Guide to Droids — LucasBooks. — ISBN 978-0-345-42067-1.

[6] Smith Bill Star Wars: The Essential Guide to Vehicles and Vessels — LucasBooks. — ISBN 978-0-345-39299-2.

[7] Wenz, John (2015-04-23). "Could the Planets in Star Wars Actually Support Life?" (in en). Wired. ISSN 1059-1028. https://www.wired.com/2015/04/star-wars-planetary-science/. Retrieved 2022-05-27. Мұрағат көшірмесі 26 мамырдың 2022 Wayback Machine мұрағатында

[8] X-wing starfighter. StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 8 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында

[9] Super Star Destroyer. StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 10 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында

[10] Death Star. StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 8 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында

[11] HoloNet News (ағыл.). StarWars.com. Тексерілді, 22 қазан 2023. Мұрағат көшірмесі 11 қарашаның 2023 Wayback Machine мұрағатында

[12] Allain, Rhett (2015-12-17). "The Physics in Star Wars Isn't Always Right, and That's OK" (in en). Wired. ISSN 1059-1028. https://www.wired.com/2015/12/the-physics-in-star-wars-isnt-always-right-and-thats-ok/. Retrieved 2022-05-27. Мұрағат көшірмесі 27 мамырдың 2022 Wayback Machine мұрағатында

[13] 6 Great Quotes About the Force (ағыл.). StarWars.com. (25 шілде 2016). Тексерілді, 11 қараша 2018. Мұрағат көшірмесі 11 қарашаның 2018 Wayback Machine мұрағатында

[14] How to Teach Kids About Worldviews Through 'Star Wars' | SCENES (ағыл.). (26 сәуір 2018). Тексерілді, 27 мамыр 2022. Мұрағат көшірмесі 2 шілденің 2022 Wayback Machine мұрағатында

[FOOTNOTEСмит,_Накабаяши,_Виджил2004-15] 1 2 Смит, Накабаяши, Виджил 2004.

[FOOTNOTEСмит,_Ду,_Виджил2004-16] Смит, Ду, Виджил 2004.

[a]

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]