Мазмұнға өту

Исхак Раззакұлы Раззаков

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Исхак Раззаков
қыр. Исхак Раззак уулу Раззаков
Исхак Раззакұлы Раззаков
Лауазымы
Ту
Ту
Қырғызстан КОКП бірінші хатшысы
Ту
Ту
1950 жыл 10 шілде  1961 жыл 9 мамыр
Ізашары Николай Боголюбов
Ізбасары Турдакун Усубалиев
Ту
Ту
Қырғыз КСР Министрлер Кеңесінің 7-ші төрағасы
Ту
Ту
1945 жыл 14 қараша  1950 жыл 10 шілде
Ізашары Турабай Кулатов
Ізбасары Абды Суеркулов
Өмірбаяны
Партиясы КОКП (1940 жылдан)
Азаматтығы  КСРО
Дүниеге келуі 25 қараша 1910 (1910-11-25)
Майтонбоз, Ферғана облысы, Ресей империясы
Қайтыс болуы 19 наурыз 1979 (1979-03-19) (68 жас)
Мәскеу, РКФСР, КСРО
Марапаттары Ленин ордені Қызыл жұлдыз ордені I дәрежелі Отан соғысы ордені
Исхак Раззаков Ортаққорда

Исхак Раззақұлы Раззаков (қыр. Исхак Раззак уулу Раззаков; 25 қазан 1910, Коросон ауылы, Майтонбоз, Ферғана облысы, Ресей империясы19 наурыз 1979, Мәскеу, РКФСР, КСРО) — қырғыз кеңестік мемлекет және партия қайраткері. 1950 жыл 7 шілдеден 1961 жыл 9 мамырға дейін Қырғызстан Коммунистік партиясының бірінші хатшысы қызметін атқарған.[1]

Исхак Раззаков 1910 жылғы 25 қазанда Ресей Түркістаны құрамындағы Коросон ауылында (қазіргі Баткен облысы, Ленин ауылы) дүниеге келген. 3 жасында анасынан айырылып, екі жылдан кейін әкесі де қайтыс болған. Туыстары оны балалар үйіне тапсырып, сол жерде әртүрлі тілдерді меңгерген. Раззаков Өзбекстан мен Ресейде білім алған. Кейін Самарқан қаласында қоғамтану пәнінен сабақ берген.[2]

Исхак Раззаков 1945 жылдың қарашасында Қырғыз КСР Халық Комиссарлар Кеңесі төрағасы болып тағайындалды. Тағайындалған кезде небәрі 35 жаста болған. Оның бұған дейінгі қызметінің көп бөлігі Кеңес Одағы Коммунистік партиясы құрамында, негізінен Өзбек КСР аумағында өткен. 1946 жылдың ақпанында: Мен Қырғызстанда ұзақ жұмыс істеген жоқпын, бірақ сіздердің сенімдеріңіз мен үшін өте қымбат. Мен, халқымыздың ұлы ретінде, барлық күш-жігерім мен білімімді ұлы міндеттерді орындауға арнаймын — деп мәлімдеген.[3]

Исхак Раззаков қызмет еткен кезең Қырғызстан экономикасын дамытуға бағытталған шараларымен ерекшеленді, әсіресе ауыл шаруашылығына ерекше көңіл бөлінді. 1950 жылы Қырғызстан Коммунистік партиясының Бірінші хатшысы болып тағайындалды.[4]

Исхак Раззаков Қырғызстанның қалыптасуы мен дамуына үлкен үлес қосты. Басшылығы кезінде елде маңызды әлеуметтік-экономикалық өзгерістер жүзеге асты.[5] Қырғызстанда жоғары білім беру жүйесі дамып, қазіргі мемлекеттік университет, политехникалық институт және әйелдер педагогикалық институты салынды. Мәдени салада айтарлықтай ілгерілеу болды. Басқару жылдарында ұлттық өнер мен мәдениет өркендей түсті. Өнеркәсіп саласында 20-ға жуық ірі нысан іске қосылды. Фрунзе ауыл шаруашылығы зауыты және Ош таулы автожолы салынды.[6]

Исхак Раззаков 1960-жылдары Никита Хрущёвтің сенімінен шығып, саяси қудалауға ұшырады. Отбасымен бірге Мәскеу қаласына көшіп, сол жерде 1979 жылғы 19 наурызда қайтыс болды.

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Раззаков Исхак Раззакович — биография (орыс.). sputnik.kg. (11 қаңтар 2020). Тексерілді, 24 сәуір 2026.
  2. Темиралиева Г.Т. ЛИЧНОСТЬ ИСХАКА РАЗЗАКОВА (орыс.). expeducation.ru. (15 қазан 2020). Тексерілді, 24 сәуір 2026.
  3. Исхак Раззаков — Первый Секретарь ЦК Компартии Киргизии. (орыс.). lib.kstu.kg. Тексерілді, 24 сәуір 2026.
  4. Абытов Б.К ИСХАК РАЗЗАКОВ- НАЦИОНАЛЬНЫЙ ЛИДЕР КЫРГЫЗОВ В XX ВЕКЕ (орыс.). kutbilim.kg. (29 қазан 2020). Тексерілді, 24 сәуір 2026.
  5. President Jeenbekov visits Ischak Razzaqov museum in Batken oblast (ағыл.).
  6. Теперь Раззаков: в Кыргызстане город Исфана переименовали в честь советского деятеля (орыс.). mir24.tv. (16 наурыз 2022). Тексерілді, 24 сәуір 2026.