Инсайт

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Disambig gray.svg Басқа мағыналар үшін Insight деген бетті қараңыз.

Инсайт (ағылш. insight — түсіну, ұғу) — интеллектуалды құбылыс, оның мәні кез келген проблеманы күтпеген түрде түсіну және оның шешімін табу деген мағынаны білдіретін[1] зоопсихология, психология, психоанализ және психиатрия салаларында қолданылатын көпмағыналы термин:

  1. неғұрлым жалпы мағынасы бір нәрсені іштей сезу, ішкі түйсік;
  2. стандартты жағдайда кез келген өзіндік сана-сезім немесе өзіндік ұғыну;
  3. психотерапияда – біреудің бұрын аңғарылмаған психикалық күйін түсіну немесе білу;
  4. еске түсірмей-ақ, бұрынғы тәжірибеге сүйенбей, бір нәрсені жаңадан дұрыс аңғару;
  5. гештальтпсихологияда – проблемалар сол арқылы шешілетін процесс. Бұл орайда инсайт шешімге сәйкес адамға байланысты түсіндіруге мүмкіндік беретін модельді немесе оқиға[2].

Бұл процесс, әдетте, әзірленген шешім әдіснамасы (моделі немесе құрылымы) жоқ, түсініксіз мәселе немесе проблемадан басталады. Мақсаты - белгілі бір мысалдарды немесе деректерді қадағалап отырғанда, жаңа нәрсені үйрену немесе мәселені анықтау.

Инсайт көбіне төмендегідей өрбиді:

  • Біз белгілі бір мәселе немесе мәселеден бастайды;
  • Біз сұраққа жауап беретін үлгілерді немесе шеңберді (шеңберлерді) табады;
  • Ықтимал жауаптарды (гипотезаны) анықтайды;
  • «Дұрыс» жауаптарды табу үшін деректерді пайдаланады;
  • Біз бастапқы мәселеге немесе мәселеге қатысты қолданылуы мүмкін шешім әзірленеді[3].

Дереккөздер[өңдеу]

  1. [1]Insight деген не?
  2. Психология: Энциклопедиялық сөздік./ Бас ред. Б.Ө. Жақып. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. – 624 б.
  3. [2]Insight деген не?