Иватандар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту
Иватандар
батан
Ivatan Woman.png
Бүкіл халықтың саны

25 000

Ең көп таралған аймақтар

 Филиппиндер

Тілдері

Иватан тілі, ағылшын тілі, тагал тілі

Діні

Католицизм, дәстүрлі сенімдер

Иватандар (өз атауы: батан)[1]Филиппиндегі этнолингвистикалық топ, Филиппин таулы халықтарының бөлігі.[2] Жалпы саны 25 мың адамды құрайды.[3]

Тілі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Иватан тілінде сөйлейді, диалектілері: Батан (Солтүстік Иватан), итбаят және сабтан (Оңтүстік Иватан). Олар сондай-ақ тагал және ағылшын тілінде сөйлейді.[4]

Діні[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Сенушілердің діни құрамы: католиктер, бір бөлігі дәстүрлі сенімдерді ұстанады.[5][6]

Кәсібі[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дәстүрлі кәсібі – суармалы жаңбырлы егіншілік (таудағы күріш, тамыржемісті дақылдар, жүгері, қант қамысы, көкөністер), мал шаруашылығы (буйвол, карабао бұқалары), балық аулау. Тоқу, керамика, өсімдік талшықтарынан тоқу, қайық жасау, балық аулау құралдарын жасау дамыған.[7]

Өмір салты[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Дәстүрлі әлеуметтік құрылым - бұл ауылдық қауымдастық. Туыстық есеп екі жақты. Неке билокальды немесе неолокальды. Қалыңдық бағасы мен күйеу жігіттің мүлкін көрсету әдет-ғұрыптары, рухтарға деген дәстүрлі нанымдар, отбасылық рәсімдер сақталған.[7]

Дәстүрлі елді мекендері жинақы, тұрғын үйлері жиі тайфундар мен жер сілкіністеріне бейімделген: тас (негізінен жағалауда), бір немесе екі бөлмелі және тік төбесі бар қамыстан жасалған, ол ұзын тіректермен нығайтылған.

Дәстүрлі ерлер киімі – жейде мен шалбар, әйелдердікі – ұзын жеңі бар кең күртеше және ұзын белдемше; бас киімдері – шөптен тоқылған конус тәрізді қалпақ. Әйелдер көптеген зергерлік бұйымдарды пайдаланады.

Дәстүрлі тағам өсімдік негізінде: (күріш, тәтті картоп, көкөністер, балық).

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Толковый словарь русского языка. https://sanstv.ru/dict/%D0%B8%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B
  2. Современная энциклопедия ИВАТАНЫ https://rus-modern-enc.slovaronline.com/4205-%D0%98%D0%92%D0%90%D0%A2%D0%90%D0%9D%D0%AB
  3. Современный энциклопедический словарь. 2012 https://slovar.cc/enc/sovremenniy/1839419.html
  4. Иватаны https://handcent.ru/stati/16983-ivatany.html
  5. Современная энциклопедия - иватаны http://www.terminy.info/literature/modern-encyclopedia/ivatany
  6. Иватаны https://my-dict.ru/dic/sovremennaya-enciklopediya/200583-ivatany/
  7. a b народы мира / Иватаны http://www.etnolog.ru/people.php?id=IVAT