Каспий теңізіндегі әскерилер қазасы
| Каспий теңізіндегі әскерилер қазасы | |
| Дата | 24 қыркүйек 2026 |
|---|---|
| Орны | Каспий теңізі, Мұнайлы ауданы, Маңғыстау облысы, Қазақстан |
| Сондай-ақ белгілі | Маңғыстау облысындағы қайғылы оқиға, Каспийдегі қайғылы оқиға |
| Нәтижесі |
|
| Шығын | |
| Өлім | 14 сарбаз[1] |
| Жарақат алғандар | 1 сарбаз |
| Жоғалғандар | 0 сарбаз |
өңдеу  | |
2026 жылғы 24 қыркүйекте Каспий теңізіндегі Қазақстан Әскери-теңіз күштерінің әскери оқу-жаттығу кезінде 17 адам суға кетті. Оқиға себебінен 14 қазақстандық әскери қызметші қайтыс болды. 25 қыркүйек осылайша жаплыұлттық аза тұту күні деп жарияланды.[1] 27 қыркүйекте Дәурен Қосанов Қорғаныс министрі лауазымынан босатылды.
Алғышарттары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]2026 жылғы 24 қыркүйекте Қазақстан Әскери-теңіз күштері «Хазар қорғаны-2026» әскери оқу-жаттығуының басталғанын жариялады. Оған 500-ден астам әскери қатысты.[2] Манёврлердің мақсаты қиын теңіз жағдайларында кемелер мен бөлімшелер экипаждарының жауынгерлік дайындығы мен кәсіби дағдыларын тексеру және жетілдіру болды.[3]
Қазгидромет 23 қыркүйекте сағат 20:00-ден 24 қыркүйекте сағат 20:00-ге дейін дауыл болады деген ескерту жариялады, желдің екпіні 15–20 м/с дейін жетеді деп хабарлады, бұл туралы тұрғындарға SMS хабарлама жіберілді.[3][4]
Оқиға хронологиясы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]2026 жылғы 24 қыркүйекте Маңғыстау облысының Мұнайлы ауданындағы Каспий теңізі жағалауында жауынгерлік жаттығу кезінде ауа райы нашарлап, қатты жел мен дауыл соқты. Алдын ала мәліметтер бойынша, қатты жел мен толқынның салдарынан Ақтаудан оңтүстікке қарай 43 километр жердегі «O'mir» глэмпинг алаңының маңындағы ашық теңізде 19 әскери қызметші суға кетті.[3][5][6]
Ақтау әскери-теңіз базасына оқиға туралы хабарлама Қазақстан уақыты бойынша шамамен сағат 11:20-да келіп түсті.[6] Қорғаныс министрлігі оқиғаны және тоғыз адамның қазасын ресми түрде растады. Сондай-ақ, құтқару бөлімшелері үш әскери қызметшіні тез арада құтқарып, құтқарылғандардың бірі шұғыл түрде ауруханаға жатқызылғаны туралы хабарланды.[3][5]
Іздеу барысында суға кеткен 19 әскери туралы алғашқы ақпарат 17 адамға нақтыланды.[3]
Қазақстан уақыты бойынша сағат кешкі 21:00-ға дейін қаза тапқандар саны 12-ге жетті, ал тағы екі әскери қызметшіні іздеу жұмыстары жалғасып жатты.[5] Қорғаныс министрлігі қаза тапқан, жараланған және хабар-ошарсыз кеткен әскери қызметшілердің тізімін жариялады.[7]
25 қыркүйек таңертең бұрын хабар-ошарсыз кеткендер тізімінде болған тағы екі сарбаздың денесі табылып, қаза тапқандар саны 14-ке жетті.[4]
26 қыркүйекте қаза тапқан сарбаздарды жерлеу рәсімі өтті. Туыстары мен әріптестерінен басқа, жерлеу рәсіміне Маңғыстау облысының әкімі Нұрдәулет Қилыбай, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы Наурызбай қажы Тағанұлы және қорғаныс министрі генерал-лейтенант Дәурен Қосанов қатысты.[8]
Реакция
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Жергілікті реакция
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]25 қыркүйекте Қазақстан Құрылтайы қаза тапқан әскерилер отбасыларына 146 миллион теңге аударылатынын жариялады.[9]
26 қыркүйекте президент Тоқаев Қорғаныс министрлігіндегі істердің жай-күйіне кешенді тексеру жүргізу жөніндегі комиссияны құрды.[10]
Қаза болған 14 сарбаздар Айбын орденімен марпатталды:
- Айбын орденінің II дәрежелі наградасы қаза болған Олжас Мұхтарұлына,
- Айбын орденінің III дәрежелі наградасы қаза болған қалған 13 сарбазға берілді.
Халықаралық реакция
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Оқиға себебінен Ресей президенті Владимир Путин, Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев және Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Қасым-Жомарт Тоқаевқа, Қазақстан халқына және зардап шеккендердің жанұяларына көңіл айтты.[1]
Кейін көңіл айтқан басқа мемлекет көшбасшылары қатарында Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон, Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев, Беларусь президенті Александр Лукашенко, Франция президенті Эмманюэль Макрон, Сербия президенті Александр Вучич, Вьетнам Коммунистік партиясы ОК бас хатшысы То Лам, Армения премьер-министрі Никол Пашинян, Татарстан раисы Рүстем Миңнеханов болды.[11]
Қаза болғандар тізімі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]| Аты-жөні | Атағы | Туған күні |
|---|---|---|
| Олжас Мұхтарұлы | аға лейтенант, офицер | 9 қаңтар 2003 |
| Сержан Талғатұлы Аяпберген | бөлімше командирі | 18 ақпан 2006 |
| Өмірбек Өмірболатұлы Өмірзақ | матрос, гранатаатқыш | 23 сәуір 2007 |
| Алмас Жүсіпұлы Көбенов | матрос, гранатаатқыш | 23 қаңтар 2006 |
| Ақылбек Қабденұлы Төлеген | аға матрос, аға атқыш | 11 ақпан 2007 |
| Жеңіс Тілеуұлы Темірғалиев | матрос, пулеметші көмекшісі | 8 мамыр 2005 |
| Олжас Бердіханов | бөлімше командирі | 21 наурыз 2006 |
| Әсет Саматұлы Жаңабай | маман, көздеуші | 19 қыркүйек 2006 |
| Азамат Болабекұлы Мәдіхан | матрос, гранатаатқыш көмекшісі | 10 маусым 2007 |
| Дастан Нұрболұлы Бегей | аға матрос, аға атқыш | 3 қыркүйек 2007 |
| Ақжайық Болатбекұлы Гилаж | матрос, гранатаатқыш | 15 қыркүйек 2006 |
| Олжас Тәжібайұлы Диханбаев | бөлімше командирі | 14 қаңтар 2005 |
| Мансұр Айтбайұлы Ғұмаров | сержант, бөлімше командирі | 2 маусым 2007 |
| Мирас Тұрдыбекұлы | матрос, атқыш | 17 тамыз 2007 |
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 1 2 3 Достарқызы, Нұрила Екі елдің президенттері Каспий теңізіндегі қайғылы оқиғаға байланысты көңіл айтты (қаз.). kaz.tengrinews.kz. (25 қыркүйек 2026). Тексерілді, 25 қыркүйек 2026.
- ↑ В учениях «Хазар қорғаны-2026» участвовали более 500 военнослужащих ВМС (орыс.). 24.kz. (24 қыркүйек 2026). Тексерілді, 26 қыркүйек 2026.
- 1 2 3 4 5 Трагедия на Каспии: что известно о гибели военных в Мангистау (орыс.), Qumash (24 сентября 2026). Тексерілді 25 қыркүйектің 2026.
- 1 2 Дарибай, А.. О сильном ветре предупреждали заранее: что известно о погоде в день гибели военных на Каспии (орыс.), Tengrinews.kz (25 сентября 2026). Тексерілді 25 қыркүйектің 2026.
- 1 2 3 Назарова, Р.. Имена погибших во время военных учений в Мангистау опубликовало Минобороны Казахстана (орыс.), Азаттық радиосы (24 сентября 2026). Тексерілді 25 қыркүйектің 2026.
- 1 2 Стативкина, А.. Массовая гибель военных на учениях в Каспийском море: подробности трагедии, NewTimes (24 қыркүйек 2026). Тексерілді 25 қыркүйектің 2026.
- ↑ Максимова, О.. Военнослужащие погибли на Каспии: опубликованы списки (орыс.), Lada.kz (24 сентября 2026). Тексерілді 25 қыркүйектің 2026.
- ↑ Воронова, С.. В Мангистау простились с погибшими на Каспии военными (орыс.), kz.kursiv.media (26 сентября 2026). Тексерілді 26 қыркүйектің 2026.
- ↑ Берік, Дидар Каспийдегі қайғылы оқиға: Құрылтай депутаттары әскери қызметшілердің отбасыларына 146 миллион теңге аударады (қаз.). aikyn.kz. (25 қыркүйек 2026). Тексерілді, 26 қыркүйек 2026.
- ↑ Тоқаев, Қасым-Жомарт Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігіндегі істердің жай-күйіне кешенді тексеру жүргізу жөніндегі комиссия туралы (қаз.). Қазақстан президентінің ресми сайты. (26 қыркүйек 2026). Тексерілді, 26 қыркүйек 2026.
- ↑ Адырбай, Айтолқын Каспийдегі трагедия: әлем көшбасшылары қазақ еліне көңіл айтты (қаз.). kaz.nur.kz. (25 қыркүйек 2026). Тексерілді, 26 қыркүйек 2026.