Зейін Жүнісбекұлы Шашкин

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Зейін Жүнүсбекұлы Шашкин
Stamps of Kazakhstan, 2012-19.jpg
Туған күні

31 желтоқсан 1912(1912-12-31)

Туған жері

қазіргі Бозшакөл, Баянауыл ауданы, Павлодар облысы, Ресей империясы

Қайтыс болған күні

29 наурыз 1966(1966-03-29) (53 жас)

Қайтыс болған жері

Алматы, Қазақ КСР

Азаматтығы

 Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg РКФСР (1917-1922)
Flag of Russia.svg Ресей империясы (1912-1917)

Ұлты

қазақ

Мансабы

жазушы, дәрігер, сценарийші

Шығармалардың тілі

қазақша

Шашкин Зейін Жүнісбекұлы (31 желтоқсан 1912 жыл, қазіргі Павлодар облысы Баянауыл ауданы29 наурыз 1966 жыл, Алматы) — жазушы.

Өмірбаяны[өңдеу]

Арғын тайпасы Бегендік руынан шыққан[1].

1930 — 1933 жылдары Мәскеудің Тарих, философия және әдебиет институтында (МИФЛИ) оқыған.

19331937 жылы Қарағанды қалалық комсомол комитетінің хатшысы, Семей педагогиялық институтында, ҚазПИ-де (қазіргі ҚазҰПУ) оқытушы, 19491955 жылдары Көкшетаудағы Бурабай санаторийінің Бармашы (қазіргі “Светлый”) пансионатында дәрігер, ал 19551956 жылдары Қазақстан Жазушылар одағында кеңесші қызметтерін атқарған.

Шығармашылығы мен марапаттары[өңдеу]

Шашкин Зейін Жүнісбекұлы баспасөзде алғаш өлеңдерімен, зерттеу мақалаларымен 20 ғасырдың 30-жылдарынан бастап көрінді.

1934 жылы “Абай поэзиясының ерекшелігі” атты еңбегі жарияланды.

Е.Ысмайыловпен бірігіп жоғары оқу орындарына арналған “Әдебиет теориясының оқулығын” (1940) жазды.

Кейін Қазан төңкерісі қарсаңындағы қазақ ауылының тарихи-әлеуметтік халі әрі 1916 жылғы Ұлт-азаттық қозғалыс, жеке адамдардың жан дүниесі, олардың дүние танымы суреттелген “Таң атты” (1955, орыс тілінде), “Ұядан ұшқанда” (1957), сондай-ақ халықтар достығы, замандастарының өмірі, туған жерге деген сүйіспеншілігі тартымды бейнеленген “Темірқазық” (1959), “Өмір тынысы” (1964), “Ақбота” (1966) повестері мен әңгімелер жинақтары, Жетісудағы саяси-әлеуметтік өзгерістерді кезең көрінісімен шынайы өрнектеген “Тоқаш Бокин” (1958), қазақ әйелінің қоғамдағы алатын орны, оның өндірісті, өнер-білімді, мәдениетті өрге бастаудағы және отбасындағы рөлі, әлеуметтік, этикалық, эстететикалық көзқарастары баяндалатын “Теміртау” (1960), адамдар санасындағы және тұрмыстағы жаңа салт, озық дәстүрлерді таратудағы зиялы қауымның рөлі, дәрігердің қоғам алдындағы парызы, басшы қызметкерлердің еңбек адамдарымен қарым-қатынасы, өзара сенім, достық, бірлік рухын қалыптастырудағы өнегесі айшықты кестеленген “Доктор Дарханов” (1962), тың және тыңайған жерлерді игерудің алғашқы кезеңіндегі көрген қиыншылықтары, ой-арманы, адамгершілік асыл қасиеттері арқау етілген “Сенім” (1966) романдары жарық көрді. “Заман осылай басталады”, “Ақын жүрегі” пьесалары республикалық, облыстық драма театрларда қойылды. Оның шығармалары негізінде “Мазасыз таң” атты көркем фильм түсірілді. Туындылары шет ел тілдеріне аударылды. “Құрмет белгісі” орденімен марапатталған.[2]

Шығармалары[өңдеу]

  • “Абай поэзиясының ерекшелігі”, 1934.
  • “Әдебиет теориясының оқулығын”, 1940.
  • “Таң атты”, 1955, (орыс тілінде).
  • “Ұядан ұшқанда”, 1957.
  • “Темірқазық”, 1959.
  • “Өмір тынысы”, 1964.
  • “Ақбота” ,1966.
  • “Тоқаш Бокин”, 1958.
  • “Теміртау”, 1960.
  • “Доктор Дарханов”, 1962.
  • “Сенім”,1966.[3]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. https://adebiportal.kz/upload/iblock/444/4441c0b93a6e7e908b363b7e87f7a6e6.pdf
  2. Қазақ Энциклопедиясы, 9 том.
  3. “ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6