Каменец-Подольск бекінісі

Каменец-Подольск бекінісі (укр. Кам'янець-Подільська фортеця) — Каменец-Подольск қаласындағы ортағасырлық қамал, Украинаның тарихи ескерткіштерінің бірі.

Тарихы

Камянец-Подильский бекінісі — Украинадағы ең жақсы сақталған ортағасырлық қамал кешендерінің бірі. Оның тарихы Киев Русінен басталады, ал бекініс XVI ғасырда заманауи көрініске ие болды.^[1]

Бұл жердегі құрылыс моңғол-татар шапқыншылығынан бұрын басталған. Орналасқан жері ыңғайлы - төбе бар және Смотрич өзені жақын, жаулар алыстан көрінеді. Тас қамал алғаш рет Литва Ұлы Герцогтігі кезінде Кориатович княздарымен салынған. XVI ғасырдың ортасында поляк шеберлері қалған ағаш бекіністердің барлығын тас бекіністерге ауыстырды.^[2]^[3]

Каменец-Подольск қамалы ғасырлар бойы Украинаның батысындағы маңызды қорғаныс бекіністерінің бірі болды. Оның казактардан бастап осман түріктері мен татарларға дейінгі әртүрлі басқыншыларға қарсы тұрудың ерекше тарихы бар. Сонымен қатар, оның қорғаушылары XIII және XIV ғасырларда осы жерлерге шабуыл жасаған моңғол ордаларының жалпы 51 шабуылына тойтарыс берді.^[4]

1672 жылы түрік армиясы Каменец-Подольский қаласын басып алды. Содан бері қамал көпірі "түрік" деп атала бастады. XVII ғасырдың аяғында қамал Польшаға оралды, ал сәл кейінірек поляк — литва Достастығын бөлу кезінде ол Ресей империясына өтті. XIX ғасырда Каменец-Подольск қамалы әскери маңызын жоғалтты. 1928 жылы бекініс республикалық қорыққа айналды, ал 1937 жылы мұражай-қорық ұйымдастырылды.^[5]

Сипаттама

1492 жылы қамал оңтүстік пен солтүстікке екі қақпасы бар мұнаралар мен тас қабырғалардан тұрды. Қамалға іргелес аула ағаш қабырғамен қоршалды. XVI ғасырдың ортасында сәулетші Джоб Брейтфустың басшылығымен бекіністің барлық ағаш бекіністері тас бекіністерге ауыстырылды. Осы уақыттан бастап қамал заманауи келбетке ие болды.

Бекініс ұзартылған көпбұрыш тәрізді, әр бұрышында 11 мұнарасы бар биік, алынбайтын қабырғалармен қоршалған ескі және жаңа бекіністен тұрады. Бекініс аумағына жету үшін Қамал көпірінен өту керек.

Ескі қамалдың бекініс қабырғаларының жалпы ауданы 1,5 гектарды құрайды. Оңтүстік жағында, қамалға кіре берістің сол жағында Папа мұнарасы, Ковпак мұнарасы, Тенчинская және Ляшская мұнаралары, батыстан - Күндізгі мұнара, Жаңа мұнара, Батыс мұнара, солтүстіктен қамалға кіре берістің оң жағында Қара мұнара, Лянцкорон мұнарасы, Комендант мұнарасы және Су мұнарасы орналасқан.^[6]