Мазмұнға өту

Кристиан Мунджиу

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Кристиан Мунджиу
рум. Cristian Mungiu
Сурет
Кристиан Мунджиу (2025)
Жалпы мағлұмат
Туған кездегі есімі

Кристиан Мунджиу

Туған күні

27 сәуір 1968 (1968-04-27) (58 жас)

Туған жері

Яссы, Румыния

Азаматтығы

 Румыния

Мамандығы

режиссёр
сценарийші
кинопродюсер

Білімі

Ясса университеті

Белсенді жылдары

1998 — қазіргі уақыт

Балалары

2

Марапаттары

«Алтын пальма бұтағы» (2007, 2026)

IMDb

ID 0612816

Кристиан Мунджиу (рум. Cristian Mungiu; 27 сәуір 1968, Яссы, Румыния) — румыниялық кинорежиссёр, сценарийші әрі продюсер. «Румынияның жаңа толқыны (ағыл.)қаз.» бағытының көрнекті өкілі ретінде оның туындылары көбіне қазіргі Румыния қоғамы мен саясатын зерттеуге бағытталған.

Мунджиу «Алтын пальма бұтағын» иеленген «4 ай, 3 апта және 2 күн» (2007) және «Фьорд» (2026) фильмдерімен кеңінен танымал. Сондай-ақ ол өзінің «Төбелердің арғы жағында» (2012) және «Түлектер» (2016) туындылары үшін Канн халықаралық кинофестивалінде сәйкесінше «Үздік сценарий» және «Үздік режиссура» жүлделерін жеңіп алған.

Өмірбаяны

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Мунджиу Яссы қаласында дүниеге келген. Оның әпкесі — белгілі саясаттанушы Алина Мунджиу-Пиппиди (ағыл.)қаз.. Ясса университетінде ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша білім алғаннан кейін, ол бірнеше жыл бойы мұғалім және журналист болып жұмыс істеді.

Кейінірек кинорежиссураны меңгеру үшін Бухаресттегі И. Л. Караджале атындағы ұлттық театр және кино университетіне оқуға түсті. Оны 1998 жылы бітіріп шыққаннан кейін, Мунджиу бірнеше қысқа метражды фильмдер түсірді.

2002 жылы Кристиан Мунджиу «Батыс (ағыл.)қаз.» атты туындысымен режиссерлік дебют жасады. Бұл фильм 55-ші Канн кинофестивалінің «Режиссерлердің екі апталығы» бағдарламасына таңдап алынып, киносыншылардың жоғары бағасын алды және бірнеше халықаралық кинофестивалде жүлдеге ие болды.

2007 жылы Мунджиу өзінің екінші толық метражды «4 ай, 3 апта және 2 күн (ағыл.)қаз.» фильмінің сценарийін жазып, режиссерлік етті. Туындының тұсаукесері 60-шы Канн кинофестивалінің негізгі байқауында өтіп, зор табысқа кенелді және бас жүлде — «Алтын пальма бұтағын» жеңіп алды. Бұл марапаттың румыниялық киногерге тұңғыш рет берілуі еді.[1] Сонымен қатар, фильм 80-ші «Оскар» марапатында «Үздік шет тіліндегі фильм» номинациясына Румыния атынан ұсынылды.[2]

Оның 2012 жылғы «Төбелердің арғы жағында (ағыл.)қаз.» драмасы 65-ші Канн кинофестивалінің негізгі байқауында көрсетілді.[3] Осы фестивальде Мунджиу «Үздік сценарий» жүлдесін иеленсе, басты рөлдердегі қос актриса — Кристина Флутур мен Космина Стратан «Үздік актриса» марапатын өзара бөлісті.[4] Фильм 85-ші «Оскар» жүлдесіне де Румыния атынан ұсынылып,[5] желтоқсандағы қысқа тізімге (шорт-лист) енді.[6] Ал 2013 жылдың мамырында Мунджиу 66-шы Канн кинофестивалінің басты қазылар алқасының мүшесі ретінде қызмет атқарды.[7]

2016 жылы Мунджиу режиссер Наэ Каранфилдің «Рихтер шкаласы бойынша 6,9 (ағыл.)қаз.» фильміне продюсерлік етті.[8] Сол жылы оның өзі режиссерлік еткен «Түлектер (ағыл.)қаз.» әлеуметтік драмасы 69-шы Канн кинофестивалінің ресми бағдарламасында таныстырылды. Мунджиу осы туындысы үшін «Үздік режиссура» жүлдесін «Жеке сатып алушы (ағыл.)қаз.» фильмін түсірген француз режиссері Оливье Ассаяспен бөлісті.[9] Осы табыстарынан кейін, 2016 жылдың маусымында ол Кинематографиялық өнер және ғылым академиясының мүшелігіне қабылданды.[10]

2021 жылы Мунджиу 74-ші Канн кинофестивалінің «Сыншылар апталығы» бағдарламасының қазылар алқасына төрағалық етті.[11] Ал 2022 жылы оның келесі толық метражды «Р.М.Н. (ағыл.)қаз.» фильмі 75-ші Канн кинофестивалінің негезі байқауына таңдалды.

Режиссердің басты рөлдерді Себастьян Стэн мен Ренате Реинсве сомдаған 2026 жылғы «Фьорд» атты драмалық туындысы[12] 79-шы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма бұтағын» жеңіп алды. Осы жеңісінің арқасында Кристиан Мунджиу кино тарихында бұл бас марапатты екі рет иеленген оныншы режиссер атанды.[13]

Шығармашылық стилі

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Мунджиу өзінің шығармашылығына зор ықпал еткен маңызды киногерлер ретінде Милош Форман мен Роберт Олтменді атайды. Сонымен қатар, ол басқа да әйгілі реалистік туындылармен қатар, «Велосипед ұрылары» фильмін ерекше құрметтейді.[14][15]

Фильмографиясы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Толық метражды фильмдері

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Жыл Қазақша атауы Түпнұсқалық атауы Ескертпелер
2002 Батыс (ағыл.)қаз. Occident
2007 4 ай, 3 апта және 2 күн (ағыл.)қаз. 4 luni, 3 săptămâni și 2 zile 2007 жылғы Канн кинофестиваліндегі «Алтын пальма бұтағы»
2009 Алтын ғасыр ертегілері (ағыл.)қаз. Amintiri din epoca de aur
2012 Төбелердің арғы жағында (ағыл.)қаз. După dealuri 2012 жылғы Канн кинофестиваліндегі «Үздік сценарий»
2016 Түлектер (ағыл.)қаз. Bacalaureat 2016 жылғы Канн кинофестиваліндегі «Үздік режиссура»
2022 Р.М.Н. (ағыл.)қаз. R.M.N.
2026 Фьорд Fjord 2026 жылғы Канн кинофестиваліндегі «Алтын пальма бұтағы»

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ Romanian Filmmaker Takes Cannes Top Prize (ағыл.). CBS News. (May 27, 2007). Тексерілді, 25 мамыр 2026.
  2. ↑ Hornaday, Ann. Oscar Omissions Provoke Outcry, In Any Language  (ағыл.), The Washington Post (January 19, 2008).
  3. ↑ 2012 Official Selection (ағыл.). Festival de Cannes. (4 мамыр 2012). Тексерілді, 25 мамыр 2026.
  4. ↑ 65th Festival de Cannes Awards (ағыл.). Festival de Cannes. (26 мамыр 2012). Тексерілді, 25 мамыр 2026.
  5. ↑ Romania picks 'Beyond the Hills' for Oscar race, Variety.
  6. ↑ 9 Foreign Language Films Vie for Oscar. Oscars.org. Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 желтоқсан 2012. Тексерілді, 21 желтоқсан 2012.
  7. ↑ Saperstein, Pat Nicole Kidman, Christopher Waltz, Ang Lee Among Cannes Jury Members. Variety. Reed Business Information. (23 April 2013). Тексерілді, 23 сәуір 2013.
  8. ↑ Dobroiu, Ştefan 6.9 on the Richter Scale: A Transilvania IFF audience darling (ағыл.). Cineuropa. (31 мамыр 2016). Тексерілді, 25 мамыр 2026.
  9. ↑ 69th Festival de Cannes Awards (ағыл.). Festival de Cannes. (22 мамыр 2016). Тексерілді, 25 мамыр 2026.
  10. ↑ NEW MEMBERS 2016: ACADEMY INVITES 683 TO MEMBERSHIP (ағыл.). Academy of Motion Picture Arts and Sciences. (June 29, 2016). Тексерілді, 25 мамыр 2026.
  11. ↑ Keslassy, Elsa Cannes' Critics' Week Celebrates 60th Anniversary With French-Flavored Lineup (ағыл.). Variety. (7 маусым 2021). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 маусым 2021. Тексерілді, 15 шілде 2021.
  12. ↑ Kay, Jeremy Neon buys North America, UK, Australia/NZ on Cristian Mungiu’s English-language debut 'Fjord'. Screen International. (May 12, 2025). Тексерілді, 29 қыркүйек 2025.
  13. ↑ Lodge, Guy Romanian Director Cristian Mungiu Wins His Second Palme d’Or at Cannes Film Festival for ‘Fjord’ (ағыл.). Variety. (May 23, 2026). Тексерілді, 23 мамыр 2026.
  14. ↑ Boone, Steven A Miraculous Frame: Cristian Mungiu’s 4 Months, 3 Weeks and 2 Days, Take Three (ағыл.). Slant Magazine. (25 қаңтар 2008). Тексерілді, 25 мамыр 2026.
  15. ↑ Movies by Cristian Mungiu (ағыл.). Eastern European Movies with English Subtitles. Тексерілді, 25 мамыр 2026.
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Кристиан_Мунджиу&oldid=3611061» бетінен алынған