Клаус Хассельман

Клаус Хассельман
	Клаус Хассельман
	нем. Klaus Hasselmann
Туған күні	25 қазан 1931 (94 жас)
Туған жері	Гамбург, Веймар Республикасы
Азаматтығы	Германия
Ғылыми аясы	климаттың өзгеруі, климаттық модель, жаһандық жылыну, модельдеу және қоршаған орта факторы
Жұмыс орны	Гамбург университеті; Макс Планк қоғамы; Макс Планк метеорология институты; Германия климаттық есептеу орталығы
Ғылыми дәрежесі	Докторантура
Альма-матер	Гёттинген университеті; Гамбург университеті; Макс Планк қоғамы
Ғылыми жетекші	Вальтер Толлмиен
	Үлгі:ГФР жұлдызы бар Құрмет орденімен Үлкен крест кавалері
	Физика саласындағы Нобель сыйлығы (2021)

Клаус Хассельманн (Klaus Hasselmann; 25 қазан 1931, Гамбург) — неміс физик, океанолог, метеоролог, климатолог, статистик. Құрметті профессор, PhD (1957). Макс Планк метеорология институтының негізін қалаушы, құрметті директоры (1974—1999), сондай-ақ 1988—1999 жылдары German Climate Computing Centre алғашқы ғылыми директоры. Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі. 1991—2001 жылдар аралығындағы жаһандық жылыну саласындағы ең көп дәйексөз келтірілген екінші ғалым. Физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2021).

Өмірбаяны

1934 жылы оның отбасы Англияға қоныс аударып, 1949 жылы Гамбургке оралды. 1950 жылдан 1955 жылға дейін ол Гамбург университетінде физика және математиканы оқып, профессор Карл Вигардттың жетекшілігімен дипломдық диссертациясын аяқтады. Ондағы әріптестерінің арасында Вольфганг Кундт және Эвальд Рихтер болды, ал оның мұғалімдерінің бірі — Паскуаль Джордан болды. 1955 жылдан 1957 жылға дейін ол Геттинген университетінде және Макс Планк атындағы сұйықтық динамикасы институтында физика және сұйықтық динамикасын оқыды, онда 1957 жылы профессор Вальтер Толлминнің жетекшілігімен физика докторы дәрежесін алды. 1957—1961 жылдары ол профессор Карл Вигардттың ғылыми көмекшісі болды. 1961—64 жылдары — Лос-Анджелестегі Калифорния университетінде ассистент және доцент. Оны сол жерге Уолтер Мунк шақырды, ол онымен сол жылы, 1961 жылы танысты. 1963 жылы Клаус Хассельманн Гамбургке қоныстанды, 1964-66 жылдары Гамбург университетінде дәріс оқыды, ал 1966-75 жылдары профессор болды. 1974 жылы ол Макс Планк метеорология институтын құрды және 1999 жылға дейін директор қызметін атқарды. 1988 жылдан 1999 жылға дейін ол German Climate Computing Centre алғашқы ғылыми директоры болды^[1]. 1999 жылдан бастап ол European Climate Forum негізін қалаушы, қызметкер. Оның шәкірттерінің арасында океанограф Керн Кеньон бар.

Еуропалық Академияның мүшесі (1988), Еуропа ғылым және өнер академиясы, Deutsche Meteorologische Gesellschaft , Gesellschaft für Angewandte Mathematik und Mechanik, Америка геофизикалық одағының мүшесі, Еуропалық геоғылыми одағының құрметті мүшесі, Royal Meteorological Society құрметті мүшесі (2014).

1957 жылы үйленді, үш баласы бар.

Seventy Years of Exploration in Oceanography: A Prolonged Weekend Discussion with Walter Munk («Океанографияны зерттеудің жетпіс жылы: Уолтер Мункпен ұзаққа созылған демалыс күндеріндегі талқылау», 2010) кітабының авторы.

Марапаттар мен құрметтер

James B. Macelwane Medal (1964)
Sverdrup Gold Medal Award (1971)
Environment Prize (German Environment Foundation) (1998)
Шығыс Англия университетінің құрметті докторы (2000)
Vilhelm Bjerknes Medal (2002)^[2]
Испаниялық University of Alcalá алтын медалі (2005)
IMSC award (2007)^[3]
BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2009)
Физика саласындағы Нобель сыйлығы (2021) «жер климатын физикалық модельдеу және вариациялардың сандық талдауы және жаһандық жылынудың сенімді болжамы» үшін^[4]

Дереккөздер

↑ History of DKRZ — DKRZ. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2019. Тексерілді, 24 қазан 2019.
↑ EGU - Awards & medals - Vilhelm Bjerknes Medal 2002 - Klaus Hasselmann. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2019. Тексерілді, 24 қазан 2019.
↑ Hasselmann. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2019. Тексерілді, 24 қазан 2019.
↑ Нобелевская премия по физике присуждена за моделирование земного климата. Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 қазан 2021. Тексерілді, 5 қазан 2021.

Сілтемелер

https://www.mpimet.mpg.de/en/staff/externalmembers/klaus-hasselmann/ Мұрағатталған 14 қазанның 2021 жылы.
Еуропалық академия
https://www.aip.org/history-programs/niels-bohr-library/oral-histories/33645
https://globalclimateforum.org/portfolio-item/hasselmann/
MPI-M негізін қалаушы директоры Клаус Хассельманнды еске алуға арналған ғылыми симпозиум(қолжетпейтін сілтеме) (11.11.2011)
Жер атмосферасы және қазіргі заманғы энергия

[1] History of DKRZ — DKRZ. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2019. Тексерілді, 24 қазан 2019.

[2] EGU - Awards & medals - Vilhelm Bjerknes Medal 2002 - Klaus Hasselmann. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2019. Тексерілді, 24 қазан 2019.

[3] Hasselmann. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қазан 2019. Тексерілді, 24 қазан 2019.

[4] Нобелевская премия по физике присуждена за моделирование земного климата. Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 қазан 2021. Тексерілді, 5 қазан 2021.

[1]

[2]

[3]

[4]