Киевті қорғағаны үшін медалі
| «Киевті қорғағаны үшін» медалі | |
|---|---|
  | |
| Шынайы атауы | орыс. Медаль «За оборону Киева» |
| Мемлекет |  КСРО |
| Түрі | медал |
| Жағдайы | берілмейді |
| Негізделді | 21 маусым 1961 жылы |
| Барынша ұсынылған | шамамен 107 540 |
| Жоғары марапаты | «Сталинградты қорғағаны үшін» медалі |
| Төменгі марапаты | «Кавказды қорғағаны үшін» медалі |
| Medal "For the Defence of Kyiv" Ортаққорда | |
«Киевті қорғағаны үшін» медалі (орыс. Медаль «За оборону Киева») — КСРО мемлекеттік марапаты.
КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының 1961 жылғы 21 маусымдағы Жарлығымен құрылған. Медаль жоспарының авторы — суретші В. Н. Атлантов.
Алғышарты
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Ұлы Отан соғысы кезінде, 1944 жылы 25 наурызда Украина КСР халық комиссарлары кеңесінің төрағасы қызметін атқарған Н. С. Хрущев КСРО Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы И. В. Сталинге «Украинаны азат еткені үшін» медалін тағайындауды ұсынды. Алайда, Н. С. Хрущевтің бұл бастамасы қабылданбады. Н. С. Хрущев «украиналық» медал тағайындау идеясын 1961 жылы КОКП ОК бірінші хатшысы қызметінде болған кезінде «Киевті қорғағаны үшін» медалі түрінде жүзеге асырды.
Медал жайлы ереже
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]«Киевті қорғағаны үшін» медалімен Киевті қорғауға қатысушылардың барлығы — Қызыл Әскер мен ІІХК әскерлерінің әскери қызметкерлері, сондай-ақ Киевті қорғауға халық жасағы қатарында, қорғаныс бекіністерін салуда, майдан қажетіне қызмет көрсеткен фабрикалар мен зауыттарда жұмыс істеген барлық еңбекшілер, Киев астыртын ұйымының қатысушылары және Киев маңында жаумен шайқасқан партизандар марапатталды. Киевті қорғау кезеңі 1941 жылдың шілде—қыркүйек айлары болып саналады.
«Киевті қорғағаны үшін» медалі кеуденің сол жағына тағылып, КСРО-ның басқа медалдері болған жағдайда «Сталинградты қорғағаны үшін» медалінен кейін орналасады.
1995 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша «Киевті қорғағаны үшін» медалімен шамамен 107 540 адам марапатталған.
Медалдің сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]«Киевті қорғағаны үшін» медалі жезден жасалып, диаметрі 32 мм болатын дұрыс шеңбер пішініне ие.
Медалдің алдыңғы жағында желбіреген туы бар Украина КСР Жоғарғы Кеңесі ғимаратының сұлбасы бейнеленген. Ғимараттың аясында мылтықтарын иықтарына асынған сарбаздың, матростың, жұмысшының және партизан әйелдің бейнелері орналасқан.
Медалдің жоғарғы бөлігінде шеңбер бойымен «КИЕВТІ ҚОРҒАҒАНЫ ҮШІН» (орыс. «ЗА ОБОРОНУ КИЕВА») деген жазу жазылған.
Төменгі бөлігінде шеңбер бойымен — алқагүл орналасқан, бұтақтардың төменгі ұштарында — бесбұрышты жұлдызшасы бар таспа орналасқан. Медалдің алдыңғы жағы шығыңқы ернеумен жиектелген.
Медалдің артқы жағында «БІЗДІҢ КЕҢЕСТІК ОТАНЫМЫЗ ҮШІН» (орыс. «ЗА НАШУ СОВЕТСКУЮ РОДИНУ») деген жазу жазылған. Жазудың үстінде орақ пен балғаның бейнесі суреттелген.
Медалдегі барлық жазулар мен бейнелер шығыңқы етіп жасалған.
Медал құлақша мен шығыршық арқылы ені 24 мм зәйтүн түсті жібек қатқыл таспасымен тысталған бесбұрышты тағанға жалғанады. Таспаның ортасында екі бойлық жолақ бар: ені 4 мм қызыл және ені 2 мм көгілдір жолақ.
Суреттеме
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Медалдің артқы жағы
Ресей пошта маркасы, 2014 жыл
Әдебиет
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Дуров В. Награды Великой Отечественной // Наука и жизнь : журнал. — 1985. — № 4. — б. 28-29, 38-40, 54-55, 108-109. — ISSN 0028-1263.
- Володин А. Н., Мерлай Н. М. Медали СССР — СПб.: Печатный двор, 1997. — Б. 182—183. — ISBN 5-7062-0111-0.
- Колесников Г. А., Рожков А. М. Ордена и медали СССР — Минск: Народная асвета, 1986. — Б. 79—80.
- Учасники оборони Києва відзначаються нагородою // В. Дорошенко / Ленінець. — 1962 (5 травня). — № 53 (3765). — С. 4. (укр.)
Ссылки
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- «Киевті қорғағаны үшін» медалі. КСРО медалдары мен ордендері