Иудея
| Тарихи облыс | |
| Иудея | |
| ивр. יְהוּדָה | |
 | |
| Географиялық аймағы | |
|---|---|
| Израиль патшалығы |
XI ғ. – б.з.д. 928 |
| Иудея патшалығы |
б.з.д. 928–586 |
| Жаңа вавилон патшалығы |
б.з.д. 586–537 |
| Ахеменидтер |
б.з.д. 537–332 |
| Македония |
б.з.д. 332–323 |
| Птолемейлер |
б.з.д. 323–167 |
| Селеукидтер |
б.з.д. 167–140 |
| Хасмоней патшалығы |
б.з.д. 140–37 |
| Рим империясы |
б.з.д. 37 – б.з. 395 |
Иудея (ивр. יְהוּדָה, Йехуда; אֶרֶץ יְהוּדָה, Эрец-Йехуда, «Яһуда/Иуда Жері», араб.: يهودا, Yahūdā) — Леванттағы таулы аймақ. Палестинаның Самариядан (Шомрон) оңтүстікке қарай жерінде орналасқан.
Дәстүрлі түрде Иерусалим қаласы үстемдік еткен бұл аймақ қазіргі кезде Израиль мен Батыс жағалаудың бір бөлігінде орналасқан. Атаудың қолданылуы тарихи сипатқа ие: ол көне дәуірден бері қолданылып келеді және бүгінгі күнге дейін сақталған; атау Иуда (Йехуда, Яһуда) руы атауынан шыққан. Иуда Жақыптың ұлы болған. Жақып кейінірек «Израиль» есімін алды да, оның ұлдары Израильдің Он екі тайпасының басында тұрды. Исраэлиттер арасындағы Иуданың ұрпақтары Иуда тайпасын құрады, онымен Иудея патшалығы байланысты. Байланысты атаулар Вавилония билігі кезінде (Иехуд провинциясы), Парсы кезеңінде (Иехуд провинциясы), эллинистік дәуірде (Хасмонейлік Иудея) және римдіктер тұсында атау қолданыла берді.[1] Хасмонейлер, иродтықтар мен римдіктер кезеңінде бұл термин ертеректегі Иудеяға қарағанда әлдеқайда кең аумаққа қолданылды. Бар-Кохба көтерілісінен кейін (шамамен б.з. 132–136 жылдары) Иудея Рим провинциясының атауы Сирия Палестиналық деп ауысты.[2][3][4]
Иудея шамамен Батыс жағалаудың (араб.: الضِفَّة الغَرْبِيَّة, aḍ-ḍiffa al-gharbiya) оңтүстік бөлігіне сәйкес келеді.[5] Бұл аумақты Израиль 1967 жылдан бері басып алып, «Иудея мен Самария аймағы» (מחוז יהודה ושומרון, Makhoz Yehuda VeShomron) ретінде басқарып келеді.[6][7] «Иудея және Самария» терминін көбіне Израиль саясатындағы оңшылдар қолданады.[8]
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Crotty Robert Brian The Christian Survivor: How Roman Christianity Defeated Its Early Competitors — Springer, 2017. — P. 25 f.n. 4. — ISBN 9789811032141.
- ↑ Clouser Gordon Jesus, Joshua, Yeshua of Nazareth Revised and Expanded — iUniverse. — ISBN 978-1-4620-6121-1.
- ↑ Spolsky Bernard The Languages of the Jews: A Sociolinguistic History — Кембридж университеті баспасы. — ISBN 978-1-107-05544-5.
- ↑ Brand, Chad; Mitchell, Eric Holman Illustrated Bible Dictionary — B&H Publishing Group. — ISBN 978-0-8054-9935-3.
- ↑ Philologos "This Side of the River Jordan". The Forward (ағыл.) (22 September 2010). Мұрағат көшірмесі 23 қыркүйектің 2010 Wayback Machine мұрағатында
- ↑ Judaea (ағыл.). Britannica. Тексерілді, 31 желтоқсан 2012.
- ↑ Neil Caplan The Israel-Palestine Conflict: Contested Histories — John Wiley & Sons. — P. 8. — ISBN 978-1405175395.
- ↑ What Does the Term 'Judea and Samaria' Mean? | History, Israel, West Bank, & Map | Britannica (ағыл.). britannica.com. Тексерілді, 11 қазан 2025.