Мазмұнға өту

Корпус командирі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Корпус командирі
орыс. Командир корпуса
Гимнастеркадағы ілгек Шинелдегі ілгек
Қысқартылуы

Корком
(орыс. Комкор)

Мемлекеті

 КСРО

Құрылды

22 қыркүйек 1935

Таратылды

7 мамыр 1940

Жоғары шен

2-дәрежелі командарм

Кіші шен

Дивком

Аналогы

1-дәрежелі флагман

Корком (орыс. Комкор) — Қызыл әскердегі жоғарғы басшылық құрамның әскери атағы.

«Корпус командирі» (орыс. «командир корпуса») сөзінің қысқартылған түрі. Бұл дивкомнан жоғары және 2-дәрежелі командармнан төмен, сондай-ақ КСРО және Ресей ҚК корпус командирі лауазымының жаргондық атауы. Сонымен қатар, 1918-1935 жылдар аралығындағы ЖШҚӘ қызмет санаты (іс жүзінде әскери шен) болды.

КСРО ОАК мен КСРО ХКК 1935 жылғы 22 қыркүйектегі «ЖШҚӘ басшылық құрамы үшін жеке әскери атақтарды енгізу туралы» қаулысымен енгізілген.

Барлығы 146 адамға корпус командирі атағы берілді. Алғашқы кеңестік корпус командирлерінің айтарлықтай бөлігі (59) 1937-1938 жылдары қуғын-сүргінге ұшырады. 1940 жылы қайта куәландыру кезінде бір корпус командирі армия генералы (Г.К. Жуков), 51-і генерал-лейтенант, ал 6-ы генерал-майор атағын алды. Тағы бір корпус командирі Леонид Григорьевич Петровский 1941 жылы генерал-лейтенант атағын алды.

Әскер түрі Сәйкес атақ/лауазым
Қолбасшылық құрамда
КСРО ішкі істер халық комиссары 3-дәрежелі мемлекеттік қауіпсіздік комиссары[1],
КСРО ОАК мен ХКК 1935 жылғы 7 қазандағы қаулысымен енгізілді
(ІІХК шекара және ішкі әскерлерінің әскери қызметкерлерінде ЖШҚӘ қатарына қабылданған әскери атақтары болды)
Милиция инспекторы
КСРО әскери-теңіз флоты 1-дәрежелі флагман
Басшылық құрамда
құрлықтағы және әскери-әуе күштерінде Коринженер
әскери-теңіз күштерінде 1-дәрежелі инженер-флагман
барлық әскер түрлерінің әскери-саяси құрамында Корпус комиссары
барлық әскер түрлерінің әскери-шаруашылық құрамында Коринтендант
барлық әскер түрлерінің әскери-заң құрамында Корәсзаңгер
барлық әскер түрлерінің әскери-медицина құрамында Кордәрігер
барлық әскер түрлерінің әскери-ветеренар құрамында Кормалдәрігер

Айырым белгісі

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Корпус командирінің айырым белгісі — ілгектегі үш қою қызыл «ромб», жеңіндегі үш шеврон және тағы басқалары.

КСРО Қорғаныс Халық Комиссарының 1935 жылғы 20 қарашадағы № 2395 бұйрығымен әскердегі жеке құрамның келесілеріне берілді:

КСРО Қорғаныс Халық Комиссарының 1935 жылғы 21 қарашадағы № 2398 бұйрығымен әскердегі жеке құрамның келесілеріне берілді:

КСРО Қорғаныс Халық Комиссарының 1935 жылғы 23 қарашадағы № 2412 бұйрығымен әскердегі жеке құрамның келесілеріне берілді:

КСРО Қорғаныс Халық Комиссарының 1935 жылғы 26 қарашадағы № 2484 бұйрығымен әскердегі жеке құрамның келесілеріне берілді:

29.11.1935 берілді[4]:

15 ақпан 1936 ж. берілді:

17 ақпан 1936 ж. берілді:

19 ақпан 1936 ж. берілді:

16 сәуір 1936 ж. берілді:

31 мамыр 1936 ж. берілді:

8 маусым 1937 ж. берілді:

  • Ефремов Михаил Григорьевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, қоршауға алынған кезде ауыр жарақат алып, өзін-өзі атып тастады;

20 маусым 1937 ж. берілді:

4 шілде 1937 ж. берілді:

  • Пумпур Петр Иванович, авиация генерал-лейтенанты болып қайта куәландырылды, 31 мамыр 1941 ж. тұтқындалып, 1942 жылы атылды;

13 тамыз 1937 ж. берілді:

  • Софронов Георгий Павлович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;

28 қараша 1937 ж. берілді:

31 желтоқсан 1937 ж. берілді:

  • Смирнов Илья Корнилович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды.

8 қаңтар 1938 ж. берілді:

  • Голиков Филипп Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, Кеңес Одағы маршалы (1961);
  • Ковалев Михаил Прокофьевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде Байкал майданының қолбасшысы, генерал-полковник (1943);

4 ақпан 1938 ж. берілді:

19 ақпан 1938 ж. берілді:

  • Штерн Григорий Михайлович, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-полковник болып қайта куәландырылды, 7 маусым 1941 ж. тұтқындалып, атылды;

20 ақпан 1938 ж. берілді:

22 ақпан 1938 ж. берілді:

  • Калинин Степан Андрианович, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, 1944 жылы тұтқындалып, 25 жылға бас бостандығынан айырылып еңбекпен түзеу лагеріне жіберілді, 50-жылдары ақталды, әскерге қайта қабылданып, зейнетке шықты (1954);
  • Качалов Владимир Яковлевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, шайқаста қаза тапты;
  • Конев Иван Степанович, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, Кеңес Одағы маршалы (1944);
  • Мерецков Кирилл Афанасьевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, армия генералы болып қайта куәландырылды, 1941 жылдың 23 маусымынан қыркүйегіне дейін қамауға алынып, кейін босатылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, Кеңес Одағы маршалы (1944);
  • Птухин Евгений Саввич, авиация генерал-лейтенанты болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде Оңтүстік-батыс майданындағы ӘӘК басшысы болды, 1941 жылы 27 маусымда тұтқындалып, 1942 жылы атылды;
  • Сазонтов Андрей Яковлевич, 1938 жылы атылды;
  • Степанов Максим Осипович, 1938 жылы тұтқындалып, 1939 жылы 20 жылға бас бостандығынан айырылып еңбекпен түзеу лагеріне жіберіліп, 5 жылға құқығынан айырылды, 1945 жылы түрмеде қайтыс болды;
  • Тюленев Иван Владимирович, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, армия генералы болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;
  • Хмельницкий Рафаил Павлович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысының басында корпусты басқарды, содан кейін трофейлік қару-жарақ көрмесінің басшысы болды;
  • Хозин Михаил Семенович, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, генерал-полковник (1943);
  • Шелухин Петр Семенович, авиация генерал-майоры болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде кадрларды даярлаумен айналысты, авиация генерал-лейтенанты (1944);

4 сәуір 1938 ж. берілді:

13 сәуір 1938 ж. берілді:

14 маусым 1938 ж. берілді:

  • Филатов Петр Михайлович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, Ұлы Отан соғысында қаза тапты;

15 шілде 1938 ж. берілді:

  • Ершаков Филипп Афанасьевич, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, тұтқынға түсіп, 1942 жылы тұтқында дүние салды.

5 ақпан 1939 ж. берілді:

9 ақпан 1939 ж. берілді:

  • Болдин Иван Васильевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, генерал-полковник (1944);
  • Захаркин Иван Григорьевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, генерал-полковник (1943);
  • Захаров Матвей Васильевич, генерал-майор болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде бірқатар майдандардың штаб басшысы болып, жоғары штабтық лауазымдарды атқарды, Кеңес Одағы маршалы (1959);
  • Кругляков Тимофей Петрович, генерал-майор болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде ӘШҚ қолбасшылық лауазымдарда болды, содан соң корпус, кейін қосымша дивизия командирі болды;
  • Кузнецов Василий Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, генерал-полковник (1943);
  • Курдюмов Владимир Николаевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;
  • Пуркаев Максим Алексеевич, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық және штабтық лауазымдарды атқарды, армия генералы (1944);
  • Ремезов Федор Никитич, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;
  • Семашко Валентин Владиславович, генерал-майор болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде штабтық лауазымдарда болды, 10 сәуір 1942 ж. тұтқындалып, 1946 жылы босатылды;
  • Сивков Аркадий Кузьмич, артиллерия генерал-лейтенанты болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде қолбасшылық және штабтық лауазымдарда болды, Ұлы Отан соғысында қаза тапты;
  • Смородинов Иван Васильевич, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде Бас штабта жоғары штабтық лауазымдарда болды, генерал-полковник (1941);
  • Чуйков Василий Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, Кеңес Одағы маршалы (1955);
  • Шевалдин Трифон Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы жылдары армияларды басқарған жоғары қолбасшылық лауазымдарда болды;

9 сәуір 1939 ж. берілді:

31 шілде 1939 ж. берілді:

  • Жуков Георгий Константинович, армия генералы болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде майдандарды басқарған жоғары қолбасшылық және штабтық лауазымдарда болды, Кеңес Одағы маршалы (1943);

13 тамыз 1939 ж. берілді:

  • Грендаль Владимир Давыдович, 2-дәрежелі командарм атағына дейін көтерілді, артиллерия генерал-полковнигі, кеңестік артиллерияның дамуына орасан зор үлес қосты, 1940 жылы өкпе обырынан қайтыс болды;
  • Попов Маркиан Михайлович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық және штабтық лауазымдарды атқарды, армия генералы (1943);

4 қараша 1939 ж. берілді:

  • Бобкин Леонид Васильевич, генерал-майор болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде қолбасшылық лауазымдарда болды, Ұлы Отан соғысында қаза тапты;
  • Ватутин Николай Федорович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде майдандарды басқарған жоғары қолбасшылық және штабтық лауазымдарда болды, армия генералы (1943), Ұлы Отан соғысында қаза тапты;
  • Герасименко Василий Филиппович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;
  • Духанов Михаил Павлович, генерал-майор болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, генерал-лейтенант (1943]);
  • Еременко Андрей Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы жылдары армиялар мен майдандарды басқарған жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, Кеңес Одағы маршалы (1955);
  • Иванов Федор Сергеевич, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, 1942 жылы жеңіліске әкелетін көңілді үгіттеген деген айыппен қамауға алынды, 1946 жылы босатылып, қызметін жалғастырды, ал 1952 жылдан бастап запаста;
  • Кузнецов Федор Исидорович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, генерал-полковник атағына дейін көтерілді, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;
  • Лукин Михаил Федорович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, 14 қазан 1941 ж. тұтқынға түсті, тұтқыннан оралып, арнайы тергеуден өткеннен кейін ЖШҚӘ қатарына қайта қабылданып, зейнетке жіберілді. (1946);
  • Медведев Никифор Васильевич, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде қолбасшылық лауазымдарда болды;
  • Морозов Василий Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;
  • Репин Василий Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды;
  • Рябышев Дмитрий Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;
  • Смирнов Андрей Кириллович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армияларды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, Ұлы Отан соғысында қаза тапты;
  • Черевиченко Яков Тимофеевич, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, генерал-полковник атағына дейін көтерілді, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды;

23 желтоқсан 1939 ж. берілді:

  • Фролов Валериан Александрович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, генерал-полковник (1943);

31 желтоқсан 1939 ж. берілді:

  • Соколовский, Василий Данилович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық және штабтық лауазымдарды атқарып, бірқатар майдандардың штаб басшысы болды, Кеңес Одағы маршалы (1946);
  • Клыков Николай Кузьмич, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды;

21 ақпан 1940 ж. берілді:

14 наурыз 1940 ж. берілді:

  • Масленников Иван Иванович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, Ұлы Отан соғысы кезінде армиялар мен майдандарды басқаратын жоғары қолбасшылық лауазымдарды атқарды, армия генералы (1944);

21 наурыз 1940 ж. берілді:

1 сәуір 1940 ж. берілді:

5 сәуір 1940 ж. берілді:

  • Трубецкий Николай Иустинович, генерал-лейтенант болып қайта куәландырылды, 1941 жылы 11 шілдеде тұтқындалып, 1942 жылы 23 ақпанда атылды. 30.09.1955 ж. ақталды;

11 сәуір 1940 ж. берілді:

26 сәуір 1940 ж. берілді:

29 сәуір 1940 ж. берілді:

Әдебиеттер мен сілтемелер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  • Великая Отечественная война: Комкоры. Военный биографический словарь: В 2-х томах. — М.: Кучково поле, 2006.
  • Сувениров О. Ф. 1937. Трагедия Красной Армии. — М., 2009.
  • Список генералов Красной Армии.  (Тексерілді 4 қаңтардың 2013)

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Веремеев Ю. Г. Анатомия армии Таблицы воинских званий Русской Армии. Рабоче-Крестьянская Красная Армия 1935—1940 гг. Мұрағатталған 1 тамыздың 2016 жылы.
  2. В тексте приказа ошибка — на самом деле Антонюк Максим Антонович.
  3. Мүмкін, Антонюкке партиялық қылмыстар бойынша айып тағылған шығар, бірақ ЖШҚӘ кеткен жоқ және қамауға алынбады.
  4. memo.ru.