Итқұсық

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Итқұсық
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Өсімдіктер
Бөлімі: Гүлді өсімдіктер
Табы: Қос жарнақтылар
(unranked) Asterids
Сабы: Apiales
Тұқымдасы: Apiaceae
Кіші тұқымдасы: Apioideae
Тайпасы: Scandiceae
Кіші тайпасы: Ferulinae
Тегі: Schumannia немесе Ferula
Түрі: S. karelinii
Екі-есімді атауы
Schumannia karelinii
(Bunge) Korovin
Синонимдері

Schumannia turcomanica Kuntze
Ferula karelinii Bunge

Итқұсық, шумания (лат. Schumannia karelinii) – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы немесе сасыр туысына жататын түр. Негізінен Орта Азия мен Иранның шөлейтті жерлерінде өседі. Қазақстанда құмды және құмды-қиыршықтасты жерлерде өсетін 1 түрі – Карелин Итқұсықы (Scһ. Каrеlіnіі) бар. Биіктігі 25 – 40 см, түйнекті-тығыздалған тамырлы өсімдік. Сабағы жоғары жағына дейін бұтақтанған. Төменгі жапырақтары қысқа сағақты, сабақ бойындағылары жіңішке сабақ қынабында орналасқан. Тостағанша жапырақшаларының біз тәрізді тісшелері болады. Күлтелері (ұзындығы 1,5 мм) жасыл сарғыш түсті. Гүлдері отырмалы, олар шатыршагүл шоғырына топталған. Шатыршасы (ені 12 см), 15 – 23 сәулелі. Мамырмаусым айларында гүлдеп, шілдеде жемістенеді. Жемісі жұмыртқа тәрізді, шеттерінде ақ жолағы болады. Өсімдіктің түйнегі хош иісті, сондықтан оны тағамға қосады.

[1]

Сілтемелер[өңдеу]

  1. Қазақстан Энциклопедиясы